Fréttablaðið - 13.08.2020, Blaðsíða 4

REYKJAVÍK Sjálfstæðisf lokkurinn
í Reykjavík leggur til í borgarráði
í dag að teknar verði upp rafrænar
undirskriftir í ráðum og nefndum.
„Iðulega þurfa þeir sem sitja
fundi í ráðum borgarinnar að bíða
í klukkutíma eftir að fá að rita
undir fundargerðir með penna. Og
undanfarnar vikur hefur þurft að
sótthreinsa pennana,“ segir Eyþór
Arnalds, oddviti Sjálfstæðismanna.
„Í nútímarekstri banka, fyrir-
tækja og ríkisstofnana er boðið
upp á rafrænar undirskriftir með
símum. Það því kominn tími til að
Reykjavíkurborg taki skref inn í
nútímann hvað þetta varðar.“ – ab
Vilja rafrænar
undirskriftir
MENNTAMÁL Starfsfólki við kennslu
í grunnskólum með kennsluréttindi
fækkaði um rúm sex prósentustig í
landinu frá 2017 til 2019. Samkvæmt
Hagstofunni fór hlutfallið úr rúmu
91 prósenti árið 2017 niður í rúm 85
prósent 2019.
Á höfuðborgarsvæðinu fór hlut-
fallið úr tæpum 94 prósentum í 87
prósent. Inni í tölunum eru kenn-
arar, deildarstjórar og skólastjórar.
Fjölgun starfsfólks án kennslu-
réttinda var mest á Austurlandi og á
Suðurnesjum, fór úr rúmum 18 pró-
sentum upp í tæp 27 prósent. – ab
Starfsfólki án
réttinda fjölgar
Í skólastofunni. FRÉTTABLAÐIÐ/ERNIR
BJÓÐUM UPP Á
35” - 40” BREYTINGARPAKKA
FRÁ ÞJÓNUSTUVERKSTÆÐI ÍSBAND
EIGUM FLESTAR GERÐIR TIL
AFHENDINGAR STRAX
ÍSBAND UMBOÐSAÐILI RAM Á ÍSLANDI
RAM 3500
BÍLL Á MYND RAM 3500 LARAMIE SPORT MEGACAB MEÐ 35” BREYTINGU
VERÐ FRÁ 7.547.906 KR. ÁN VSK.
9.359.403 KR. M/VSK.
UMBOÐSAÐILI JEEP® OG RAM Á ÍSLANDI • ÍSLENSK-BANDARÍSKA • ÞVERHOLT 6 • 270 MOSFELLSBÆR
S. 590 2300 • WWW.ISBAND.IS • ISBAND@ISBAND.IS • OPIÐ VIRKA DAGA 10-18 • LAUGARDAGA 12-16
GEIMVÍSINDI Tilraunaskot á Skylark
Micro eldflaug skoska fyrirtækisins
Skyrora frá Langanesi, gat ekki farið
fram í gær vegna veðurs. Fyrsti skot-
glugginn opnaðist í gær og mun
standa fram á sunnudag. Staðan
verður tekin aftur í dag.
Katie Miller, verkefnastjóri hjá
Skyrora, segir að mikill undirbún-
ingur og prófanir liggi að baki eld-
flauginni. „Þetta snýst allt um veðrið.
Það eru mörk á því hvað vindurinn
getur verið mikill, ekki bara á jörðu
niðri heldur alveg upp í þá hæð sem
eldflaugin fer,“ segir Miller.
Hún segir að það megi heldur ekki
vera of lágskýjað til að tilraunaskotið
geti farið fram. „Við höfum nokkra
daga sem við getum skotið eldflaug-
inni á loft. Þannig að við erum von-
góð um að finna hentugan glugga í
veðrinu.“
Fari svo að ekki verði hægt að
skjóta eldf lauginni upp í þessum
skotglugga þarf að sækja um nýjan
glugga. Tilraunaskotið er liður í
áhættustýringu vegna fyrirhugaðra
áætlunarskota Skyrora.
Geimvísinda- og tækniskrifstofa
Íslands hefur verið fyrirtækinu
innan handar við undirbúning og
framkvæmd verkefnisins hér á landi.
„Það er auðvitað engin geimvís-
indastofnun á Íslandi en það er hins
vegar geimvísinda- og tæknigeiri.
Hingað kemur mikið af vísinda-
mönnum og það er fullt af fyrirtækj-
um sem tengjast þessu,“ segir Atli Þór
Fanndal, yfirmaður skrifstofunnar.
Hann segir skrifstofuna aðstoða
þá aðila sem vilji koma til Íslands.
Til dæmis hafi fyrir um mánuði
komið hingað vísindamenn frá
Evrópsku geimvísindastofnuninni
(ESA) sem vinni að þróun híbýla á
Mars.
„Það er okkar hlutverk að auka og
þróa atvinnu- og verðmætasköpun
tengda geimvísindum. Við vinnum
þjónustuhlutverk sem margar geim-
vísindastofnanir myndu kannski
annars vinna,“ segir Atli Þór. – sar
Fyrsti dagur gluggans gekk ekki fyrir eldflaugaskotið á Langanesi
Eldflauginni verður skotið upp frá
Sauðanesi á Langanesi. MYND/SKYRORA
Sjálfstæðismenn vilja
spara tíma með rafrænum
undirskriftum fundargerða.
VÍSINDI Fáar eða engar jurtir kljúfa
íslensku þjóðina jafn mikið og
lúpínan gerir. Sumir dást að fagur-
bláum breiðum hennar og benda
á að hún bindur jarðveginn og
kemur í veg fyrir að Ísland fjúki út
á Atlantshafið. Hjá öðrum springa
æðar í enninu við tilhugsunina um
þennan arfa sem hrindir öðrum
jurtum úr vegi og vilja helst ráðast
gegn honum með eitri og eldi.
Nú hafa nokkrir kennarar og
nemendur við Háskóla Íslands lagst
í rannsóknir á nýtingu lúpínunnar
og hafa þegar hannað vöru sem
brátt verður gerð opinber.
Braga Stefaný Mileris, leiðbein-
andi og doktorsnemi í matvæla-
fræði, segir að varan sé nú í próf-
unum en þróun hennar var styrkt
af Nýsköpunarsjóði námsmanna.
Rannsóknir munu halda áfram og
að verkefninu standa einnig Björn
Viðar Aðalbjörnsson lektor og
nemarnir Kristín Elísabet Halldórs-
dóttir og Axel Sigurðsson.
Braga segir að erlendar rann-
sóknir bendi til þess að það sé mjög
mikið af lífvirkum efnum í íslensku
lúpínunni en hafa beri í huga að hún
er af öðrum meiði og bitrari en hin
sæta lúpína sem sést víða erlendis.
Til þess að hægt sé að nota hana í
matvæli verði að vera hægt að sigta
bitruna frá. En lífvirku efnin benda
til þess að hægt sé að nota hana í
lyfjaiðnaði svo dæmi sé tekið.
„Lúpínan er ekki nýtt hérna
á Íslandi en úti á Spáni er hægt
að kaupa lúpínubaunir í venju-
legum stórmörkuðum rétt eins og
til dæmis kjúklingabaunir,“ segir
Braga. Hún segir að í upphafi hafi
hugsunin verið að þróa dýrafóður
úr íslensku lúpínunni, því það sé
auðveldari verkun. En síðar hafi
verið farið að líta til manneldis
einnig.
Möguleikarnir eru miklir og
aðstæðurnar góðar. Lúpínan er
harðgerð planta sem vex mjög
auðveldlega í íslensku landslagi og
loftslagi. „Lúpínan vex í jarðvegi
sem ekkert annað þrífst í. Hérna
sem ég bý sé ég hana vaxa í möl,“
segir Braga. Hún segist gera sér
grein fyrir hversu umdeild lúpínan
er en sjálf skipar hún sér í f lokk
aðdáenda og finnst hún ljómandi
falleg.
Braga gerir ráð fyrir að efnagreina
lúpínuna í þaula næstu tvö árin.
Á mismunandi vaxtarskeiðum og
vaxtarhæðum. Þó að Braga sé ekki
orðin þrítug að aldri er þetta ekki í
fyrsta sinn sem hún kemur að vöru-
þróun en árið 2018 þróaði hún vöru-
línu af loftpoppuðu byggi í samstarfi
við Hildi Guðrúnu Baldursdóttur,
þegar þær voru við matvælafræði-
nám. kristinnhaukur@frettabladid.is
Notkun lúpínu til mann- og
dýraeldis rannsökuð hjá HÍ
Hópur kennara og nema við matvælafræðideild Háskóla Íslands rannsakar nú hvort hægt sé að nota
íslensku lúpínuna í manneldi, dýraeldi eða hugsanlega lyfjaiðnað. Þegar er ein vara í lokaprófunum.
Lúpínan er fagurblá en sumir sjá þó rautt yfir hinni umdeildu jurt í íslenskri náttúru . FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI
Lúpínan vex í
jarðvegi sem ekkert
annað þrífst í. Hérna sem ég
bý sé ég hana vaxa í möl.
Braga Stefaný Mil­
eris, doktorsnemi
og leiðbeinandi
1 3 . Á G Ú S T 2 0 2 0 F I M M T U D A G U R4 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð