Málfríður - 15.09.2003, Side 19

við. on nöfn, alla staði o.s.frv., allt beygt
eftir falli. Þetta gat verið mjög ruglandi,
rétt eins og það er fyrir útlendinga að læra
íslensku. Islendingar vita jafnvel varla
hvernig á að beygja þeirra eigið tungumál
oft á tíðum, undirritaður meðtalinn.
Rússneskan er líka mjög rík, mikið af
orðum sem er mjög erfitt að þýða beint
yfir á önnur tungumál. Eg nefni Pushkin
aftur í því sambandi, erfitt hefur verið að
þýða ljóð hans, einungis með því að tala
rússnesku sem sitt móðurmál getur maður
notið þessara ljóða til fullnustu. Sum orð-
in geta nefnilega haft mismunandi merk-
ingu. Til dæmis orðið MIR, sem frægt er
orðið vegna rússneskrar geimstöðvar með
sama nafni, getur þýtt friður eða heimur
(world), eftir því hvernig á það er htið.
Þetta er kannski svona í öllum tungumál-
um, ég veit það ekki, ég er ekki mikill
tungumálamaður. Eg fór þarna meira til
að kynnast menningu og Hfi rússnesku
þjóðarinnar. En meira um það síðar.
— Hvernig kom menningin og samfélagið í
heild þérfyrir sjónir?
Þetta var mikil upplifun að kynnast
menningu og samfélagi Rússa í eigin
persónu í stað þess að lesa um þetta allt
saman frá einhvequm öðrum. Eg á í raun
ekki til nógu sterk orð til að lýsa því
hversu heillaður ég er af Rússlandi.
Menningin er svo rík, það er af svo
mörgu að taka á öllum sviðum. Og að
kynnast Rússum, landi, sögu, gestrisni og
lífsýn þeirra, ég lít á það sem forréttindi
að hafa kynnst þessu og tekið þátt í dag-
legu lífi með þeim, Þeir eru svo lausir við
alla uppgerð að maður kynnist fólki mjög
vel strax við fýrstu kynni. Rússar hafa
kosti og galla eins og allir aðrir, helsti
munurinn á þeim og öðrum er kannski
sá að þeir reyna oft á tíðum ekkert að fela
sig á bak við eitthvert gervibros eða yfir-
borðskennda kurteisi. Það finnst mér vera
gríðarlegur plús.
Eg vil líka taka það skýrt fram að ég
er auðvitað að lýsa því hvernig Rússland
kemur mér fyrir sjónir, ég er algjörlega að
lýsa minni reynslu en ekki fara í ein-
hverja tölfræði yfir glæpatíðni, fátækt,
spillingu o.s.frv. eins og svo margir gera
(sérstaklega þeir sem hafa ALDREI kom-
ið til Rússlands). Þetta er að sjálfsögðu
allt saman við lýði í þessu risastóra landi,
menn ættu frekar að spyrja sig af hveiju
þetta sé, svörin við þeim spurningum
gætu komið fólki á óvart. Fréttaflutning-
urVesturveldanna um Rússland hefur oft
á tíðum verið beinlínis fáránlegur. Það
eina sem maður heyrir og les um er gíf-
urleg fátækt, mikil ölvun, mafíustarfsemi
og stríðið íTétseníu. Þetta er svo gersam-
lega blásið upp að menn halda sjálfsagt að
þeir verði skotnir, rændir eða hvortvegg-
ja um leið og þeir stígi fæti á rússneska
jörð. Þetta er reginmisskilningur og
merki um mikið þekkingar- og virðing-
arleysi. Maður les lítið um þær framfarir
sem hafa orðið á nánast öllum sviðum á
undanförnum árum. Menn eru líka að
gleyma því að landið breytti gersamlega
um stjórnkerfi fýrir rúmum áratug síðan?
Þetta er einn áratugur, dropi í hafið í
sögulegum skilningi, þetta tekur tíma.
Menn mega ekki gleyma sögulegum að-
stæðum. Rússnesk saga seinustu hundrað
ár er nánast lygileg. Hún er svo rík, upp-
full af blóði, svita og tárum að maður
fýllist lotningu. Það eru ástæður fýrir öllu
og menn verða að horfa á hlutina frá
mörgum hliðum. Það sem í fýrstu lítur
ekki vel út getur við nánari athugun ver-
ið eitthvað stórkostlegt. Rússland í hnot-
skurn að mínu áliti.
— Hvað kom þér helst á óvart í menningu
landsins og hversu ólík var hún þinni eigin
menningu?
Rússnesk menning er geróhk íslenskri
menningu. Hin stórkostlega saga þeirra er
uppfull af glæstum sigrum jafnt sem
hræðilegum ósigrum, þetta er aUur skalinn
og menningin kristaHast í þessum sögu-
frægu atburðum sem ná margar aldir aftur
í tímann. Pétursborg var höfuðborg rúss-
nesku keisaranna og byijunarreitur Bolsé-
vika 1917. Borgin er því uppfuU af glæsi-
legum byggingum, sumar- og vetrarhöU-
um keisaranna, mikilfenglegum kirkjum
og híbýlum hástéttar Rússlands á 18. og
19. öld. Við að horfa á þessar byggingar
skilur maður mætavel af hverju bylting ör-
eiganna varð að veruleika 1917. Stór hluti
þjóðarinnar bjó við mjög kröpp kjör
meðan keisarafjöldskyldan og fámenn
yfirstétt lifðu í einhverskonar sýndarveru-
leika. Þau voru gersamlega úr öllum
Menningin er
svo rík, það er
af svo mörgu að
taka á öllum
sviðum. Og að
kynnast Rúss-
um, landi, sögu,
gestrisni og líf-
sýn þeirra, ég lít
á það sem for-
réttindi að hafa
kynnst þessu og
tekið þátt í dag-
legu lífí með
þeim.
19