Morgunblaðið - 12.08.2022, Qupperneq 13

FRÉTTIR 13Erlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 12. ÁGÚST 2022
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna
fundaði í gærkvöldi um ástandið við
kjarnorkuverið í Saporisjía, stærsta
kjarnorkuver Evrópu, þar sem stór-
skotahríð hefur verið nokkra undan-
farna daga. Í gær var gerð eldflauga-
árás á svæði nálægt geymslu fyrir
geislavirk efni, og sökuðu Rússar og
Úkraínumenn hvorir aðra um að
hafa framkvæmt árásina.
Kjarnorkustofnun Úkraínu,
Energoatom, sagði að Rússar hefðu
skotið eldflaugum nálægt einum af
sex kjarnaofnum versins, og hefði
skothríðin valdið því að mikill reykur
hefði komið upp, og nokkrir af
geislamælum versins sködduðust.
Bandaríska utanríkisráðuneytið
sagði í gær að það styddi ákall Sam-
einuðu þjóðanna og annarra ríkja um
að herlausu svæði yrði komið á fót í
kringum verið hið fyrsta, og að
verinu, sem Rússar hertóku í mars,
yrði skilað til Úkraínumanna.
Volodimír Selenskí Úkraínufor-
seti ávarpaði í gær ráðstefnu í Kaup-
mannahöfn þar sem fjallað var um
aukin framlög til styrktar Úkraínu
vegna stríðsins. Sagði Selenskí þar
að Rússar hefðu breytt kjarnorku-
verinu í vígvöll og herða þyrfti á
refsiaðgerðum gegn Rússlandi, sem
væri hryðjuverkaríki.
Harðorð þingsályktun
Selenskí vísaði þar til þingsálykt-
unar sem lettneska þingið sam-
þykkti í gær, þar sem Rússland var
fordæmt sem ríki „sem styddi við
bakið á hryðjuverkum“ og skoraði
þingið á aðrar þjóðir að taka undir þá
yfirlýsingu.
Sagði í ályktuninni að aðgerðir
Rússa í Úkraínu væru „skipulagt
þjóðarmorð gegn úkraínsku þjóð-
inni“ og að líta ætti á árásir þeirra á
óbreytta borgara sem hryðjuverk.
Þá hvatti þingið sérstaklega til
þess að Evrópusambandið myndi
hætta að gefa út vegabréfsáritanir til
ferðamanna frá Rússlandi og Hvíta-
Rússlandi. Þá skoraði þingið á al-
þjóðasamfélagið að beita Hvít-Rússa
sömu refsiaðgerðum og Rússa, þar
sem þeir hefðu stutt við og tekið þátt
í innrásinni.
Dmítró Kúleba utanríkisráðherra
Úkraínu fagnaði ályktun lettneska
þingsins og sagði hana löngu tíma-
bæra, en María Sakaróva, talskona
rússneska utanríkisráðuneytisins,
sagði að ályktunin væri ekkert annað
en útlendingafælni.
Umtalsvert tjón í Saki
Gervihnattamyndir, sem sýna af-
leiðingar árásar Úkraínumanna á
Saki-herflugvöllinn á Krímskaga á
þriðjudaginn, benda til þess að Rúss-
ar hafi misst á bilinu 8-24 herþotur í
árásinni. Þá má einnig greina olíu-
birgðatanka og aðrar byggingar við
flugstöðina, sem hafi verið lagðar í
rúst í árásinni.
Enn er á huldu hvaða vopnum
Úkraínumenn beittu við árásina, en
þeir hafa lítið vilja gefa upp um það,
en flugstöðin er um 225 kílómetrum
frá víglínunni, sem aftur bendir til
þess að þeir ráði nú yfir langdrægari
vopnum en áður.
Úkraínskir embættismenn hafa
hins vegar gefið til kynna að árásin
marki upphaf gagnárásar þeirra í
suðurhluta Úkraínu, og að þeir búist
við hörðum átökum þar í ágúst og
september. Þannig sagði Selenskí í
yfirlýsingu í fyrradag að stríðið hefði
„hafist í Krím og yrði að ljúka í Krím
– með frelsun skagans“.
Rússar hafa á sama tíma gefið upp
ýmsar misvísandi útskýringar á
árásinni, og neitað að um árás hafi
verið að ræða. Rússneska varnar-
málaráðuneytið hefur t.d. neitað að
nokkur flugvél hafi skaddast í
sprengingunni, og höfðu embættis-
menn í ráðuneytinu m.a. sagt að eld-
varnarreglum hafi ekki verið fylgt.
Ben Wallace varnarmálaráðherra
Bretlands sagði í fyrrakvöld að Bret-
ar hefðu útilokað nær allar „afsak-
anir“ Rússa á sprengingunum við
flugstöðina. „Ég held það sé ljóst að
þetta er ekki eitthvað sem gerist við
að einhver missi sígarettu.“
Árásin er talin auka líkurnar á því
að Rússar flýti fyrirhugaðri „þjóðar-
atkvæðagreiðslu“, þar sem ætlunin
er að fá fram þá niðurstöðu að þau
héruð Úkraínu, sem hertekin hafa
verið af Rússum, verði sameinuð
Rússlandi, en áður hafði verið stefnt
að því að hún færi fram 11. septem-
ber næstkomandi.
AFP/Maxar Technologies
Eyðilegging Í þessari gervihnattamynd frá Maxar Technologies sést hversu
mikið tjón hlaust af árás Úkraínumanna á Saki-herflugvöllinn á þriðjudag.
Aftur ráðist að verinu
- Öryggisráð SÞ fundaði um kjarnorkuverið í Saporisjía - Lettneska þingið for-
dæmir Rússa - Árásin á Krímskaga marki upphaf gagnsóknar í Kerson-héraði
Frönsk stjórnvöld greindu frá því í
gær að sex aðrar aðildarþjóðir Evr-
ópusambandsins ætluðu að senda
slökkvilið til landsins til þess að
aðstoða Frakka við að kveða niður
gróðurelda, sem nú leika lausum
hala víða um landið.
Grikkir og Belgar munu senda
slökkviliðsflugvélar til Frakklands,
og þá eru slökkviliðsmenn frá Aust-
urríki, Póllandi, Rúmeníu og Þýska-
landi einnig á leiðinni. Emmanuel
Macron Frakklandsforseti þakkaði
þessum þjóðum fyrir á twittersíðu
sinni í gær. Geisa nú átta stórir
gróðureldar í Frakklandi, og sagði
Macron að um 10.000 slökkviliðs-
menn og aðrar öryggissveitir væru
að glíma við eldsvoðana í Frakk-
landi. „Þessir hermenn eldsins eru
hetjur okkar,“ sagði hann.
Stærsti eldurinn er í suðvestur-
hluta Frakklands, og hefur hann
geisað síðan í júlí. Náði hann að
leggja í eyði um 14.000 hektara í júl-
ímánuði einum. Höfðu slökkviliðs-
menn náð tökum á eldinum, en hann
blossaði upp að nýju á þriðjudag.
Hafa um 6.800 hektarar til viðbótar
orðið eldinum að bráð, auk þess sem
17 heimili hafa brunnið til kaldra
kola. Þá hafa um 10.000 manns
neyðst til að flýja heimili sín í suð-
vesturhluta Frakklands.
FRAKKLAND
AFP/Philippe Lopez
Bruni Eldur í furutrjám nálægt Saint-
Magne í Suðvestur-Frakklandi.
Fá aðstoð slökkvi-
liðs frá sex ríkjum