Rit Mógilsár - jun. 2002, Side 59

59
6 ÁLYKTANIR
Í þessari skýrslu verða dregnar litlar ályktanir af framsettum niðurstöðum
mælinga. Hér er eingöngu verið að leggja fram hráar niðurstöður trjámælinga
en mat á gæðum þeirra, stöðlun og önnur úrvinnsla hefur ekki farið fram. Í
þessum kafla verður aðeins leitast við að benda á hvað ber að varast við
túlkun gagnanna og niðurstaðna þeirra sem hér eru birtar.

6.1 Óvenjulegir punktar – Einfarar (Outliers)
Þegar gögn eru sett fram í punktaritum eins hér er gert koma oft í ljós
punktar sem skera sig mjög frá punktasveiminum. Slíkir óvenjulegir punktar
er kallaðir einfarar og eru oft felldir úr við áframhaldandi úrvinnslu gagna. Hér
hafa þeir alltaf verið hafðir með t.d. þegar ferlar hafa verið gerðir og getur
það í sumum tilvikum skýrt óvenjulega lögun eða stefnu ferlanna. Þau tilvik
um einfara sem hægt er að greina eru talin upp hér að neðan.
Birki við Sólheimahjáleigu í Mýrdal (PQ) sker sig töluvert úr hvað varðar
bolrúmmál og bolrúmmálsvöxt án þess að hæðarferillinn sé tortryggilegur.
Aldur var skráður eftir minni og margt bendir til þess að hann sé
vanáætlaður.
Mælingar á reyniviði í Deildarárgili í Mýrdal (PP) skera sig töluvert úr hvað
varðar bolrúmmál og meðalársvöxt á flatareiningu. Mæliflöturinn sem var
mældur var eingöngu 50 m2. Vera má að fjöldi trjáa og stofna sem voru
innan flatarins hafi fyrir tilviljun verið óvenju margir og það ráði einhverju um
einfaraeinkenni mælingarinnar. Samt verður að hafa í huga að reynirinn í
gilinu er mjög hávaxin og stórvaxinn og öll vaxtarskilyrði eru eins og best
verður á kosið. Þetta gætu verið samverkandi þættir sem skýra hve mikið
þessi mæliflötur sker sig úr.
Viðjubelti við Áshól í Ásahreppi Rangárvallasýslu mælist með óvenju góðan
vöxt. Ljóst er að vöxturinn í þessu belti er mjög góður en það má vera að
flatarmál beltisins hafi verið eitthvað vanmetið og því leitt til ofmats á
rúmmálsvexti.
Þrjár mælingar af lerki falla illa að punktasveiminum. Þetta eru mælingar á
Kálfafelli II í V.-Skaftafellssýslu (OZ), Múlakoti (P6) og á Tumastöðum (P8) í
Fljótshlíð. Allar eiga það sammerkt að vera mælingar á frekar stórvöxnum
stökum trjám í görðum. Sú aðferð við að áætla grunnflöt á flatareiningu (G)
út frá sambandi G og meðalgrunnflatar mældra trjáa virðist henta illa fyrir
lerki þegar trén eru orðin mjög stór eins raunin er í þessu tilviki. Vera má að
fleiri þættir spili þarna inn í. Til dæmis er nokkuð öruggt að lerkið í Múlakoti
er álitið eitthvað yngra en það er í raun.
6.2 Ferlar
Ferlar sem hér eru birtir má alls ekki túlka sem vaxtarferla viðkomandi
trjátegundar í landsfjórðungnum. Þeir eru eingöngu vegið meðalgildi hæðar
og bolrúmmáls á mismunandi aldursskeiðum fyrir öll mæld eða reiknuð gildi