Morgunblaðið - 11.05.2019, Side 51

MENNING 51
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 11. MAÍ 2019
GIMLI fasteignasala / Grensásvegi 13, 108 Rvk. / s 570 4800 / gimli@gimli.is
www.gimli.is
Við vitum hvað þín
eign kostar
Sindragata 12c | Ísafirði | Sími 456 1300 | smidjan@velsmidjan.is
FYRIR BÍLINN
FJARLÆGIR
BLETTI Á ÁKLÆÐI OG TEPPUM
MYNDAR
VÖRN FYRIR BLETTUM OG RAKA
GEFUR
YFIRBORÐINU FALLEGT ÚTLIT
ÁKLÆÐA
ÞURRHREINSIR
FYRIR BÍLA INNRÉTTINGAR
»Eden, nýjasta kvik-
mynd Snævars
Sölvasonar, var forsýnd
með hátíðarbrag í fyrra-
kvöld í Smárabíói. Leik-
stjórinn tók á móti gest-
um og var glatt á hjalla,
eins og sjá má.
Kvikmyndin Eden forsýnd í Smárabíói
Morgunblaðið/Eggert
Hátíðarstund Einar Viðar Guðlaugsson, Snævar Sölvason leikstjóri, Jelena Schally og Guðgeir Arngrímsson.
Aðalleikarar Ævar Örn Jóhanns-
son og Telma Jóhannesdóttir.
Hress Erlingur Örn Hafsteinsson, Steinunn Camilla og Auðunn Lútersson.
Sprelligosar Erpur Eyvindarson, Rögnvaldur Þorgrímsson og Tryggvi
Örn Gunnarsson brugðu á leik fyrir ljósmyndara fyrir sýningu.
Silja Björk Huldudóttir
silja@mbl.is
„Þetta er magnað og stórt epískt verk sem á
ávallt erindi og ögrandi að fá að takast á við,“
segir Marta Nordal sem leikstýrir Mutter
Courage eftir þýska leik-
skáldið Bertolt Brecht sem
er útskriftarverkefni nem-
enda af leikarabraut Lista-
háskóla Íslands (LHÍ) í
samstarfi við tónlistadeild
skólans, en Sævar Helgi
Jóhannsson, útskriftarefni í
tónsmíðum frá tónlistar-
deild LHÍ, semur og flytur
tónlist í verkinu.
Uppfærslan, sem unnin
er í samstarfi LHÍ við Leikfélag Akureyrar
og Þjóðleikhúsið, var frumsýnd í Samkomu-
húsinu á Akureyri í vikunni og sýnd þar í
kvöld kl. 20, en verður sýnd í Kassanum í
Reykjavík dagana 16. til 20. maí. Aðgangur er
ókeypis, en bóka þarf miða á tix.is.
„Ég hugsa að mesta vinnan hafi farið í að
finna verk sem hentaði hópnum sem sam-
settur er af sex stelpum og tveimur strákum,“
segir Marta, en í útskriftarhópnum eru Ást-
hildur Úa Sigurðardóttir, Berglind Halla Elí-
asdóttir, Gunnar Smári Jóhannesson, Hildur
Vala Baldursdóttir, Jónas Alfreð Birkisson,
Rakel Ýr Stefánsdóttir, Steinunn Arinbjarn-
ardóttir og Þórdís Björk Þorfinnsdóttir.
„Ástæða þess að þetta verk varð fyrir valinu
er að okkur langaði til að þau tækjust á við
stóran hugmyndaheim. Það að takast á við
Bertolt Brecht bæði sem leikskáld og aðferða-
fræði í leikhúsi er stórt og verðugt verkefni
fyrir hópinn,“ segir Marta og bendir á að
Mutter Courage hafi ekki verið sett upp hér-
lendis síðan Þjóðleikhúsið setti það upp 1965.
„Óhætt er að segja að við ráðumst ekki á
garðinn þar sem hann er lægstur,“ segir
Marta og bendir á að mikill fjöldi hlutverka sé
í verkinu og því þurfi allir leikarar að leika
nokkurn fjölda persóna. „Við nálgumst verk-
efnið í anda Brechts þar sem leikhópurinn er
á sviðinu allan tímann og tekst á við verkið
sem leikhópur. Við erum með grískan kór sem
les fyrirmæli höfundar og vinnum þannig með
Verfremdung eða framandgervingu á okkar
hátt,“ segir Marta og bendir á að liður í fram-
andgervingunni sé að notast við þýðingu Ólafs
Stefánssonar frá 1965. „Með þeim hætti fær
hópurinn líka að takast á við tungutak sem til-
heyrði leikhúsinu fyrir fjörutíu árum. Við
nálgumst verkið á okkar hátt og styttum það
mjög mikið, því annars væri það þrír tímar í
flutningi,“ segir Marta og undirstrikar að
verkið sé ekkert léttmeti enda umfjöllunar-
efnið ofbeldi.
„Verkið felur í sér ádeilu á stríð og það
verða allir undir í þessum átökum á einn eða
annan hátt. Þótt Mutter Courage reyni að
hagnast á stríðinu og sé af þeim sökum ekki
mjög sympatísk eða geðfelld, þá er hún líka
fórnarlamb aðstæðna enda missir hún börnin
sín,“ segir Marta og rifjar upp að Brecht hafi
skrifað verkið árið 1939 sem svar við upp-
gangi fasisma og nasisma í heimalandi sínu.
„Til að geta horft á atburðina með hlutlægari
augum lætur hann verkið gerast á 12 ára
tímabili í 30 ára stríðinu,“ segir Marta og rifj-
ar upp að umrætt stríð hafi verið röð styrj-
alda í Þýskalandi á árunum 1618 til 1648 þar
sem öll helstu stórveldi Evrópu drógust inn í
átökin. „Við höldum okkur við períóðuna og
erum með 17. aldar búninga, en erum sam-
tímis að daðra við ákveðið tímaleysi í nálgun
leikhópsins,“ segir Marta, en leikmynd og
búninga hannar Auður Ösp Guðjónsdóttir.
Mutter Courage er fyrsta leikritið eftir
Brecht sem Marta leikstýrir. Aðspurð segir
hún uppsetningarferlið hafa verið sér mjög
lærdómsríkt. „Ég held að ég hafi ekkert lært
minna á þessu en útskriftarnemendurnir.
Heimur Brechts er svo sterkur og afgerandi.
Það er mikil ögrun að takast á við Brecht
vegna þess að hann er ekki sálfræðilegur eða
tilfinningasamur í nálgun sinni heldur vill
hann hreyfa við vitsmunum áhorfenda. Raun-
ar finnst mér þetta mjög heillandi nálgun sem
kallast á við það leikhús sem mér finnst gam-
an að skapa og þá fagurfræði sem ég aðhyll-
ist. Í mínum sýningum vil ég ekki að leik-
húsgestir gleymi því að þeir séu staddir í
leikhúsi og fari að trúa á einhvern veruleika
sem er ekki til. Mér finnst leikhús sem gleym-
ir því aldrei að það er leikhús og reynir ekki
að búa til bíó á sviði vera skemmtilegasta leik-
húsið,“ segir Marta og bendir á að markmið
Brechts hafi verið að hreyfa við vitsmunum
áhorfenda og virkja þá til pólitískra aðgerða.
„Ég veit ekki hversu áhrifaríkt það er, en það
er vissulega áhugavert að velta þessu fyrir
sér. Ég held að sýningin sé áhrifamikil í
grimmd sinni, þótt við eigum kannski erfitt
með að setja okkur í spor fólks sem lifir í
stríði og skilja tilgangsleysið og heimskuna
sem birtist í stríði.“
Ljósmynd/Auðunn Níelsson
„Mikil ögrun að takast á við Brecht“
 Leikritið Mutter Courage eftir Bertolt Brecht sýnt í Samkomuhúsinu á Akureyri í kvöld og
Kassanum í Reykjavík í næstu viku  „Stórt og verðugt verkefni fyrir hópinn,“ segir leikstjórinn
Marta Nordal
Epískt verk
Mutter Courage.