Fréttablaðið - 19.12.2018, Qupperneq 29

Hjá Sögu forlagi er komin út ný og glæsileg heildarútgáfa Íslendingasagna og Íslend­
ingaþátta í fimm bindum í tilefni
af aldarafmæli fullveldis Íslands.
Forlagið hefur á undanförnum
áratugum staðið fyrir heildarútgáfu
sagnanna á fjórum tungumálum;
ensku, norsku, dönsku og sænsku,
sem hafa margfaldað útbreiðslu
sagnanna og borið hróður þeirra
víða um álfur segir Jóhann Sigurðs­
son, útgefandi hjá Sögu forlagi.
„Að þessu átaki loknu þótti okkur
tímabært og viðeigandi að sögurnar
birtust nú í ferskum og aðlaðandi
búningi fyrir nýjar kynslóðir lesenda
hér á landi. Fullveldisafmælið var
kærkomið tilefni til að hrinda því
áformi í framkvæmd, enda gegndu
Íslendingasögur lykilhlutverki í
sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar.“
Heimsbókmenntir
Að sögn Jóhanns má hiklaust telja
Íslendingasögurnar mikilsverðasta
framlag Íslendinga til heimsbók­
menntanna enda er þeim iðulega
jafnað til hátinda í sögu vestrænna
bókmennta á borð kviður Hómers,
gríska harmleiki og leikrit Shake­
speares. „Jafnt fræðimenn og
stórskáld um allan heim hafa valið
þeim sín dýrustu orð, þær eru sígild
listaverk sem virðast alltaf eiga
erindi við samtímann.“
Sagnasjóður
En mestu skiptir þó að Íslendinga­
sögur eru fyrst og fremst frábærar
og skemmtilegar bókmenntir,
segir Jóhann. „Þær minna að ýmsu
leyti á sögulegar skáldsögur sam­
tímans; í þeim túlka afkomendur
landnámsmanna fortíð sína og
uppruna, hetjusögur og goðsagnir.
Sögurnar lýsa atburðum sem hafa
gerst eða hefðu getað gerst og
gera þannig tilkall til þess að vera
teknar trúanlegar, þótt sagnasmiðir
yrki vitaskuld í eyður og sviðsetji
atburði og samtöl. Frásögnin er
látlaus á ytra borði og virðist laus
við málskrúð, sögumaður hefur sig
lítt í frammi en lýsir því sem fyrir
augu og eyru ber og skyggnist lítt í
hugskot persónanna. Það er helst
að hetjurnar opinberi hugsanir
sínar og tilfinningar þegar þær
kasta fram vísum. Snilli þeirra sem
færðu sögurnar í letur kemur ekki
síst fram í látlausum og ljósum stíl,
Sígild listaverk í nýjum og
stórglæsilegum búningi
Fyrrverandi
forseti Íslands
frú Vigdís Finn-
bogadóttir er
verndari útgáf-
unnar. Myndin
var tekin á
útgáfu athöfn í
Alþingis húsinu
17. júní síðast-
liðinn.
Frú Vigdís Finnbogadóttir og Guðni
Th. Jóhannesson forseti við út-
gáfuathöfn í Alþingishúsinu.
Íslendingasögurnar eru fyrst og fremst frábærar og skemmtilegar bókmenntir, segir Jóhann Sigurðsson, útgefandi hjá
Sögu forlagi, sem gaf nýlega út nýja og glæsilega heildarútgáfu Íslendingasagna. MYND/SIGTRYGGUR ARI
Íslendingasögurnar
eru mikilsverðasta
framlag Íslendinga
til heimsbók­
menntanna en
þó fyrst og fremst
skemmtilegar
bókmenntir. Ný­
lega kom út ný og
glæsileg heildar­
útgáfa Íslendinga­
sagna og Íslend­
ingaþátta í fimm
bindum í tilefni af
aldarafmæli full­
veldis Íslands.
ógleymanlegum mannlýsingum og
meitluðum tilsvörum sögupersóna,
þar sem kaldranaleg gamansemi
sagnanna nýtur sín hvað best."
Mögnuð landkynning
Svo má ekki gleyma að sögurnar
tryggja okkur líka efnahagslegan
ávinning með því að laða til
landsins tugþúsundir ferðamanna
ár hvert. „Áhugi ferðamanna á
söguslóðum Íslendingasagna hefur
stóraukist á undanförnum árum og
áratugum, og þeir geta nú sótt sér
fræðslu og leiðsögn víða um land.
Að auki gegna Íslendingasögur mik­
ilvægu hlutverki í baráttunni fyrir
varðveislu og viðgangi íslenskrar
tungu, lestur þeirra auðgar orða­
forða og styrkir málvitund.“
Fjölbreytt ítarefni og skýringar
Ritstjórar nýju útgáfunnar eru Aðal­
steinn Eyþórsson, Bragi Halldórs­
son, Jón Torfason, Sverrir Tómasson
og Örnólfur Thorsson, en þeir
fjórir síðastnefndu ritstýrðu einnig
útgáfu Íslendingasagna sem kom
út 1987. „Sögurnar eru prentaðar á
nútímastafsetningu og mikil rækt
lögð við ýmiss konar skýringarefni
til að greiða lesendum leið um
sagnaheiminn. Rækilegar skýringar
fylgja öllum vísum sem koma fyrir
í sögum og þáttum, en þær eru hátt
á sjötta hundrað, og í formálum er
ljósi varpað á helstu einkenni sagn­
anna, flokkun þeirra og samfélagið
sem þær eru sprottnar úr. Þá er þar
einnig að finna svonefndan sagna­
lykil þar sem tekin eru saman efnis­
atriði sem koma fyrir í mörgum
sögum. Loks má nefna að útgáfuna
prýða 40 myndverk eftir dönsku
listakonuna Karin Birgitte Lund,
þar sem hún leitar fanga í norræn­
um myndlistararfi víkingaaldar og
miðalda.“ Vert er að geta þess að nú
stendur yfir sýning á verkum Karin
Birgitte Lund í Veröld – húsi Vig­
dísar sem Vigdís Finnbogadóttir og
Margrét II Danadrottning opnuðu
formlega 1. desember síðastliðinn.
Sýningin er opin almenningi til 5.
febrúar 2019.
Nánari upplýsingar má finna á hjá
Saga forlag – vinland@centrum.is,
símar 893 7719 og 562 7950.
Jafnt fræðimenn og
stórskáld um allan
heim hafa valið þeim sín
dýrustu orð, þær eru
sígild listaverk sem
virðast alltaf eiga erindi
við samtímann.
FÓLK KYNNINGARBLAÐ 7 M I ÐV I KU DAG U R 1 9 . d e S e m b e r 2 0 1 8
1
9
-1
2
-2
0
1
8

0
4
:2
6
F
B
0
5
6
s
_
P
0
4
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
2
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
1
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
2
8
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
1
D
9
-7
6
4
4
2
1
D
9
-7
5
0
8
2
1
D
9
-7
3
C
C
2
1
D
9
-7
2
9
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
A

F
B
0
5
6
s
_
1
8
_
1
2
_
2
0
1
C
M
Y
K