Hinsegin dagar í Reykjavík - 01.07.2024, Qupperneq 32

32
Á hverjum þriðjudegi gerast töfrandi hlutir í
húsi einu við Barónsstíg 32a. Húsið sem alla
jafna hýsir félagsmiðstöðina 100og1 breytist
í hjarta samfélags hinsegin ungmenna,
Hinsegin félagsmiðstöð S‘78 og Tjarnar­
innar. Hinsegin félagsmiðstöðin byrjaði sem
tilraunaverkefni árið 2016 þegar Samtökin
‘78 og Reykjavíkurborg tóku höndum saman
til að skapa öruggan stað fyrir hinsegin
ungmenni til að þroskast, vaxa og dafna.
Félagsmiðstöðin er nú opin öll þriðjudags­
kvöld frá klukkan 19:30-21:45 en í henni starfa
bæði starfsfólk og sjálfboðaliðar sem taka
ungmennunum opnum örmum og leggja allt í
sölurnar til að búa þeim þetta örugga athvarf
með gleði, stuðning og hlýju að leiðarljósi.
Í félagsmiðstöðina leita um 100 ungmenni í
hverri viku — og þörfin fer ekki minnkandi.
Í félagsmiðstöðinni gerast kraftaverk
Höfundur hefur orðið vitni að ótal
kraftaverkum í starfi sínu sem forstöðukona
Hinsegin félagsmiðstöðvarinnar síðustu átta
ár. Ég hef séð ungmenni sem læðast inn í
fyrstu heimsókn, hvísla nafn sitt og þora
ekki að taka pláss. Ég hef fylgst með þessum
sömu ungmennum taka umbreytingum, opna
sig og verða ungt fólk sem hleypur um með
sinn eigin fána bundinn um hálsinn eins
og ofurhetjuskikkju og standa stolt með
öðrum hinsegin ungmennum á vagni í Gleði­
göngunni. Sögur sem þessar eru orðnar ótal­
margar á síðustu átta árum og það er ekki
óalgengt að ég rekist á ungt fólk á förnum
vegi sem segir mér hversu djúpstæð áhrif
félagsmiðstöðin hafði á líf þeirra á sínum
tíma.
Rannsóknir sýna að hinsegin ungmenni
upplifa verri líðan en gagnkynhneigðir
jafnaldrar þeirra og lífsánægja þeirra mælist
almennt verri en annarra ungmenna, sem er
eitt og sér verulegt áhyggjuefni. Þá eru þau í
aukinni hættu á að leiðast út í ýmiss konar
áhættuhegðun og eru líklegri til að fremja
sjálfsvíg og eins eru sjálfsvígshugsanir og
-tilraunir algengari meðal þeirra sem tilheyra
þessum hópi en jafnaldra þeirra. Að hafa
öruggt aðgengi að fullorðnum fyrirmyndum
líkt og í Hinsegin félagsmiðstöðinni getur,
og hefur, dregið úr áhættuhegðun, bætt
líðan og sjálfsmynd ungmennanna og því
er mikilvægt að þau hafi þennan stað til
að þroskast með jafnöldrum sínum undir
vökulum augum fagfólks á sínu sviði.
Nauðsyn þess að tryggja reksturinn til
frambúðar
Það er dýrmætara en hægt er að færa í
orð að geta boðið hinsegin ungmennum
upp á það örugga athvarf sem Hinsegin
félagsmiðstöðin er og það ætti í raun að vera
sjálfsagt — en það er því miður ekki svo. Það
er nefnilega sorgleg staðreynd að Hinsegin
félagsmiðstöðin er rekin á verulega litlu
fjármagni ár frá ári.
Svo litlu að það er í raun kraftaverk að
starfið hafi vaxið og dafnað eins vel og raun
ber vitni. Það sem hófst fyrir átta árum sem
metnaðarfullt tilraunaverkefni hefur fyrir
löngu sannað sig en er þrátt fyrir það enn
fjármagnað sem slíkt.
Reykjavíkurborg hefur staðið undir rekstri
félagsmiðstöðvarinnar að mestu leyti en
ungmenni af öllu höfuðborgarsvæðinu
sækja hana. Það fjármagn sem Reykjavík
leggur til nægir hins vegar ekki til að tryggja
rekstur hennar eða að hún geti raunverulega
staðið undir þeirri starfsemi sem hinsegin
ungmenni þurfa og eiga skilið. Undanfarin
ár hafa styrkir einstaklinga og þróunar­
styrkir brúað bilið, oft á síðustu stundu, en
á það fjármagn verður ekki treyst til lengri
tíma. Það skiptir verulegu máli að jafnt
fjármögnun og rekstur hinsegin félagsmið­
stöðvar verði tryggð til frambúðar, hvort
sem það verður gert með auknu fjárframlagi
Reykjavíkurborgar, þátttöku nágranna­
sveitarfélaga í rekstrinum eða varanlegu
framlagi barna- og menntamálaráðuneytis.
Það er flókið að vera hinsegin ungmenni
Það er krefjandi að vera ungmenni og við
sem eldri erum vitum hvað það tímabil getur
verið pínlegt, vandræðalegt og erfitt. Þrátt
fyrir þær miklu samfélagslegu breytingar
sem hafa orðið á síðustu árum og áratugum
verður hinsegin fólk enn fyrir áreiti og
ofbeldi, auk þess sem það er oft erfitt að
horfast í augum við eigin hinseginleika. Það
er í sjálfu sér flókið að vera unglingur og það
verður enn flóknara þegar þú finnur að þú ert
Þar sem þau hafa frelsi
til að vera þau sjálf
Hinsegin félagsmiðstöð S‘78 og Tjarnarinnar
Hrefna Þórarinsdóttir, forstöðukona Hinsegin félagsmiðstöðvar
að einhverju leyti öðruvísi. Þá býður hinsegin
félagsmiðstöð upp á öruggt athvarf þar sem
ungmenni geta verið þau sjálf án fordóma,
ofbeldis og áreitis. Þar eiga þau athvarf þar
sem þau geta verið 100% þau sjálf án þess að
þurfa að fela sig, afsaka sig eða minnka sig.
Mörg ungmenni finna í fyrsta sinn stað þar
sem þau tilheyra og hitta önnur ungmenni í
sömu stöðu, geta speglað sig í öðrum og með
því skilið sig sjálf og heiminn betur.
Á meðan við búum ennþá í samfélagi þar sem
fordómar, ofbeldi og áreiti gagnvart hinsegin
fólki er daglegt brauð, skiptir máli að
ungmenni sem eru enn að átta sig á hinsegin­
leika sínum og heiminum í kringum sig eigi
öruggt skjól og hafi aðgang að fullorðnum
fyrirmyndum sem eru tilbúnar að standa með
þeim í einu og öllu og styðja þau um þá grýttu
slóð sem blasir við þeim. Því verðum við að
taka höndum saman um að tryggja hinsegin
ungmennum öruggt rými þar sem þau hafa
frelsi til að vera þau sjálf og fá að þroskast á
eigin forsendum.
Where They Are Free to Be Themselves
Every week, on Tuesday nights, around
100 teens visit the Queer Youth Center in
downtown Reykjavík. A magical place where
young queer people find a safe space to be
themselves in the company of their peers. The
center has been open for the past eight years,
welcoming individuals that often have a hard
time finding their footing, having few people
to relate to in their immediate surroundings.
Because of societal stigma, queer youth is a
vulnerable group, for example being more
likely to consider or attempt suicide than
others in their age group. In view of this, it
is critical that more funding for the Queer
Youth Center be secured, so that this service
can be guaranteed for many many years to
come. Young queer people and their parents
also share stories about their experience of
the Queer Youth Center.