Fréttablaðið - 13.08.2020, Blaðsíða 22

Ég lít ekki beint á mig sem hljóðfæraleikara en hef verið í tónlist síðan upp úr 1990. Þá
var ég í þungarokki og pönki. Á
tímabili var ég til dæmis í hljóm-
sveit sem hét Punk Harmony Park
og við gáfum út smáskífu, sem var
jafnframt það fyrsta sem ég gaf út.
Ég keypti líka notaðar græjur og
byrjaði að fikta í „samplörum“ og
prófa mig áfram að búa til eigin
hljóðheim. Ég hef alltaf verið mjög
virk og tilraunakennd og fann mig
knúna til að finna eigið „sánd“,“
segir Skaði.
Lífið í Hollandi
Á árunum 2009-15 voru Skaði
Þórðardóttir og María Magnús-
dóttir, eða Minra, par og unnu
saman í tónlist. Þær gáfu út undir
nöfnunum Cult and the Secret
Samurai og Early Twenties en í
upphafi tímabilsins var Skaði enn
í skápnum. „Við bjuggum báðar í
Hollandi. Ég var í námi í Konung-
lega listaháskólanum í gagnvirkri
miðlahönnun sem er eins konar
fjöltæknideild. Ég lærði ótrúlega
margt í ýmsum geirum listarinnar.
Lokaverkefnið mitt var teikni-
mynd sem var sýnd í hollenska
ríkissjónvarpinu 2015, ári eftir að
ég útskrifaðist. Svo hættum við
María saman.“
Tímabilið 2014-2017 var
strembið tímabil í lífi Skaða. „Ég
var að ganga í gegnum skilnað,
f lutti heim 2015 og var að takast
á við það að ég væri transmann-
eskja. Meðal annars glímdi ég við
tabú og ótta við þær staðalímyndir
sem fylgdu því að vera trans.“
Skaði segist hafa fundið það frá 12
ára aldri að hún væri ekki strákur.
Það var ekki fyrr en árið 2016
sem hún kom fram í fyrsta sinn
undir nafninu Skaði á Dragsúgs-
kvöldi á Gauknum. „Þetta var í
upphafi sviðslistanafn en er nú
orðið mitt eiginnafn. Nafnið er
úr norrænni goðafræði og tengist
þannig gamla nafninu mínu, en
Skaði var af kyni jötna og bjó í
Þrymheimi. Hún giftist guðinum
Nirði og varð að gyðju. Fyrst
bjuggu þau í Þrymheimi, en vegna
svefnörðugleika Njarðar komust
þau að samkomulagi um að búa
níu nætur í Þrymheimi og níu í
Nóatúni í goðheimum. Skaði er
bæði jötunn og gyðja og því fannst
Það er smá bleikur bondage Sollu stirðu-fílingur í þessum hælum.
Bolurinn sem Skaði fann við tiltekt í
geymslunni og endurbætti.
Skaði er heillandi og hæfileikarík listakona sem er óhrædd við að tjá innra líf með listsköpun sinni. FRÉTTABLAÐIÐ/VALLI
Ef Solla stirða myndi kaupa sér
korsilett þá myndi það líklega líta
einhvern veginn svona út.
Jóhanna María
Einarsdóttir
johannamaria@frettabladid.is
Framhald af forsíðu ➛
margt sem tengist því að vera
manneskja, persóna og performer.
Ég hugsa mikið um það í sköpun
minni hvaða hlutverki per-
formansinn gegnir í lífinu. Þetta
kemur inn á klæðaburð og tísku.
Við klæðum okkur mismunandi
eftir því hvort við erum að fara í
vinnu, jarðarför eða brúðkaup. Við
tjáum mismunandi tilfinningar og
strúktúrinn sem okkur er gefinn
í kringum athafnirnar auðveldar
okkur að takast á við tilfinning-
arnar og hlutverkin sem við tjáum.
Þó að við tökumst á við ósvikn-
ar tilfinningar göngumst við
alltaf undir ákveðinn strúktúr. Við
notum strúktúrinn og perform-
ansinn til þess að komast í gegnum
viss tímabil í lífinu.“
Drifkraftur
Skaði segist eiga erfitt með að vera
kyrr. „Það er drifkraftur í mér sem
ég get ekki stöðvað. Mér var farið
að leiðast að vinna tónlist í tölv-
unni og langaði í skítuga putta. Ég
var að taka til í geymslunni heima
og fann bol sem ég hafði byrjað að
mála á fyrir tónlistarmyndband
með Minru, en kláraði aldrei. Ég sá
strax að þarna leyndust mögu-
leikar.“ Skaði hefur vakið athygli
fyrir djarfan og áhugaverðan
klæðaburð þegar kemur að sviðs-
framkomu.
„Síðan þá hef ég verið að skapa
eigin föt fyrir myndbönd og svið.
Ég vil að tónleikar mínir séu
gjörningur þar sem allt í kring;
fötin, skórnir og allt hið sjónræna
er mitt eigið sköpunarverk. Ég
hef framleitt um tíu tónlistar-
myndbönd og er alltaf að toppa
sjálfa mig. Þótt ég sé alltaf stolt af
útkomunni sé ég alltaf hvað mætti
betur fara. Það er fín jafnvægislína
á milli uppbyggjandi sjálfsgagn-
rýni og niðurrífandi gagnrýni. Ég
þarf að vera óánægð með sjálfa
mig, innan ákveðinna marka, til
þess gera betur næst.“
Óþekkur undirtónn
Skaði vinnur að framleiðslu á nýju
tónlistarmyndbandi með nýju
lagi. „Ég held ég sé haldin sam-
skynjun. Þegar ég hlusta á tónlist
sé ég liti, arkitektúr og landslag.
Ég hef lært að það þarf ekki allt
að „meika fullkominn sens“ því
stundum mega hlutirnir bara vera
tilfinning.
Nýja lagið finnst mér vera hvítt,
bleikt og fjólublátt, með smá svona
óþekkum undirtón. Eins og ef
Solla stirða yxi úr grasi og spryngi
út sem kynvera, en héldi í litapall-
ettuna og yfirlýst sakleysið. Þetta
verður bleikur fílingur með korsi-
letti, pin up og glimmeri. Ég hlakka
mikið til þess að fá að koma fram
aftur og að koma þessum hluta
sköpunarkraftsins upp á svið fyrir
áhorfendur.“
Það þarf bara að gera
Skaði segist þrífast á viðbrögðum
við list sinni. „Að berjast við að fá
hlustun, spilun og athygli felst í
því að vera jaðarlistamanneskja og
í 90% tilfella fæ ég neikvætt svar
þegar ég sæki um að koma fram.
Það er mjög auðvelt að detta inn í
þá ranghugmynd að listin manns
sé ömurleg, og þá kemur að því að
það þarf að framkvæma og velja.
Þetta er pínu eins og að fara á
djammið. Þú getur mátað hverja
flík í skápnum þínum hundrað
sinnum en það kemur svo að því
að það þarf að velja, fara út og
skemmta sér. Ég á orðið tryggan
aðdáendahóp og það er ekkert
betra en að vita til þess að listin
manns framkalli tilfinningaleg
viðbrögð.“
Trúir ekki á sjálfa sig
Skaði á í erfiðu sambandi við orðið
trú, og sjálfstrú. „Ég trúi ekki á
neitt, hvað þá á sjálfa mig. Fólk
segist öfunda mig af drifkraftinum
og þorið, en allt sem ég geri hefur
ekkert með trú að gera. Trú er
blekking: að hver sem er geti orðið
það sem hann eða hana langar
til, bara ef hann eða hún trúir.
Raunveruleikinn er ekki þannig.
Það eina sem hægt er að gera er að
framkvæma. Síðan kemur niður-
staðan í ljós. Það þarf ekki að hafa
trú á sjálfa sig til þess að gera það
sem mann langar til að gera.“
Loðið flæði og kassar
„Það fyrsta sem ég hugsa um þegar
ég heyri orðið „tíska“ er „hverful-
leiki“. Tíska er f læði eða á, hún er
síbreytileg en samt alltaf þarna.
Hún fer í hringi og líkist því sem
var áður en er alltaf endurbætt
og breytt. Tíska er að mörgu leyti
sjálfstjáning og leyfi til þess að
vera maður sjálfur. Hversu margir
ætli hafi valið sér vini út frá klæða-
burði? Þú hittir einhvern í hljóm-
sveitarbol sem þú fílar sjálf og þar
með er kominn grundvöllur fyrir
vinskap.
Tíska getur líka verið þröngv-
andi. Sama á við um strúktúra
samfélagsins. Þeir geta verið mjög
heftandi. Ég eyddi til dæmis allt of
löngum tíma í lífi mínu í skápnum
því ég var hrædd við að koma út.
Ég óttaðist steríótýpuna af því sem
ég var og vildi ekki vera föst í þeim
kassa. Við megum ekki gleyma því
að samfélagið og tískan býður ekki
bara upp á kassa heldur líka val.
Það má nefnilega alltaf stíga út úr
kassanum og taka með sér það sem
maður vill.
Mér leið ekki vel í eigin skinni
fyrr en ég kom sjálf út úr skápnum
og fór að gera það sem ég vildi gera,
án þess að spá í hvort það passaði
inn í kynnormin eða kassana sem
voru til staðar í samfélaginu. Ég
þurfti aldrei að hafa trú á mér. Ég
þurfti bara að leyfa mér að vera til
í augnablikinu og vera á þeim stað
sem ég var stödd á hverju sinni.
Það þarf enginn að finna sig, þetta
er allt spurning um að gera sig að
þeirri manneskju sem maður er á
hverri stundu fyrir sig, því sjálfið
er f læði, alveg eins og tískan.
Það er svo margt í samfélaginu
okkar og menningu þar sem eitt-
hvað rennur saman við annað
og mörkin verða óljós. Hvar eru
til dæmis landamæri tísku og
tónlistar í pönki? Pönktískan er
jafnstór partur af pönkinu og tón-
listin eða stælarnir. Hvenær verður
svo pönkið að nýbylgju? Tíska,
tónlist, sjálfstjáning. Þetta rennur
allt saman í eina stóra gómsæta
kássu.“
og finnst mér nafnið eiginlega
fullkomið fyrir transkonu eins og
mig sjálfa.“
Innra líf, betra líf
„Ég spila á gítar, bassa og hljóm-
borð. Einnig teikna ég og mála og
bý til mín eigin tónlistarmynd-
bönd. En ég er fyrst og fremst
listakona og tónlist er eitt af
tjáningarformum mínum. Með
allri listsköpun minni kafa ég inn
á við og tjái mig með tónum, tali
og myndum. Listin mín er spegill
á mitt innra líf. Þetta er allt mjög
loðið og margþætt því það er svo
Svona eins og ef
Solla stirða yxi úr
grasi og spryngi út sem
kynvera, en héldi samt í
litapallettuna og yfirlýst
sakleysið.
LÍTTU VIÐ Á BELLADONNA.IS
Skeifunni 8 • 108 Reykjavík • Sími: 517 6460 • www.belladonna.is
Verslunin Belladonna
NÝJAR HAUSTVÖRUR STREYMA INN
2 KYNNINGARBLAÐ FÓLK 1 3 . ÁG Ú S T 2 0 2 0 F I M MT U DAG U R