Tíminn - 17.06.1951, Síða 2

2
TÍMINN, sunnudaginn 17. )úni 1951
AUKABLAÐ
(Framhald af 1. síðu.)
byggt og háð lífsbaráttu sína
öld fram af öid. Og þó ræður
sú kynslóð, sem nú byggir
landið, yfir mikilli tækni,
næstum takmarkalausri
þekkingu til að brúa fjar-
lægðir, til nýtingar moldar-
innar, — sem forfeður okkar
óraði ekki fyrir. En ef við
snúum á flótta úr vissum
héruðum iandsins, þá er ó-
sýnt hvar staðnæmzt verður.
Það er erfitt að vinna aftur
tapað land, og enn örðugra
að vinna aftur það þrek og
þann manndóm, sem glatast
á flóttanum. Við eigum ekki
að selja hin strjálbýlli lands-
svæði á vald miskunarlausra
atvika. Við skulum líta,já þau
eins og fremstu varðstöð í
stríði. Það þykir mikilsvert að
hafa sem fullkomna,st sam-
band við slíkar framstöðvar
og láta þær ekki falla, hvað
sem bað kostar. Ef það tekst
verða samgönguleiðir fram-
stöðvanna síðar samgöngu-
leiðir fyrir heilan her. Líka
verður að ganga út frá því, að
vegirnir og rafmagnsþræð-
irnir, sem við leggjum út um
strjálbýlið, verði síðar til af-
nota fyrir miklu fleira fólk en
þar er nú. Þá er engu til lít-
ils eytt, en jafnframt miklu
bjargað, kannske meiru en
nokkurn órar fyrir.
IV.
Ég ræði um að byggjct land-
ið. Ég veit, að í víðtækri
merkingu táknar það fleira
en trúnaðinn við moldina. En
ég ræði hér einkum um trún- I
aðinn við moldina vegna
þess. að svo mikið hvílir á
honum. Ef við bregðumst
þcssum trúnaði, munum við
bíð'a ósigur. Komið á heimili, I
þar sem trjágarður umiykur!
húsið, þar sem matjurtagarð- |
ar eru vel hirtir og túnið í,
góðri rækt. Enginn, sem!
þannig býr, mun vera andlega
snauður. Þjóð, sem byggir
land sitt á þennan háít, hún
geymir einnig tungu sína,
békmenntir cg önnur verö-
mæti ættstofnsins. Síi þjóð,!
scrn trúir á landiö og gæði
þess, ber virðingu fyrir and-
legum verðmætum sínum og
verndar þau. Þaö er fyrst
þegar við förum að rækta
landið, fórnum einhverju fyr-
ir það', að okkur lærist að
elska það.
Ég álít, að landsmönnum sé
alveg Ijós nauðsyn þess, að
nytja fiskimiðin. Þær þjóðar- I
tekjur, er þaðan renna, eru 1
vissulega fjárhagslegur
grundvöllur hinna storu
íramkvæmda.
En minnumst þess, að þeg-
ar kemur þrjár milur frá
ströndum þessa lands deilum
við aúöi hafsins með öðrum
þjóöum. Hafið er alþjóðaeign.
Minnumst þess og, að auð-
sætt er, að nágrannar okkar
munu notfæra sér þennan
auð meir en áður hefir þekkzt
í sögu þessarar þjóðar.
Minnumst þess og, að beztu
sérfræðingar hér og erlendis
hafa sannað, aö veiðar með
nýtízku veiðitækjum er rán-
yrkja, sem rýrir og jafnvel j
tæmir auðæfi hafsins á I
skemmri tíma, en leikmenn
hafa viljað trúa. —
J gjöfull undanfarin ár, enda
I erum við íslendingar næst-
i um einir á fiskislóðum við
| strendur landsins. Verð af-
j urða sjávarins hefir og verið
alveg óvenjulegt.
En minnumst þess og, að
Ægir getur oft vérið naumur
á gjafir. Svo var það í mörg
ár fyrir stríðið. Þá var afkoma
sjávarútvegíins bæði hér og
víða erlendis mjög þröng.
Þannig tímar koma æði oft,
saga okkar er sannfróð um
það. —
Við skulum því meta aúðæfi
bafsins mikils. — Við skulum
meta þau að verðleikum, en
ekki svo, að þau slái þeirri of-
birtu í augu ckkar, að moldin
hverfi sjónum. —
Það lætur illa í eyrum mín-
um, þegar það er prédikað, aö
aðalatvinnuvegur þjóðarinn-
ar sé aðeins einn — sjávarút-
vegurinn. En samiímis er tal-
að og ritað uin landbúnaðimi
með lítilsvirðingu. — Þaö,
sem landbúnaðurinn leggur í
þjóðarbúið eru mikil verð-
mæti — og sum þeirra veröa
ekki til fjár metin.
— Þjóðin þarf að hafa
greipt óafmáanlega í vitund
sína, að vanræki hún mold-
ina mun hún glata sjálfri sér.
Sagan um Hrafna-Flóka
mun halda áfram að endur-
taka sig frá þeim fyrsta
manni, sem hér dvaldi til
þess siðasta. manns, sem hér
kann að hafa landvist. Sagan
um Hrafna-Flóka mundi
vcrða saga þjóðarinnar, ef
hún tekur aö hugsa eins og
hann og liaga sér svo sem
hann gerði. —
Það er þetta, sem ég óttast
að nútíma íslendingur skilji
c*kki.
Þverrandi trú á moldina
væri okkar vábooi.
Það liggur ósýnilegur — og
mönnum að' miklu leyti c-
skiijanlegur — strengur milli
manns og moldar. —
Ef hér kemur veila í þann
streng, sem milii manns og
moldar er, — ef sá strengur
brestur, þá mun landið bresta
úr höndum okkar. — Eða eins
og betur hefir verið sagt cg
við ættum að muna sem þjóö:
Ef cndistu að plægja
þú akurland fær,
ef uppgefst þú,
nafnlausa grcf.
Þannig mun það verða um
þessa þjóö'. Örlögum hennar
mun það ráð'a, hvort hún sýn-
ir mold sinni trúnað —
Hermann Jónasson. i
ER JÓN SIGURÐSSON IÍRELTU8?
Jón Sigurðsson forseti lagði
alltaf ríka áherzlu á það, aö
atvinnuleg framför og fjár-
hagslegt sjálfstæði væri und-
irstaða stjórnarfarslegs frels-
is. Enda þótt kjör íslendinga
væru bæðj hörð og fátækleg
um hans daga hikaði hann
ekki við að áminna landa
sína um sparsemi, sjálísaí-
neitun, iðjusemi og ráðdeild
svo að þeir gætu lagt grund-
völl að sjálfstæðri tilveru
sinn} sem þjóðar.
Hvort myndu nú þessi heil-
ræði og áminningarorð Jóns
SJórinn heíír vcrið stór-
forseta vera úrelt orðln?
í Danmörku eru dýrasýningar vinsælar kéraðahátíðir um þetta
leyti árs um allt land. í þessum dálki eru myndir frá sýningu á Sjá-
landi. Efst er belgískur liestur, finim veíra, sem lilaut Sjálandsverð-
laun, en næst honum er naut, sem einnig hlaut Sjálandsverðlaun.
Á neðsíu mynddinni horia sýningargestir á svínahóp.