Bókasafnið


Bókasafnið - 01.01.2000, Qupperneq 40

Bókasafnið - 01.01.2000, Qupperneq 40
Guðrún Pálsdóttir Innan seilingar Upplýsingaleiðir vísindamanna og öflun heimilda Eftírfarandí grein byggist á ritgerð minni til meist- araprófs við Háskóla íslands vorið 1999. Aðal- leiðbeinandi var dr. Sigrún Klara Hannesdóttir. Rannsóknin var unnin í tengslum við starf mitt sem bókasafnsfræðingur á Rannsóknastofnun landbúnað- arins (RALA) en þar hef ég unnið frá árinu 1985. Rannsóknin var unnin á árunum 1996—1998 og var að mestu leyti bundin við nokkrar stofnanir og bókasöfn þeirra. Stofnanirnar voru Rannsóknastofnun landbúnaðarins (RALA), Orkustofnun (OS), Náttúrufræðistofnun íslands (Nst), Hafrann- sóknastofnunin (Hafró) og Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins (Rf). Sjávarútvegsbókasafnið (Fis) þjónar bæði Hafró og Rf. Markmiðið með rannsókninni var í fyrsta lagi að skoða hversu vel ritakostur þeirra fjögurra sérfræðisafna er þjóna ofannefndum stofnunum fullnægði þörfum vísindamanna og hversu mikilvæg söfnin væru í heimilda- og upplýsingaöflun þeirra. í öðru lagi var markmiðið að fá vitneskju um það -hversu víða vísindamenn á íslandi leituðu upplýsinga og hverjar væru helstu upplýsingalindir þeirra. Rannsóknin skiptist í þrjá nokkuð sjálfstæða kafla sem fara hér á eftir, En fyrst verður fjallað um fræðilegan bakgrunn. Umfjöllun um erlendar rannsóknir til samanburðar er hér nær alveg sleppt en lítillega vísað til þeirra í niðurstöðuköflum. 1. Fræðilegur bakgrunnur 1.1 Aðferðir Tilvitnanagreining, spurningakönnun og opin viðtöl voru þær rannsóknaraðferöir sem beitt var og verða þær stuttlega skýrðar hér. Tilvitnanagreining telst til bókfræðimælinga (e. bibliometrics) sem felast meðal annars í því að athugað er í hvaða ritum/ tímaritum sérfræðingar á vissum fagsviðum birta mest, hversu oft er vitnað í ákveðna höfunda, virkni vísindamanna (mæld í fjölda ritverka) eftir vísindagreinum og svo framvegis. Þegar tilvitnanagreining er notuð til þess að meta safnkost er aðallega leitað svara við þrem spurningum: 1) Á að kaupa 38 ákveðið rit? 2) A að segja upp tímariti eða kaupa það áfram? 3) Á að fjarlægja eldri rit úr geymslu? Tilvitnanir starfsmanna þeirrar stofnunar sem bókasafnið þjónar eru þá taldar á ákveðnu tímabili til þess að sjá i hvaða rit er vitnað á því sama tímabili og hversu oft (Smith, 1981). Það var gert i eftirfarandi : rannsókn. Rannsóknir er taka til notenda bókasafna felast oft í | könnunum og viðtölum þar sem reynt er að grennslast fýrir um hvernig og hvar menn afla upplýsinga (Busha og Harter, 1980, bls. 54). Könnun var notuð í öðrum þætti þessarar rannsóknar og fólst í spurningalista sem er eitt algengasta form kannana. Opin viðtöl teljast til eigindlegra rannsóknaraðferða og eru þau oft notuð þegar rannsakendur reyna að öðlast heild- stæða mynd af lífi fólks og skilning á aðstæðum þess. Ekki er stefnt að því að fá víðtæka, tölfræðilega yfirsýn eins og þegar ; megindlegum rannsóknaraðferðum er beitt heldur reynt að lýsa aðstæðum, atburðum og viðhorfum eins nákvæmlega og kostur er (Taylor og Bogdan 1998, bls. 4-6 og 87-88; Rann- veig Traustadóttir, 1995, bls. 99). Rannsakendur I stétt bókasafnsfræðinga hafa notað eigind- legar rannsóknaraðferðir (auknum mæli á undanförnum árum. Þær hafa þótt falla vel að þjónustumarkmiðum bókasafna og aukið skilníng á þörfum notenda. Þeir sem hafa rannsakað upplýsingahegðan vísindamanna með opnum viðtölum hafa sumir greint upplýsingaferlið niður í þætti, aðrir hafa flokkað þátttakendur eftir vinnuumhverfi og aðstæðum og enn aðrir 1 eftir frumkvæði manna við að afla upplýsinga. Flokkunin er gerð til þess að ákvarða hvaða þjónusta hæfir hverjum flokki : fyrir sig (Palmer, 1991; Frid, 1992; Ellis, 1993; Ellis, Cox & Hall, 1993). 1.2 Kenningar í eigindlegum rannsóknum byggist flokkun upplýsingaferlis ; eða vísindamanna oft á grunduðum kenningum (e. grounded theories). Kenningar eða tilgátur eru unnar upp úr gögnunum Bókasafnið 24. árg. 2000
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84

x

Bókasafnið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Bókasafnið
https://timarit.is/publication/245

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.