Slökkviliðsmaðurinn - 01.11.1981, Blaðsíða 51

þess að aðeins sex ferþumlungar íssins snerta það.
Ef sama ísmola er skipt í 512 1/8 þumlunga mola
°g settur í vatn, snertir það 48 ferþumlunga af
ísnum. Þetta lögmál gildir einnig um vatn í
vökvaformi. Ef vatni er skipt í marga dropa eykst
hraði hitaupptökunnar mörg hundruð sinnum.
Ef þessu lögmáli eðlishita er beitt á vatnsstróka,
gerir það okkur kleift að skilja hversvegna
fingerðar vatnsagnir í úðaflaumi taka hraðar í sig
hita en samfelldur flaumur vatns.
Dulinn hiti uppgufunar er magn þess hita, sem
efai tekur í sig, er það breytist úr vökva í gufu. Við
s)ávarmál (við meðal loftþrýsting) sýður vatn við
100°C. Við þettahitastig breytist það í gufu. Þessi
Uppgufun á sér þó ekki stað á því andartaki sem
vatnið nær suðumarki. Sérhvert pund vatns
þarfnast u.þ.b. 970 Btu viðbótarhita til að það
breytist fullkomlega í gufu, sbr. mynd 21. Þetta
atriði er þýðingarmikið við slökkvistörf, því að
hiti vatnsins fer ekki yfir 100°C meðan hvert pund
af vatni tekur í sig 970 Btu. Eitt gallón (4 1/2 lítri)
af vatni mun þess vegna við 21°C taka í sig meira
en 9000 Btu af hita, ef öllu vatninu er breytt í
gufu.
BEIN LOGASNERTING
Ef vatni frá úðastút, sem gefur frá sér 100
gallon á mínútu, er beint að mjög heitu svæði,
getur það tekið í sig nálægt 926.000 Btu
hitaeiningar á mínútu. Hitinn sem myndast,
þegar eitt pund af kolum brennur, er nálægt
10.000 Btu; sama magn af timbri myndar um
8000 Btu og eitt gallon af benzíni um 130.000 Btu.
Hitinn, sem brennanlegt efni getur myndað, er
háður efnasamsetningu þess. Hversu hratt efnið
gefur frá sér hitann er komið undir lögun þess,
yfirborði og aðstreymi lofts. Einnig er talað um
dulda hitaútlausn þegar lofttegundir breytast í
vökva og vökvi í fast efni.
10. ÚTÞENSLA LOFTTEGUNDA
Lofttegundir hafa enga ákveðna lögun eða
rúmtak. Þessi eiginleiki lofttegunda stafar af mjög
örum sameindasveiflum og næstum algjörum
skorti á samloðun. Þegar innbyrgð lofttegund er
Mynd 19
BEIN
LOGASNERTING
SLÖKKVILIÐSMAÐURINN 49