Morgunblaðið - 17.04.1988, Page 37

Morgunblaðið - 17.04.1988, Page 37
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 17. APRÍL 1988 37 Dr. Thomas West í ræðustól. Dr. Thomas West, yfirlæknir St. Christopher’s Hospice í London. eða líkamlega. Til allrar hamingju eru aðeins um 30% krabbameins- sjúklinga með verki, sem erfítt er að lina og það eru þeir, sem þurfa virkilega á okkar ummönnun að halda. Síðan rekum við einnig Hospice-heimahjúkrun, svipað þeirri sem Krabbameinsfélagið hér á íslandi er með. Þeir sjúklingar, sem njóta þeirrar hjúkrunar eru heimsóttir nokkrum sinnum í viku af lækni eða hjúkrunarfræðingi. Auk þess geta þeir hringt hvenær sem er sólarhringsins og við send- um samstundis einhvern til þeirra. Ef ótti, einmannaleiki eða annar sársauki gerir skyndilega vart við sig — þá erum við skammt und- an,“ bætti hann við. „Það skiptir svo miklu máli að fólk viti að það er ekki eitt. Reyndin er hinsvegar sú að sjúklingar hringja örsjaldan að nóttu til, nema þá kannski til að sannfæra sjálfa sig um að það sé einhver til taks, ef skyndilega þyrfti á að halda." Nú hlýtur þetta að vera ótrúlega krefjandi starf — er ekki hætt við að starfsfólkið endist stutt, verði andlega örmagna. „Það er alltaf ákveðin hætta á að hjúkrunarfólkið taki of mikið af reynslu og þjáning- um sjúklinganna á sínar eigin herð- ar,“ samþykkti dr. West. „Þess vegna höldum við starfsmannafund í hverri viku, þar sem við skipt- umst á skoðunum og deilum reynslu okkar, vonum og vonbrigð- um með samstarfsfólki okkar. Við reynum líka að fylgjast hvert með öðru og taka í taumana, um leið og við verðum vör við að einhver er að axla meiri ábyrgð en hann ræður við. Þetta er eitt af fáum störfum, sem nauðsynlegt er að vinna í hópvinnu. Þetta er einfald- lega allt of erfítt og sársaukafullt starf til að hægt sé að sinna því einn og óstuddur," sagði hann. „Ef rétt er hinsvegar að málum staðið getur hjúkrunarfólkið enst í þessu árum, ef ekki áratugum, saman. Þessu til sönnunar get ég nefnt að það eru 15 ár sfðan ég tók þá ákvörðun að nota seinni hluta starf- sævi minnar í að hlynna að dauð- vona fólki. Þá hafði ég verið starf- andi læknir í Afríku í 12 ár, þar sem ég kynntist dauðanum í sinni ömurlegustu mynd. Nú er ég búinn að starfa á St. Christopher’s Hospice í 15 ár — og fínnst ég geta haldið áfram í önnur 15.“ Fyrirgefðu — þúsund þakk- ir — farðu í friði „Veistu hvað það er sem gefur okkur, starfsfólkinu á St. Christop- her’s, mest?“ spurði dr. West allt í einu upp úr eins manns hljóði, en áður en mér tókst að svara, hélt hann áfram; „Það fylgir því ólýsanleg gleði að sjá sundraðar fjölskyldur sameinast á ný — fólk sem er til vill hefur ekki talast við í fleiri ár, en stendur svo saman í sorginni. í flestum fjölskyldum fyr- irfínnast einhver bil sem þarf að brúa, gömul mál, sem gera þarf upp. Sumum sjúklingum tekst að nota tímann vel, sættast við sig og sína — og það er alveg stórkostlegt að verða vitni að þess háttar upp- gjöri. Það kemur í veg fyrir alls konar sálarstríð og flækjur sem svo oft fylgja söknuði og sorg. Félagsr- áðgjafar okkar reyna líka eftir fremsta megni að fá ættmennin til að opna sig, biðjast fyrirgefningar og tjá tilfínningar sínar. Það er nauðsynlegt til að komast hjá sam- viskubit og sektarkennd síðar,“ sagði hann. „Það kostar kjark að segja: „Fyrirgefðu — þúsund þakk- ir — og farðu í friði“ — en það hugrekki margborgar sig, þegar til lengri tíma er litið. Stolt, ef stolt skyldi kalla, á ekki að fá að standa í veginum fyrir sættum á slíkum stundum — bætti hann við og lagði áherslu á hvert orð. „Eftir andlát sjúklingsins reynum við, sem störf- um á Hospice-heimilum, að ráða af viðbrögðum og hegðun ættingj- anna, hvort þeir þurfí á frekari aðstoð að halda. Við gerum þeim ljóst að líði þeim illa, þá erum við boðin og búin til að hlusta og reyna að létta undir með þeim, eftir því sem okkur frekast er unnt. Sumar fjölskyldur þiggja þetta með þökk- um, koma kannski nokkrum sinn- um til okkar og tala um dauðann almennt. Það er umræðuefni, sem menn fítja ekki upp á við hvern sem er. Sorg sína bera menn heldur ekki á torg — það er enn ein ein- kennilega óskráða reglan, sem haldin er í heiðri I hinum vestræna heimi" sagði dr. Thomas West. Þegar hann kvaddi mig, læknir- inn, sem fyrir 15 árum ákvað að reyna umfram allt að líkna þeim sem þjást sagði hann: „Sorgin er alltaf erfíð viðureignar og þegar hún bankar upp á hjá vinum eða vandamönnum verðum við hálf- ráðvillt. Hvemig eigum við að bregðast við? Hvað eigum við að segja við aðstandendur þess látna? Mitt svar er þetta: Segðu ekkert — það er ekkert að segja. Faðmaðu syrgjendurna að þér og vertu til taks, ef þeir skyldu þurfa á þér að halda. Reynslan hefur kennt mér að syrgjendur þurfa á vinum að halda 4—6 vikum eftir að jarðsett hefur verið. Jól og páskar eru einn- ig viðkvæmur tími svo og þegar ár er liðið frá andlátinu. Viljirðu reynast vinur í raun — læturðu i þér heyra þá,“ sagði hann og kvaddi mig með hlýlegu handa- bandi. Texti: Inger Anna Aikman Ljósmyndir: Bjami Eiríksson I Ótroðnar slóðir i StiIAsíu ■ * IKR 125.780,- 15 vikur. London - Kathmandu Kashmir og Ladakh * IKR 41.120,-3 vikur. Frá Srinagar Fjöll og fljót * IKR 35.300,- 3 vikur. Fjallgöngur og gúmmíbátaferð Tíbet - leiðin til Lhasa * IKR 48.080,- 2 vikur. Frá Kathmandu Nepal, Ganges og Rajastanll ' IKR 33.800,- 24 dagar. Kathmandu - Bombay Góaog Suðurindland * IKR 33.450,- 24 dagar. Bombay - Madras Matur og gisting er innifalið í verði. * M.v. gengi 20. feb. '88. FERÐA SKRIFSTOFA STUDENTA Hringbraut. síml 16850 - fyrir allt ungt fólkl CHANEL PARIS GuðmundurBarker, ráðgjafi hjá CHANEL, kynnirCHANEL snyrtivörur í verzluninni á mánudag, þriðjudag og miðvikudag, frá kl. 1-6. Kynning á frönskum hefðum við | ARINBYGGINGAR H|jö| 1 í iSp / mmmmmmmmmmmmkéáammámmmmmmbmmmmUéMMUIéMmmmmmM Nú loksins hér á landi ELDFASTAR FLÍSAR IRINBÖK OG HUNDAR TILBÚNIR ARNAR Opið laugardag og sunnudag til kl. 17.00. i©BÚÐIN ÁRMÚLA 17 V Amar & to s,mi 84685 Úrvals borðsilfur, glæsileg gjöf. Upplýsirigar í síma 671903. Mánudag 18.04. kl. 18-23.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.