Verktækni - 2021, Blaðsíða 31

Icelandic Journal of Engineering // Verktækni

Verkfræðingafélag Íslands // Association of Chartered Engineers in Iceland - https://www.ije.is 31

Aðgerðir til að flýta sigi
Til þess að flýta frekara sigi í lausu botnlögunum í lóðinni var reynd djúpþjöppun með
titurvölturum. Áður var farg fjarlægt og lóðin lækkuð í kóta +2,5 m eða svo í hæðarkerfi
Reykjavíkurborgar. Við þjöppunina voru samtímis notaðir tveir 13-15 t titurvaltarar, sem ekið var
löturhægt samhliða með aðeins örstutt milli valtaranna sem í fyrstu voru stilltir á hæstu
titringstíðni. Allt kom þó fyrir ekki. Þetta skilaði lítilli sem engri þjöppun lausu laganna djúpt í
grunninum svo það var aflagt. Annað varð að koma til svo ekki þyrfti að grunda húsin á staurum.
Djúpþjöppun, reikningslegar forsendur
Innskot
Við þéttingu grunns Þjórsárstíflu í Kvíslaveitu þar sem eru hlutfallslega laus, fínsendin, lek setlög, hafði
náðst að þjappa og þétta stíflugrunninn með svokölluðum „titurstaur“. Þá eru gjarnan tvö eða fleiri eyru
soðin hornrétt á H-bita sem rekinn er niður í grunninn. Eyru þessi eru um 1 m langar og um 0,25 m
breiðar stálplötur, tvær og tvær í hverri hæð sbr. meðf. Mynd 10. Bitinn er rekinn, með eða án titrings, í
fulla dýpt og þar settur titringur á hann. Titringurinn er gjarnan hafður á staurnum í nokkrar mínútur í
hverri dýpt og hann því næst dreginn upp í um 1 m þrepum og látið titra í smá tíma, t.d. 5 mín. í hverju
þrepi. Titringurinn leiðist út í ofannefnd eyru sem orsaka titring í lausa jarðlaginu sem þjappast þannig.
Beint áhrifasvæði titringsins nær þannig vel 1 m út frá staurnum auk þess sem titringsins gætir bæði
upp og niður frá eyrunum og umhverfis staurinn.

Slíkur titurhamar er til hérlendis og fékkst sá með skömmum fyrirvara leigður í framkvæmdina.
Guðjón Þór Ólafsson jarðvinnuverkstjóri hjá BYGG útvegaði H-bita og í samvinnu við Stefán
formann verktaka þess sem á titurhamarinn gekk hratt að ganga frá umræddum tólum og tækjum
í grunninum.
Hafist var handa við djúpþjöppunina 25. mars 2020 og má segja að verkið hafi í heild gengið að
óskum þrátt fyrir smávægilegar „hraðahindranir“ af ýmsum toga.
Titurstaurinn var mest um 19 m langur og hangir í krana, sjá meðf. mynd, rekinn um 18 m.

Mynd 10 Titurhamarinn á staurnum hangandi í krana.
AÐRAR GREINAR 2021- 27- (1)