Verktækni - 2021, Side 12

Icelandic Journal of Engineering // Verktækni (2021) 27 1

Verkfræðingafélag Íslands // Association of Chartered Engineers in Iceland - https://www.ije.is 12

teymisins í skipulagslegu samhengi. Mat og þóknun (e. evaluation and remuneration) fyrir liðið
og meðlimi þess.
Innri virkni liðs (e. team inner workings)
Liðsfélagsmótun (e. team socialization) er hvernig félagsleg og menningarleg hegðun hefur
áhrif á frammistöðu liðs. Félagsmótun teymis og liðamenningin er hve vel gildi og viðhorf
liðsmanna falla saman innan teymisins. Þvingunaráhrif (e. coercive influence) er þegar liðsmenn
beita þvingunaraðferðum (e. coercive means) eða ráðskast (e. manipulate) til að hafa áhrif á aðra
liðsmenn til að fá vilja sinn. Félagsleg leti & meðvirkni (e. social loafing & compensation) er
þegar liðsmaður flýtur með flæðinu án þess að leggja sitt af mörkum í teymisvinnunni. Þetta
krefst þess að aðrir liðsmenn taki upp félagslegar bætur, eða leysi félagsletingjana af hólmi og
vinni þá vinnu sem ekki hefur verið unnin, þ.e. sýni meðvirkni. Aðlögunarerfiðleikar (e.
adaptation difficulty) er þegar ekki allir liðsmenn falla á sinn stað og búast má við einhverjum
aðlögunarerfiðleikum. Liðslærdómur (e. team learning) er þegar teymi byggir upp og viðheldur
sameiginlegri hugmynd (e. conception) um verkefni sín. Liðsvitund (e. team cognition) er
heildræn vitund innbyrðis tengsl ferla í teyminu. Liðseinkenni (e. team characteristics) eru
þríþætt: tilhneiging til samstarfs (vilji meðlima til samstarfs), sveigjanleiki teymisins (mælir að hve
miklu leyti allir liðsmenn gætu framkvæmt ýmsar aðgerðir í teyminu) og forgangssamhljóð
(mælir að hve miklu leyti teymin hafa þróað sameiginlega heildstæða nálgun til að vinna verk
sín). Þættir trausts (e. trust factors) eru þættir sem hafa áhrif á teymið og má líta á það sem
verkefnaferlaþætti hugrænt (e. cognitive-based) traust, traust byggt á áhrifum (e. affective-
based), samvinnu og eftirlit) eða sem uppbyggingu og samhengi þátta liðs (fjölbreytni teymis,
langlífi teymis, nálægð teymis og málsmeðferðar & gagnvirkt réttlæti. Liðsþjálfun (e. team
training) er hvernig liðið eykur hæfni sína á fimm sviðum: (i) rauntímamálum, (ii) einbeita sér að
því að þróa þakklæti fyrir sérstöðu, (iii) þróa reiknirit (e. algorithms) og uppbyggingu fyrir
hópfundi, (iv) búa til hugmyndastjórnunarkerfi fyrir hópinn og að lokum, (v) þróa kerfi innri
ráðgjafa.
Liðsskipulag (e. team structure)
Liðseiginleikar (e. team attributes) er tengt hæfileikum liðsmanna , óskum liðsmanna,
sveigjanleika liðsmanna og persónuleika þeirra. Liðssamsetning (e. team compositions) tengjast
því hvers konar bakgrunn meðlimir hefa, fjölbreytileiki þeirra eða hversu þverfagleg liðin eru,
hvernig uppbygging umbunar er í teyminu, stærð teymisins , mismunandi hlutverk í liðinu,
hvernig þessum hlutverkum er úthlutað og að lokum, hvernig liðið er valið. Skipulagðir ferlar (e.
systematic processes) eru hvernig innri ferlar eru kerfisbundnir að uppbyggingu.
Upplýsingageymsla (e. recording and filing information) er hvort viðeigandi upplýsingar séu
geymdar og aðgengilegar. Starfsemi á mörgum tímalínum (e. operate on multiple time
horizons) er hvort liðið hafi mörg mismunandi tímamörk. Samstaðsetning (e. team colocation)
er hvort lið séu á sama stað eður ei. Þátttökutími í liði (e. team tenure) er hversu lengi fólk
vinnur saman í liðinu.
Liðsmeðlimir (e. team members)
Fyrirbyggjandi félagsmótunarhegðun (e. proactive socialization behaviors) er hegðun
liðsmanna er getur haft áhrif á frammistöðu liðs. Hvatning (e. motivation) er drifkrafturinn sem
hjálpar okkur að ná markmiðum. Hvatning getur komið að innan (e. intrinsic) eða að utan (e.
extrinsic). Þessi þáttur fjallar einnig hvað er gert til að auka hvatningu. Verkhæfni (e. task skills)
eru nauðsynleg færni liðsmanna sem þarf til að leysa verk á fullnægjandi hátt. Mannleg hæfni
(e. interpersonal skills) eru nauðsynleg færni sem liðsmenn þurfa til að eiga samskipti á
áhrifaríkan hátt. Viðhorf (e. attitudes) er skilgreint sem vilji einstaklingsins til að vinna áfram
með sama teymi, traustið sem þarf milli liðsmanna og viljinn til að starfa í öðrum teymum.
Hugrænir þættir (e. cognitive factors) fjalla um hugræna fjölbreytni (e. cognitive diversity),
örvitræna þætti (e. micro-cognitive factors) mannshugans (eins og athyglisstjórnun, minni
Icelandic Journal of Engineering // Verktækni
Verkfræðing félag Íslands // Asso iation of Chartered Engineers in Iceland - https://www.ije.is

12
RITRÝNDAR FRÆÐIGREINAR2021- 27- (1)