Verktækni - 2021, Side 10

Icelandic Journal of Engineering // Verktækni (2021) 27 1

Verkfræðingafélag Íslands // Association of Chartered Engineers in Iceland - https://www.ije.is 10

um það að hve miklu leyti liðsmenn telja markmið liðs síns þýðingarmikil, skilja verkefni liðsins og
afleiðingar árangurs þess (Lee et al., 2013). Markmið ætti að tengjast árangri teymisins (e. team
effectiveness) sem er mat á árangri ferlanna (Salas, Cooke, et al., 2008).
Ákvarðanataka er hvernig liðið tekur ákvarðanir. Þessar ákvarðanir munu hafa mótverkandi
markmið (e. conflicting goals), eru teknar í breytilegu umhverfi, munu krefjast forystu, eru
innbyggðar í skipulagslegt samhengi og oft í fjölmennum teymum (Rouse et al., 1992). Til þess að
meta ákvarðanirnar er hægt að nota liðsíhugun (e. team reflexivity) þ.e. hvernig liðsmenn velta
sameiginlega fyrir sér markmiðum, aðferðum og ferlum liðsins (Gabelica, Van den Bossche, De
Maeyer, Segers, & Gijselaers, 2014). Endurgjöf teymis (e. team feedback) er skilgreind sem miðlun
upplýsinga, veitt af utanaðkomandi aðila, er varðar aðgerðir, atburði, ferla eða hegðun tengda
verklokum eða teymisvinnu (Gabelica et al., 2014).
Árangursendurgjöf (e. performance feedback) (Guastello, 2010) er nauðsynleg fyrir lið svo það geti
samræmt störf sín. Ein nálgunin er að nota þrjú skref: (i) byggja á endurgjöf og útskýra (a) hvers
vegna árangur náðist (eða skortur er á honum) og (b) gefa dæmi um aðferðir (e. tactics) sem geta
skýrt árangur, (ii) eru aðrir möguleikar til að bæta árangur? Að lokum, (iii) settu markmið og þróaðu
áætlanir fyrir næsta verkefni (Gabelica et al., 2014).
Lokaþáttur liðsstjórnunar eru ferli hennar. Á hæsta stigi verður stjórnunin að vera tvískipt (Daniel
& Davis, 2009); (i) koma á, miðla og skilja markmið teymis sem sameiginlega teymissýn og (ii) stofna
rekstrarhópsumsýslu (e. operational team structure) sem auðveldar víxlverkandi innbyrðis tengsl
(e. cross-functional inter-relationships) (Daniel & Davis, 2009). Á ítarlegra stigi þurfa ferlin að takast
á við mál eins og: félagslega leti, gagnkvæman tilgang, sérstök markmið, sjálfvirkni liða og átök
(Nukic et al., 2015). Nákvæmari skilgreining á stjórnun teymis væri: Liðsstjórnun kemur fram við
samspil manna – verka – hluta (e. human–task–artefact), hún er markmiðsmiðuð og háð samhengi
starfseminnar (Palmqvist, Bergstrom, & Henriqson, 2012).
Gerð frammistöðumælis tækniteyma
Strax í upphafi heimildarannsóknarinnar kom í ljós að þættir sem hafa áhrif á frammistöðu teyma
eru fjölmargir og ekki væri hægt að taka tillit til allra. Þessi grein fjallar um hönnun aðferðafræði til
að meta frammistöðu tækniteyma – með áherslu á teymisvinnu nemendadrifinna
nemendaverkefna í verkfræðinámi. Höfundar fóru í gegnum alla þættina og völdu þá sem skipta
máli fyrir nemendadrifin verkfræðiverkefni. Framsetning þessara þátta er sú sama og í greinunum
sem þeir voru teknir úr. Við frekari úrvinnslu þáttanna kom í ljós að nokkra þætti vantaði til að geta
metið frammistöðuna. Nýjum þáttum var því bætt við eða þáttum breytt. Aðferðafræðin inniheldur
sex þætti sem koma ekki beint frá heimildunum. Þátturinn „félagsleg leti og meðvirkni“ í „Innri
virkni liða“ er samsettur af þáttunum „félagsleg leti“ og „meðvirkni“. Þátturinn „færni“ í
„liðsmeðlima“ hópnum er ónákvæmur og var skipt í „verkhæfni“ og „mannleg hæfni“ til að
endurspegla tæknilegt eðli starfsins. Síðan eru þrír þættir sem fundust ekki í heimildunum.
Flækjustig verka og hvernig verk eru innbyrðis háð eru mikilvægir þættir flókinnar verkfræðivinnu.
Þættinum „liðssamhæfing“ var bætt við hópinn „liðsstjórnun“ til að tengja stjórnun liðanna betur
við innri vinnuna. Gagnvirkni verka (e. task interdependence) vísar til þess að hve miklu leyti
liðsmenn þurfa upplýsingar, efni og stuðning hver frá öðrum til að leysa verkið sitt (Liu & Li, 2012).
Flækjustig verka (e. task complexity) er samansafn hvers konar einkenna verka (e. task
characteristics) sem hefur áhrif á frammistöðu verks (Liu & Li, 2012). Einkenni verka eru þættir í
sex hópum: markmið, ílag, ferli, frálag, tími og framsetning. Í sérhverjum hópi eru þættir sem hafa
jákvæð (+) eða neikvæð (-) áhrif á flækjustig og eru sýndir í Töflu 1.
Icelandic Journal of Engineering // Verktækni
Verkfræðing félag Íslands // Asso iation of Chartered Engineers in Iceland - https://www.ije.is

10
RITRÝNDAR FRÆÐIGREINAR2021- 27- (1)