Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1990, Side 88

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1990, Side 88
André Breton við minnisvarða Charles Fouriers. orðið súrrealismi upphaflega frá Apollin- aire komið en furðuverk sitt í leikritsformi, Brjóstin á Tíresíasi, kallaði hann „drame surréaliste“, bætti semsé orðinu sur (yfir, ofaná, ofar) framaná lýsingarorðið raun- sætt og er það eins gott, því ekki er drama þetta raunsæislegt. Af öðrum skáldum sem Breton hafði samskipti við um þetta leyti má nefna Pierre Reverdy, sem alla tíð naut virðingar hinna ungu súrrealista. Á þessum árum uppúr fyrra stríði kynnt- ist Breton mörgum af verðandi samstarfs- mönnum sínum í súrrealistahreyfingunni svo sem Eluard, Soupault og Aragon og stofnaði með þeim tímaritið Littérature árið 1919. Saman uppgötvuðu þeir ýmsa höf- unda og listamenn sem þeir gerðu að nokk- urs konar andlegum leiðtogum sínum svo sem skáldið Lautréamont auk Rimbauds og fleiri. Sama ár setti Breton sig í samband við dadaistaforingjann Tristan Tzara og gerðust félagamir á Littérature ákafir liðs- menn dada þar til leiðir skildu árið 1922 með braki og brestum. Breton gerði markvissar tilraunir með ósjálfráða skrift ásamt Philippe Soupault og gáfu þeir út afraksturinn af þessari hömlu- lausu tjáningu undirmeðvitundarinnar árið 1919 og heitir verkið Segulsvið (Champs magnétiques). Eftir að Breton og félagar sögðu skilið við dadaismann og altæka niðurrifshugsjón hans (dadaistar voru í raun á móti öllu, líka dadaisma) fóru að hlaðast utan á gamla kjamann í Littérature ýmsir snillingar og þegar Súrrealistaávarpið (Manifeste du surréalisme) kom út árið 1924 em sérkenni- lega margir afburðamenn samankomnir í hreyfingunni. Brátt varð Breton fyrirferð- armikill foringi og ekki leið á löngu áður en hann fór að reka menn úr hreyfingunni fyrir ýmsa linkind og sviksemi við málstaðinn og hélt hann þeim upptekna hætti alla tíð. Undir það síðasta má segja að André Breton hafi verið persónugervingur súrrealismans og búinn að reka flestalla gömlu félagana og engir eftir nema ungir menn sem hann tók inn sjálfur. Af mönnum sem komu nálægt súrreal- istahreyfingunni í lengri eða skemmri tíma auk þeirra sem áður er getið má nefna skáldin og rithöfundana Benjamin Péret, Robert Desnos, René Char, Michel Leiris, Jacques Prévert, Roger Vitrac, listmálarana Salvador Dali, René Magritte, Man Ray, André Masson, Juan Miró, Yves Tanguy, 86 TMM 1990:4
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116

x

Tímarit Máls og menningar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.