Málfríður - 15.04.1990, Síða 16

NÁMSKEIÐ Í NORWICH
— seinni hluti —
Tungumál og menning
(Language and Culture)
Fyrsta daginn á námskeiðinu völd-
um við efni kennslustundanna sem
voru kallaðar á stundaskrá „Langu-
age and Culture". Peter Maingay
heitir kennarinn sem sá um þennan
hluta námskeiðsins. Aðalviðfangs-
efnin urðu eftirfarandi flokkar:
I. Vocabulary Activation (vinna með
nýjan orðaforða).
II. Ritual Teaching — Formulaic
Teaching (kennsluaðferðir notaðar
af gömlum vana — ósjálfráðar
kennslustundir).
III. Teaching Real Conversation: Is
it possible? (samtalsæfingar færðar
nær raunverulegum aðstæðum.)
IV. Preparing Students for Texts
(undirbúa nemendur fyrir texta).
Við skrifuðum athugasemdir við
hverja kennslustund (Language and
Culture) og gerðum grein fyrir hvað
hefði gerst í kennslustundinni, hvern-
ig við hefðum upplifað kennsluna
sem nemendur, og hvort við gætum not-
að eitthvað af þessu í eigin kennslu.
Þessum athugasemdum skiluðum við
inn á hverjum degi. Þetta var þáttur í
rannsókn fyrir doktorsritgerð sem
einn kennarinn var að gera um hvern-
ig erlendir kennarar upplifa kennsl-
una sem fer fram í Bell Schools (action
research).
I. Orðaforði
Á öðrum degi var byrjað á fyrsta efn-
inu sem var ,,orðaforði“ og athugað
hvernig hægt er að hjálpa nemendum
að muna orð betur með ýmsum ein-
földum leikjum. Þá er reiknað með að
hver nemandi hafi glósur í möppu,
skipulagðar eftir stafrófsröð. Síðan
eru nemendur beðnir um að fara yfir
glósur sínar og finna öll orð sem tengj-
ast t.d. mat, dýrum, fatnaði eða öðru
og skrifa þau niður. Þá er einnig hægt
að fara lengra með þessa æfingu og
biðja nemendur að flokka orðin, t.d.
matur í undirflokka eins og ávextir,
grænmeti, kjöt og annað það sem
kemur úr glósum nemenda. Þessa að-
ferð er einnig hægt að nota með flókn-
ari hugtök yfir hugmyndir, tilfinn-
ingar o.s.frv.
Dæmi um annan ,,leik“ sem hjálp-
ar nemendum að muna ný orð er
þegar mörg orð sem hafa svipaða þýð-
ingu eru flokkuð eftir t.d. styrkleika
(lýsingarorð). Þá eru nemendur t.d.
beðnir að finna öll orð sem þýða ,,að
vera reiður" og númera þau síðan
eftir styrkleika (angry, annoyed,
cross, displeased, furious). Skoðanir
nemenda eru oft skiptar á stigsmun
orðanna og geta því spunnist líflegar
umræður þeirra á milli. Einnig benti
Peter okkur á að nota orðaforðaæf-
ingar úr kennslubókinni The Words
You Need fyrir nemendur komna á
efri stig, en þessi bók er notuð í skól-
um hér á landi.
II. Kennsluaðferðir
Peter talaði um tvær hliðar kennsl-
unnar sem nauðsynlegt væri fyrir
kennara sjálfa að skoða og íhuga. Þar
er annars vegar um að ræða kennslu-
aðferðir sem notaðar eru af gömlum
vana, sem við vitum ekki af hverju
við notum (ritual teaching). Nauðsyn-
legt er að kennarar spyrji sjálfa sig
hvers vegna þeir noti þær aðferðir
sem þeir nota. Er það vegna þess að
þær gefast vel og skila góðum árangri
eða vegna þess að þannig hafa þeir
bara alltaf kennt?
Hins vegar er hegðun eða fram-
koma kennara sem er ósjálfráð, lærð
af reynslu í starfinu (formulaic teach-
ing), þ.e.a.s. hvernig kennarinn
kemur fram í skólastofunni og hvern-
ig hann bregst við hinum ýmsu að-
stæðum. Þessi framkoma er ósjálfráð
inni í skólastofunni en þarfnast endur-
skoðunar engu að síður.
Þessi atriði í fari sínu þarf kenn-
arinn að reyna að koma auga á og
bæta úr.
Til að hjálpa kennurum við að
gaumgæfa og bæta kennslu sína mælir
Peter með að þeir:
1. Fari á námskeið.
2. Fái aðra kennara til að koma inn
og fylgjast með kennslustund hjá
sér eða taki kennslustundir sínar
á myndband.
3. Lesi mikið alls konar bækur. Ekki
einungis bækur um kennslufræði-
leg efni.
4. Brjóti hefðir (breaking rules). Geri
eitthvað inni f kennslustund sem
er ólíkt því sem þeir hafi áður gert.
Það getur verið allt frá því að nota
leik eða kennsluaðferð sem þeir
hafa ekki treyst sér áður til að reyna,
til þess að mæta í skringilegum föt-
um eða þykjast hafa misst mál og
heyrn og láta nemendur skrifast á
við sig um allt sem þarf að segja!
Árangurinn af þessari athugun á
kennsluaðferðum er sá að annað-
hvort sér kennarinn nýjar og betri
leiðir að takmarkinu eða að hann
styrkist f þeirri trú að hann sé að gera
góða hluti.
III. Samtalsæfingar
Þegar verið er að þjálfa nemendur í
að tala á erlendu tungumáli koma
upp margvísleg vandamál, t.d. að um-
ræðuefnið og kringumstæðurnar
verða alltaf þvingaðar eða settar á
svið. Einnig er óhjákvæmilegt að
móðurmál nemandans, siðir og venjur
hafi truflandi áhrif á munnlega þjálf-
un hans í erlendri tungu.
Til þess að draga úr þessum vanda
leggur Peter til að mikil áhersla sé
lögð á orð og setningar sem merkja að
viðkomandi hafi ekki skilið það sem
sagt var. Dæmi: „Can you repeat?“,
„Pardon", „Will you say that again,
please?“ í stað „Ha!“ sem hvetur ekki
16