Morgunblaðið - 12.12.2022, Síða 6

FRÉTTIR
Innlent6
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 12. DESEMBER 2022
Gildi–lífeyrissjóður
Opinn sjóðfélaga- og fulltrúaráðsfundur verður
haldinn fimmtudaginn 15. desember kl. 17:00
á Grand Hótel Reykjavík.
Lífeyrissjóður www.gildi.is
Dagskrá
▪ Staða og starfsemi sjóðsins á árinu 2022
▪ Breytingar á samþykktum sjóðsins – staðan
▪ Breytingar á lögum um lífeyrissjóði um næstu áramót – kynning
Sjóðfélagar eru hvattir til að mæta og kynna sér stöðu og rekstur sjóðsins.
Fundurinn fer fram á íslensku en boðið verður upp á enska túlkun á staðnum.
Stjórn Gildis-lífeyrissjóðs
Einar Sveinbjörnsson veður-
fræðingur segir allt líta út
fyrir að kuldakast verði um allt
land næstu daga sem gæti náð
hámarki þegar líður á vikuna.
Einar segir að fremur milt loft
sé yfir landinu núna en það muni
breytast.
„Þótt það hafi verið kalt,
sérstaklega inn til landsins, þá
hefur ekki endilega verið kalt í
lofti. Milt loft hefur legið fyrir
ofan okkur og kuldinn aðallega
stafað af yfirborðskælingu. Nú
er að verða breyting á og seinni
partinn á morgun [í dag] og á
þriðjudaginn munum við sjá
heimskautaloft nálgast okkur
sem upprunnið er yfir Norður-
Grænlandi. Er það gegnkalt, ólíkt
því lofti sem er yfir okkur núna.
Þegar það berst hingað herðir á
frostinu og það mun einnig gerast
við sjávarsíðuna,“ segir Einar.
Kuldinn gæti náð hámarki þegar
líður á vikuna.
„Samkvæmt spám verður þetta
heimskautaloft yfir okkur síðari
hluta vikunnar og nær sennilega
hámarki á fimmtudag, föstudag
en mögulega fram á laugardag.
Þá er gert ráð fyrir að það verði
talsverður gaddur á landinu rétt
á meðan.“
lNærhámarki þegar líður á vikuna
Herðir á frostinu
næstu dagana
Morgunblaðið/Unnur Karen
Gaddur Heimskautalofti er spáð.
„Ég upplifði mig öruggan þarna,
varð ekki var við neinar ógnanir og
fólkið er vinsamlegt. Í spjalli við fólk
kom fram að það er ekki hrætt við
sprengiregn eða að Rússar muni
ráðast inn í landið,“ segir Ágúst
Andrésson á Sauðárkróki um ferð
til Moldóvu sem hann fór með Árna
Þór Sigurðssyni, sendiherra Íslands
í Moskvu, og viðskiptafulltrúa sendi-
ráðsins. Tilgangurinn var meðal
annars að opna ræðismannsskrifstofu
Íslands í höfuðborginni, Kisínev.
Ágúst hefur flutt inn léttvín frá fyr-
irtæki í Moldóvu, Radacini, í fáein ár
og hefur lengi staðið til að heimsækja
landið og fyrirtækið. Það hefur dreg-
ist vegna kórónuveirufaraldursins
og innrásar Rússa í Úkraínu. Viður-
kennir Ágúst að margir hafi reynt
að fá hann ofan af því að fara vegna
ástandsins í Úkraínu sem er næsta
nágrannaríki Moldóvu. Innrásin hef-
ur haft mikil áhrif í Moldóvu því mörg
hundruð þúsund manns hafi flúið
þangað frá Úkraínu og þótt flestir
hafi haldið áfram til annarra landa
eða snúið aftur heim eru um 80 þús-
und flóttamenn í landinu.
Spara rafmagnið
Ágúst segir að þótt fólk óttist ekki
um líf sitt hafi það miklar áhyggjur
af orkumálunum enda komi megn-
ið af raforkunni frá Úkraínu. Segir
hann að í vikunni áður en hann fór
til Moldóvu hafi allt landið orðið raf-
magnslaust í tvo tíma. Stjórnvöld gefi
fyrirmæli til fólks og fyrirtækja um að
spara rafmagn og hið opinbera sýni
gott fordæmi með því að slökkva ljós
innandyra og utan, dragi til dæmis
mjög úr götulýsingu. Þau hafi þurft
að nota vasaljósið á farsíma til að lýsa
upp merkingar í dimmum göngum
opinberra stofnana til að finna rétt
fundarherbergi. Segir hann að þessi
umræða sé raunar uppi víða í Evrópu
vegna hækkunar orkuverðs og orku-
kreppu.
Ágúst segir áhugavert að kynnast
þessu landi. Íslendingar hafi ekki
mikið velt því fyrir sér nema helst
þegar landslið landanna hafi leikið
landsleiki í knattspyrnu. Nú sé landið
komið meira inn á kortið. Því mið-
ur komi það ekki til af góðu. Þeir
séu nágrannar Úkraínu og líði fyrir
það. Bjartari tímar kunni þó að vera
fram undan þar sem Moldóva hafi
stöðu umsóknarríkis að Evrópusam-
bandinu og reynslan sýni að fátæk ríki
sem fara þangað inn njóti góðs af því.
Árni Þór sendiherra opnaði form-
lega ræðismannsskrifstofu í Kisínev
fyrir fyrsta skipaða ræðismann
Íslands í Moldóvu, Dinu Cristian.
Ræðismaðurinn er sölustjóri hjá
áðurnefndu Radacini sem er einn af
stærstu vínframleiðendum íMoldóvu.
Fjöldi gesta var viðstaddur, meðal
annars sendiherrar annarra ríkja.
Árni Þór rifjaði upp í ræðu sinni að
hann hefði afhent forseta Moldóvu
trúnaðarbréf sem sendiherra í byrjun
árs en það væri í fyrsta sinn í fimmtán
ár sem það hefði verið gert.
Vilja finna jarðhita
Sendiherrann og sendinefndin áttu
fjölda funda með stjórnmálamönn-
um, embættismönnum og fulltrúum
fyrirtækja. Rætt var um að efla sam-
skipti þjóðanna og einnig voru mál-
efni flóttafólks og áhrif stríðsreksturs
Rússlands í Úkraínu á moldóvskt
samfélag ofarlega á baugi. Ágúst segir
að talið sé að hægt sé að finna jarðhita
í Moldóvu. Þau mál hafi sérstaklega
verið rædd og möguleikar á að nýta
þekkingu Íslendinga við að rannsaka
hann og virkja. Stefnt er að því að
viðskiptasendinefnd frá Moldóvu
komi hingað til lands í vor og verði
orkumálin þá sérstaklega tekin fyrir.
lRæðismannskrifsstofa Íslands formlega opnuð í Moldóvu
Hafamiklar áhyggj-
ur af orkumálunum
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Hjá RadaciniDinu Cristian, sölustjóri og ræðismaður Íslands, Ágúst Andrés-
son, Árni Þór Sigurðsson sendiherra, Ilona Vasilieva viðskiptafulltrúi sendi-
ráðsins og Vasile Luca, framkvæmdastjóri Radacini.
MIKILVÍNFRAMLEIÐSLA
Stærsti vín-
kjallari heims
Moldóva er ekki síst þekkt fyrir
vínframleiðslu. Þar eru stórir
ævafornir vínkjallarar neðan-
jarðar, meðal annars stærsti
vínkjallari heims samkvæmt
heimsmetabók Guinness, 200
kílómetra langur með tvær
milljónir flaskna. Menn ganga
ekki langt til að sækja flöskur
heldur verða að nota ökutæki í
snúninga þar.
Þurfa aðmega
auglýsa áfengi
l44 prósent auglýsingafjár úr landi
Tæplega helmingur þess fjár sem
varið var til birtingar auglýsinga á
síðasta ári rann til erlendra miðla,
eða um 44 prósent, samanborið
við 39 prósent
árið þar á
undan. Hefur
hlutfallið ellefu-
faldast síðustu
10 árin, þegar
heildargreiðsl-
ur til erlendra
miðla námu um
4 prósentum af
heildinni.
Ólafur Steph-
ensen, fram-
kvæmdastjóri Félags atvinnurek-
enda, segir að regluverkið hér
á landi setji innlendum miðlum
þrengri skorður. Gott dæmi séu
auglýsingar á áfengi og nikó-
tínvörum.
„Við höfum talað fyrir því
áratugum saman að áfengisaug-
lýsingar verði leyfðar með sömu
skilyrðum og eru til dæmis í Sví-
þjóð. Það hefur aldrei náð í gegn,“
segir Ólafur.
„Við sjáum bara í okkar
samfélagsmiðlaumhverfi hvaða
afleiðingar þetta hefur. Það eru
áfengisauglýsingar úti um allt í
þessu umhverfi, meðal annars frá
íslenskum áfengisnetverslunum,
og íslenskum framleiðendum
jafnvel. Þetta eru tekjur sem fljóta
fram hjá íslenskum fjölmiðlum og
til erlendu samfélagsmiðlanna,“
segir Ólafur.
Gríðarlega þröngar hömlur
„Þetta er víðar svona, auglýsingar
fyrir nikótínvörur sem dæmi. Það
eru gríðarlega þröngar hömlur á
auglýsingum innanlands og þessar
auglýsingar leita þá bara á erlenda
miðla í staðinn. Það er partur af
vandamálinu; þessi boð og bönn
innanlands.“
Ein leið til að jafna leikinn væri því
að leyfa auglýsingar á slíkum vörum.
„Svo hefur farið fram ákveðin vinna
sem snýr að því að skattleggja þessa
miðla með sama hætti og innlendir
miðlar eru skattlagðir. Ég hugsa að
það væri líka skref í þá áttina.“
Ari Páll Karlsson
ari@mbl.is
AFP
Miðlar Oft og tíðum sjást áfengisauglýsingar á samfélagsmiðlum. Slíkar
auglýsingar eru ekki leyfðar samkvæmt lögum á íslenskum miðlum.
Ólafur
Stephensen