Morgunblaðið - 11.05.2019, Side 16

16 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 11. MAÍ 2019
Hillukerfi
Nethyl 3-3A, 110 Reykjavík | www.hillur.is | s 535 3600
Super 1-2-3
Léttavörukerfi fyrir fyrirtæki og heimili
Superbuild
Brettarekkakerfi fyrir stór og lítil fyrirtæki
hefur farið hríðversnandi ár frá ári
og keyrir um þverbak núna, að
sögn bænda sem rætt var við.
Þessi plága er gæsin en henni hef-
ur fjölgað ótrúlega síðustu árin.
„Það er gríðarlegt magn af gæs
hér allt í kringum bæinn, sem og á
heiðalöndum,“ sagði Ævar Mar-
inósson, bóndi í Tunguseli, og fleiri
bændur tóku í sama streng. „Þetta
er aðallega heiðagæs og hefur
henni fjölgað svo með ólíkindum
er, hún slítur upp hvert einasta
strá svo ástandið má telja alvar-
legt.“
Gæsin er því orðin skæður
keppinautur sauðkindarinnar um
beitina en áætlað er að um þrjár
gæsir éti jafn mikið ein sauðkind.
Þegar gæsafjöldinn skiptir þús-
undum eins og reyndin er, þá kem-
ur þetta verulega við beitarlönd
sauðfjárins. Grágæsin hefur hins
vegar fært sig eða hrakist nær
ÚR BÆJARLÍFINU
Líney Sigurðardóttir
Þórshöfn
Grásleppuvertíð er langt komin
en einungis fjórir bátar voru hér á
grásleppu í vor. Tveir bátar eru
búnir með sína daga og eru að
hefja strandveiðar en aðrir tveir
enn á grásleppu. Halldór Stefáns-
son á Hólma ÞH hóf vertíðina
fyrstur og lauk henni þar með
fyrst.
„Þetta gekk bara mjög vel
heilt yfir og rættist úr þessu,“
sagði Halldór sem var með 42 tonn
eftir vertíðina og nokkuð sáttur.
Hann lagði upp hjá Ísfélagi Vest-
mannaeyja á Þórshöfn þar sem
grunnvinnslan fer fram og sagði
uppgjörsverð í kringum 270 kr á
kíló en yrði kannski endurskoðað.
  
Strandveiðibátar verða lík-
lega sjö til átta hér í sumar en
veiðin hefur yfirleitt farið hægt af
stað í maí og júní og þá lengra að
sækja en oft stór og góður fiskur
þegar líður á tímabilið. Hrygning-
arfiskurinn er að mestu genginn út
en fyrstu daga strandveiðitímabils-
ins fengu þó einhverjir stóran
hrygningarfisk inni í firðinum þar
sem stutt var að sækja. Strand-
veiðibátar selja aflann á Fisk-
markað Þórshafnar.
  
Árshátíð Ísfélags Vestmanna-
eyja á Þórshöfn var haldin með
pomp og pragt fyrstu helgina í maí
en þar fór á kostum veislustjórinn
Þórhallur Sigurðsson, betur þekkt-
ur sem Laddi og kitlaði hlátur-
taugar gesta. Veitingar voru veg-
legar en starfsfólkið hafði þar af
veg og vanda. Hjá Ísfélaginu vinn-
ur fólk af ýmsu þjóðerni svo gerðir
voru forréttir að hætti hinna ýmsu
þjóðlanda.
Að loknu borðhaldi og
skemmtun dunaði dansinn fram
eftir nóttu.
  
Sauðburður er á flestum bæj-
um kominn í fullan gang og annir í
sveitum. Bændur í nágrenni Þórs-
hafnar segja tún almennt koma
ágætlega undan vetri, kal lítið sem
ekkert og gróður er vel á veg
kominn, nokkuð á undan því sem
er á venjulegu vori. Bændur
kvarta því ekki yfir tíðinni og
vatnsbúskapur lítur vel út þar sem
enn er snjór á heiðum.
  
Bændur glíma við plágu sem
byggðinni og sjónum og á fjölgun
heiðagæsarinnar þátt í því.
  
Heiðagæsavarp er hafið,
nokkru fyrr en venjulega og nær
yfir mikið landflæmi. Varp og við-
koma heiðagæsar hefur verið gott
eins og fjöldi hennar sýnir og eru
landeigendur farnir að taka egg úr
hreiðrunum sem eru tiltölulega ná-
lægt bæjum en á svo víðfeðmu
landssvæði þá segir það lítið.
„Þegar fé kemur af fjalli á
haustin þá er gæsin oft búin með
bestu beitina á túnunum þar sem
hún hefur legið í þúsundatali og
lítið eftir nema gæsaskítur,“ sögðu
bændur sem fréttaritari ræddi við.
  
Bændur eru ekki heldur hrifnir
af því að fá úrganginn í heyin sem
vissulega gerist við slátt þar sem
hann liggur á öllum túnum. Þetta
er sérstaklega áberandi á haustin
við smölun, það er nánast sviðin
jörð á vallendi, einkum kringum ár
og læki. Álftin plagar einnig bænd-
ur og þó fjöldi hennar sé minni en
gæsa, þá er hún ekki síður skæð
því hún slítur gróður upp með rót-
um.
„Við höfum verið að reyna
fuglahræður á túnum til að fæla
þennan skaðvald frá en það stoðar
lítið. Svo er hún alfriðuð og okkur
allar bjargir bannaðar,“ sögðu
bændur.
Nokkuð hefur einnig verið um
mink og telja bændur þörf á mark-
vissari veiðum á honum, með því
að nota líka minkahunda við veið-
arnar en ekki eingöngu gildrur.
Laxveiðimenn hafa sömu áhyggjur
og á umræðustigi er að þeir í fé-
lagi við bændur reyni að stuðla að
markvissari eyðingu minks.
Morgunblaðið/Líney Sigurðardóttir
Þórshöfn Líflegt er jafnan á vordögum við höfnina á Þórshöfn. Smábátar eru komnir á strandveiðar en tveir hafa verið áfram á grásleppuveiðum.
Strandveiði og sauðburður í fullum gangi