Upp í vindinn - 01.05.1985, Qupperneq 33

Rannsóknir
Þær rannsóknir, sem geröar hafa verið á Rb, hafamiðast við
að leita svara við spurningum þessum:
1) Er unnt að lækka rakastig í steyptum veggjum með
því að nota vatnsfælur?
2) Er hægt að nota vatnsfælur með árangri á lárétta
fleti?
3) Veldur notkun þessara efna einhverjum vanda við
málningu?
Mismunandi tegundir vatnsfælna hafa verið bornar á út-
veggi fjölda húsa og hefur síðan veriö fylgst með rakastigi
veggjanna. Einnig hafa verið gerðar ýmsar mælingar á rann-
sóknastofu. NiðurstööuV háfa yfirleitt verið mjög jákvæðar,
t.d. eru efnin mun áhrifaríkari en málning og í sumum tilvikum
sambærileg við loftraestar klæðningar.
Mynd 4 sýnir á greinilegan og dæmigerðan hátt hversu
áhrifarík þessi efni eru ef þau eru borin á ómálaða veggi.
7.0. House; EINARSN. 16
6,CL UntreatíN Qr- ‘ý .Conse \a 30 rvado (siloxan) Walls: UNPAIh Treatmenf: SILI WALL 1 1980 JTED CONE ON WALL 2 1982
- 5,0_ Drisil X78 (silicone) o- X b

3 J 4,0_ ux:/
3,0_
Rakabre silíkoni 1980 yting i (Drisil 7 1981 steyptu 8) og sil 1982 Mynd 4 m útvec oxani(C 1983 - jg eftir onservac inndrey Jo 30) Dingu meö
Áhrifin á málaða veggi með ffngerðu sprunguneti eru
einnig greinileg. Þau má skýra með því að sprungurnar, sem
áður drógu í sig raka hrinda nú raka frá sér og veita gufunni
út úr veggnum.
Mynd 5 sýnir áhrif vatnsfælna á rakaupptöku múrstrend-
inga við geymslu undir mismiklum vatnsþrýstingi. Þar sést
greinilega að sílíkon veitir lítið viðnám við einhliða vatns-
þrýstingi, ólígósílan hefur talsverð áhrif en mónósílan
hindrar vatnsupptöku verulega jafnvel við mikinn þrýsting.
HYDRAULIC PRESSURE (cm )
Mynd 5
Áhrif vatnsfælna á rakadrægni múrstrendinga við mismun-
andi vatnsþrýsting í 24 klst. (mælt á Rb)
Nokkrar athuganir voru gerðar á áhrifum vatnsfælna á við-
loðun málningar. Frekari rannsóknir málningarverksmiðja
hafa staðfest að mónósílan hafi ætíð jákvæð áhrif á viðloðun
þeirramálningasem prófaðarvoru.Sílíkon og síloxan hafaoft
jákvæð áhrif en sumar tegundir spilla þó viðloðun við máln-
ingu.
Mönnum, sem stríddu við alkalískemmdir i steypu, voru því
ásl. ári gefin ráð samkvæmt niðurstöðum rannsóknannaeins
og sjá má á fylgiskjali 1 hér að aftan.
Reynsla
Reynsla af mónósílanefnurn er ekki löng hér á landi en
notkun þeira hófst 1983 og hefur aukist mjög mikið síðan.
Þjóðverjarog fleiri þjóðirhafaeinnig notað þessi efni talsvert
til að auka endingu nýrra mannvirkja sem verða fyrir miklu
veðrunarálagi.
Sú reynsla, sem þegar er fengin hérlendis er jákvæð og
virðist staðfesta flestar rannsóknaniðurstöður. Þannig
blotnar steypan lítið sem ekki I slagveðri, áhrif á lárétta fleti,
t.d. steyptar þakrennur, er góð, en vörn slíkra flata hefur alltaf
verið erfið. Áhrif á viðloðun málningar eru svo góð að sumir
málningarframleiðendureru farnirað mælameð notkun efn-
anna undir málningu. Þó hefur komið I Ijós að eldri málningin
getur runnið til og upplitast þar sem mónósílan er borið á
málaða fleti.
í dag er mónósílan selt undir eftirtöldum heitum: Dyna-
silan BSM 40, Conservado 70, Vatnsvari 40 og Múr-Silan.
Fylgiskjal
Viðgerðir á alkalískemmdum
Ráðgjöf miðað við rannsóknaniðurstöður I dag.
1. Loka láréttum flötum veggja.
Unnt er að nota t.d. hatta, asfaltborna þéttidúka eða
þéttar teygjanlegar málningar.
2. Byrjunarskemmdir (fíngerð sprungunet).
Silanúðun — Silan látið flæða niður veggi — gjarnan
2 umferðir.
Best á ómálaða fleti. Einnig áhrifaríkt á málaða fleti
meðsprungum. Mámálayfirmeðopnum málningum
(ekki þéttara en venjuleg akrylmálning).
3. Miklar skemmdir:
a) loftræst klæðning (athuga þéttleika málningar),
b) múr-einangrun (trefjaglersbentur akrylmúr),
c) mismunandi aðferðir eftir byggingarhlutum. T.d.
nota a) eða b) á verst förnu veggina en silanmeð-
höndlun á annað e.t.v. með hefðbundinni viðgerð á
stökum víðum sprungum.
Ath.: Silan má bera á steypu eftir 1 dags þurrk. Þvl þurrari
sem steypan er þó því betra (gengur dýpra inn I
steypuna). Því getur verið gott að láta nokkra mánuði
líða milli umferða.
Silan er einnig áhrifaríkt á lárétta fleti (þök, svalir).
Því meira sem sett er því meiri áhrif.
Notkun silanefna er alltaf til bóta hvort heldur um er
að ræða fyrirbyggjandi aðgerðir eða i tengslum við
hefðbundnar viðgerðir á illa förnum veggjum.
Þegar talað er um silan er átt við monosilan. Aðrar
tegundir geta verið nothæfar en þarfnast ýmissa
fyrirvara.
33