Lögmannablaðið - 2016, Qupperneq 21

LÖGMANNABLAÐIÐ TBL 01/16 21
UMFJÖLLUN
lagaheimild og þó siðareglurnar ættu
sér sannarlega lagastoð væru þær ekki
birtar í stjórnartíðindum og uppfylltu
því ekki skilyrði til þess að takmarka
frelsi hans til tjáningar.
Loki hrl. lagði áherslu á þá alvar legu
stöðu sem Anna hefði verið í vegna
athafna borgaryfirvalda, en umrædd
skýrsla Hörpu og Kristins hefði vofað
yfir mannorði hennar og framtíð og
haft áhrif á heilsu hennar. Hefði það
kallað á mjög kröftug andmæli.
Þá teldi Loki hrl. að brýnir þjóð­
félags legir hagsmunir stæðu til þess
að unnt væri að ræða um áreiðanleika
og vinnubrögð sálfræðinga í ljósi þess
hversu mikilvægar ákvarðanir væru
oft byggðar á rannsóknum þeirra og
ályktunum.
Loki hrl. kvaðst standa við að skil­
greining sálfræðinganna á einelti væri
víðáttuvitlaus. Hann upplýsti einnig
að með tilvísun í nornaveiðar hefði
hann átt við athafnir sem væru fallnar
til þess að menn yrðu taldir sekir
um eitthvað sem þeir ekki gerðu og
að vinnubrögð sálfræðinganna hafi
ekki stuðst við aðferðafræði sálfræð­
innar né viðurkenndar aðferðir við
sönnunarfærslu. Þá hefðu svo litlar
staðreyndir legið fyrir við mat þeirra
á málinu að útilokað hefði verið fyrir
þau að álykta um einelti nema með
beitingu fjörugs ímyndunarafls eða
með yfirskilvitlegum gáfum.
Harkaleg gagnrýni ekki brot
gegn siðareglum
Siðanefndin taldi að ákvæði I. kafla
siðareglnanna um góða lögmanns hætti
almennt kæmu fyrst og fremst til greina
í málinu. Nefndin tiltók sérstaklega að
lög um lögmenn og siðareglur veittu
henni fullnægjandi lagagrundvöll til að
gera athugasemdir við framgöngu Loka
hrl. eða til að minna hann á skyldur
sínar og að með slíkum athugasemdum
væri tjáningarfrelsi lögmannsins ekki
settar skorður.
Siðanefnd féllst á að rétt væri að
meta orð Loka hrl. í því samhengi
sem þau hefðu verið sett fram. Sál­
fræðingarnir Harpa og Kristinn yrðu
að sæta því að rannsóknaraðferðir
þeirra sættu harkalegri gagnrýni
og andmælum. Þá væri eðlilegt að
lögmaðurinn brygðist við af festu fyrir
hönd umbjóðanda síns.
Nefndin komst að þeirri niðurstöðu
að þrátt fyrir að Loki hrl. hefði gengið
mjög langt í orðavali, sem á köflum
væri miður smekklegt og lögmönnum
ekki til eftirbreytni, þá yrði vart talið,
með hliðsjón af samhenginu sem
ummæli voru sett fram í, að hann
hefði gengið svo langt að heiður
lögmannsstéttarinnar hafi beðið
hnekki, sbr. 2. gr. siðareglnanna. Orða­
val hans hefði heldur ekki falið í sér
fullyrðingar sem Loki hrl. hefði mátt
vita að væru beinlínis ósannar, sbr. 1.
gr. reglnanna. Önnur ákvæði voru ekki
talin eiga við.
Þannig taldi nefndin að hafna bæri
því að beita Loka hrl. viðurlögum sam­
kvæmt lögum um lögmenn.
Hvaða ákvæði siðareglna ná
til samskipta lögmanna við
matsaðila?
Siðanefndin taldi að ákvæði er litu að
skyldum lögmanns við umbjóðanda
sinn gætu ekki komið til greina í
málinu. Þá næði ákvæði V. kafla
reglnanna ekki til sálfræðinganna, en
þar kemur fram í 34. gr. að lögmaður
skuli sýna gagnaðilum umbjóðenda
sinna fulla virðingu í ræðu, riti og
framkomu og þá tillitssemi sem
samrýmanleg sé hagsmunum umbjóð­
endanna.
Siðanefndin tiltók að ákvæði V.
kafla gætu bæði náð til samstarfsmanns
Önnu, sem kvartaði undan framgangi
hennar, og borgaryfirvalda. Hins
vegar taldi siðanefndin að þótt
sálfræð ingarnir hefðu verið fengnir
af Reykjavíkurborg til að aðstoða við
úrlausn málsins, væri ekki unnt að
líta á þau sem gagnaðila í skilningi
siðareglnanna „frekar en aðra þá sem
fengnir [væru] til matsstarfa af ýmsu
tagi á vegum gagnaðila“.
Má draga af þessu þá ályktun að
lögmönnum sé veitt talsvert svigrúm til
gagnrýni á verk og aðferðir mats manna
almennt til þess að vernda hagsmuni
umbjóðenda sinna – svig rúm sem
takmarkist fyrst og fremst af ákvæðum
I. kafla siðareglnanna – enda nái
ákvæði V. kafla reglnanna, um skyldu
gagnvart gagnaðila, ekki til slíkra aðila.
Eva Halldórsdóttir hdl.
Nöfn málsaðila eru uppdiktuð af höfundi, enda
eru úrskurðir Úrskurðarnefndar lögmanna ætíð
nafnlausir.