Morgunblaðið - 02.04.2022, Blaðsíða 6

6 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 2. APRÍL 2022
UMHVERFISVÆN ÍSLENSK HÖNNUN ERUM FLUTT Á KLAPPARSTÍG 29
ASWEGROW.IS
VIÐTAL
Ólafur Bernódusson
Skagaströnd
Guðný Finnsdóttir er 100 ára á
morgun, sunnudag. Hún býr á
hjúkrunarheimilinu Sæborg á
Skagaströnd og er þriðja konan þar
sem nær þessum aldri á undan-
förnum sex árum.
Guðný, eða Gýja eins og hún er
alltaf kölluð, fæddist í Skrapatungu í
Laxárdal í Austur-Húnavatnssýslu
3. apríl 1922. Þar var hún svo skírð
Guðný Sigríður 1. júlí 1922.
Í Skrapatungu ólst hún upp í
torfbæ, eins og þá var títt, hjá for-
eldrum sínum, þremur systkinum og
einni eldri fóstursystur. Gýja út-
skrifaðist úr Kvennaskólanum á
Blönduósi 4. maí 1945 en þá þótti
nám í kvennaskóla töluvert mikil
menntun.
Hún giftist Kristni Ágúst Jó-
hannssyni skipstjóra, hafnarstjóra
og síðast starfsmanni Rarik í júlí
1948 og bjuggu þau allan sinn bú-
skap á Skagaströnd. Saman eign-
uðust þau svo fjögur börn á árunum
1948 – 1954. Kristinn lést í nóvember
2002 og eftir það bjó Gýja ein á
heimili þeirra að Hólabraut 7. Eftir
að börnin voru komin á legg starfaði
hún í Rækjuvinnslunni og á sauma-
stofunni Violu. Síðustu árin hefur
hún búið á Sæborg.
Fréttaritari hitti Gýju í vikunni
í íbúð sinni, uppáklædda og fína eins
og hún er alltaf.
- Er eitthvað sérstakt sem þú
þakkar að ná að verða 100 ára?
„Nei, ég hef aldrei spáð í það.
Aldurinn læðist aftan að manni án
þess að maður sé eitthvað að spek-
úlera í því. Svo er maður bara allt í
einu orðinn 100 ára hvort sem manni
líkar betur eða verr.“
- Þú reyktir aldrei eins og var
þó algengt hjá fólki hér áður fyrr?
„Nei, ekki get ég sagt það.
Stöku sinnum fékk maður sér sígar-
ettu á þorrablótum því það þótti svo
fínt að hafa þetta milli fingranna.
Mig langaði aldrei í þetta sem betur
fer. Gerði það meira svona upp á
punt.“
- Hvernig var að alast upp í
torfbæ? Var ekki þröngt um ykkur?
„Það var ágætt. Það voru rúm
meðfram veggjunum beggja megin
og borðið var undir glugganum á
stafninum. Við krakkarnir sváfum
andfætis í rúmunum. En svo var líka
sofið í fremsta húsinu.“
- Var ekki búið á mörgum bæj-
um í dalnum þegar þú varst þarna?
„Jú jú, Það voru margir bæir og
mikill samgangur og hjálp á milli
bæja. Við vorum t.d. mikið saman
systurnar þrjár og Björg á Bala-
skarði. Hún var fimm árum yngri en
bráðþroska og stór.“
- Hvernig var með böll þegar þú
varst ung. Hvar voru þau haldin?
„Ég man að ég fór á ball á
Neðri-Mýrum og líka niðri á Sölva-
bakka, heima hjá Jóni frænda mín-
um. Pabbi og hann voru bræður. Það
var bara dansað í stofunni.“
Með byssur en ósköp prúðir
- Hvað tók við hjá þér þegar þú
fórst svo að heiman?
„Ég fór í Kvennaskólann á
Blönduósi í eitt ár. En áður var ég í
vist eða vinnukona í Reykjavík hjá
Jóhanni Ólafssyni. Hann var ríkur.
Þar passaði ég börn og vann önnur
heimilisstörf eins og tími vannst til
frá börnunum. Svo náttúrulega tók
ég saman við Kidda minn og þá varð
ég húsmóðir á eigin heimili. Ég man
að ég átti saumavél, svona hand-
snúna, og saumaði kjól og kjól fyrir
mig og aðra. Ég saumaði líka dragtir
og dragtarjakka. Við systurnar
sáum jakka, skoðuðum hann í krók
og kring til að sjá hvernig þeir væru
gerðir, hvar maður þyrfti að byrja og
hvernig. Þetta varð svo allt miklu
auðveldara þegar tískublöðin fóru að
koma. Þeim fylgdu snið sem maður
gat farið eftir.“
- Ég hef heyrt að þú hafir verið
sérlega góð prjónakona og prjónað
peysur sem báru af öðrum?
„Ég veit nú ekkert um það en ég
prjónaði töluvert. Til dæmis peysur
á barnabörnin mín. Hvort þær voru
betri eða verri en aðrar veit ég ekki.“
- Manstu eitthvað eftir stríðs-
árunum ?
„Já, já. Það var fjöldi af her-
mönnum á Blönduósi, alveg heilt
hverfi af bröggum með hermönnum.
Ég man að þrisvar sinnum kom hóp-
ur af þeim, sjö held ég, labbandi
heim að Tungu. Pabbi tók þeim vel
og bauð þeim inn og það var hitað
kaffi í stóra svarta katlinum. Það
þurfti mikið kaffi. Ég man að þeir
óðu yfir ána en fóru ekki úr sokk-
unum eins og aðrir gerðu. Einn var
reyndar í vaðstígvélum. Þeir voru
með byssur greyin en ósköp prúðir.
Ég heyrði aldrei neitt um stelpu-
stand á hermönnunum sem voru
hérna. Þeim hlýtur að hafa leiðst að
hanga hérna yfir ekki neinu. Eitt-
hvað voru þeir líka að labba hérna í
Mánaskálarfjallinu hátt uppi. Sjálf-
sagt eitthvað að æfa sig.“
Ekki undan neinu að kvarta
- Þú veiktist af Covid um dag-
inn, var það ekki?
„Jú, það er víst. Ég var lasin í
þrjá-fjóra daga. Ekkert mikið. En ég
er bara hress núna.“
-Nú er sjónin þín nærri farin.
Hlustar þú á hljóðbækur eða útvarp-
ið?
„Útvarpið. Samt ekki mikið.
Bara svona ef maður veit að það er
eitthvað skemmtileg í því.“
- Er eitthvað sérstakt sem þú
saknar frá í gamla daga?
„Nei. Ekki nema að fólk hittist
miklu meira þá og spjallaði saman.
Mér finnst gaman að fá gesti til að
spjalla við. En þessi veiki hefur víst
bannað fólki að hittast síðan hún
byrjaði.“
- Gýja, burtséð frá sjónleysinu,
ertu annars bara hress?
„Já, ég hef ekki undan neinu að
kvarta. Mér líður vel hérna og það er
hugsað vel um mig.“
Aldurinn læðist aftan að manni
- Guðný Finnsdóttir á Skagaströnd 100 ára á morgun - Lasin í þrjá daga með Covid-19 og orðin hress
Morgunblaðið/Ólafur Bernódusson
Afmæli Guðný Finnsdóttir á Skagaströnd fagnar aldarafmæli á morgun.
Sýning Blaðaljósmyndarafélags Ís-
lands Myndir ársins 2021 verður
opnuð í Ljósmyndasafni Reykjavík-
ur við Tryggvagötu í dag kl. 15. Í
gær var unnið að uppsetningu
hennar.
Á sýningunni, sem er árleg, eru
alls 102 myndir frá liðnu ári sem
valdar voru af óháðri dómnefnd úr
789 innsendum myndum íslenskra
blaðaljósmyndara. Myndunum er
skipt í sjö flokka sem eru frétta-
myndir, daglegt líf myndir, íþrótta-
myndir, portrettmyndir, umhverf-
ismyndir, tímaritamyndir og
myndaraðir. Í hverjum flokki valdi
dómnefndin bestu myndina eða
myndaröðina. Ein mynd úr flokk-
unum er svo valin sem mynd ársins.
Ljósmyndir
2021 til sýnis
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon