Tíminn - 16.03.1960, Blaðsíða 8

Tíminn - 16.03.1960, Blaðsíða 8
T í M I N N, migvikudaginn 16. marz 1960. f dag eru liCin rétt fimmtiu ár síðan póstskipið Laura strandaði við Skagaströnd. Gerðist það að aflíðandi há- degi 16. marz 1910. og tók skipið niðri á flúðunum innan við Finmstaðanes, spölkorn fyrir utan Spákonufellshöfða. Með skipinu voru 60—70 manns, þar af um 40 farþegar og björguðust allir við illan leik á land í Höfðakaupstað og á Hólanesi, þrátt fyrir hríðar- veður með frosti og foráttu- brimi. Þetta strand er enn í minni ýmissa, þótt hálf öld sé liffin, og póstskipið Laura var landsmönn- úm góðkunnugt, þar sem það haíði annazt póstferðir við landið nær þrjá áratugi. Einn þeirra manna. sem var með skipinu í ferð þessarí, er Ludvig C. Magnússon, og hefur hann ritað gi'einargóðan þátt um atburð þennan. Birtist hann í rit- safnimi Brim og boðar, sem út kom fyrir nokkrum árum. Fer þátturinn hér á eftir í aðaldrátt- Laura á Sauðárkrók í góðu veðri sigldi póstskipið Laura, eign Saimeinaða danska eimskipafélagsins, inn Skagafjörð, þriðjudaginn 15. marz 1910, og varpaði akkerum á höfninni á Sauðárkróki. — Hefði einhver látið svo um mælt daginn þann, að skjótlega mundi draga skugga fyrir heillastjörnu þessa fagra skips og dagar þess brátt verða taldir, og þótt næsti dagur hefði ekki verið Ulnefndur í þvi sam- bandi, er alveg víst, að sá, er þannig hefði spáð, hefði vart verið talinn með öllum mjalla, því að svo var traustið á skipinu mikið, og var það sízt að ófyrirsynju. í öll þau ttfttugu og 'átta ár, er Laura hafði þá verið í för- um hér við land, hafði hún verið dæmalaust happaskip; aldrei hlekkzt neitt á — eða nokkurn tíma misst út mann. Geta þó altfr gert sér í hugar- lund, að ósjaldan muni hafa blás- ið óbyrlega, er hún var hér í vetrarferðum og varðist áföllum í ofviðram með frosthörkum og blindhríðum, að ógleymdum ísn- um, sem tíðara lagðist að strönd- um landsins þau ár, er Laura var í íslandsferðum heldur en hin sfðari ár. Og hugdjiarfir, vaskir, framúr- skarandi gætnir og athugulir hafa þeir sjómenn verið, er stóðu á stjórnpaltf skipsins um svo langt árabíl og stýrðu þvi jafnan heilu i höfn. Því var það að vonum, að marg- an setti hljóðan daginn eftir, er fregnin um það, að Laura væri strönduð, barst út um landið. Enn einu sinni var fengin sönn un fyrir því, að allt er hverful- leikanum háð, og fáu er að full- treysta Á Skagafirði Er lokið var afgreiðslu Lauru á Sauðárkróki, var degi tekið að halla. Tilkynnt hafði verið, að þaðan mundi haldið af stað um kvöldið, og voru því allir farþeg- ar komnir út á skipið að afgreiðslu þess lokinni, en um það leyti fór að þykkna í lofti og mátti glögg- lega greina, að norðangarður var í aðsígi. Það varð því að ráði, að brottferð var frestað, og skyldi bíða birtu. — Hins vegar færði skipið sig um kvöldið af legunni, en þar hafði það legið frekar grunnt, og lengra fram á fjörð- inn. Margir farþegar voru með skip inu, er það kom til Sauðárkróks, og bættust þar nokkrir við í hóp- inn, þar á meðal var eg, er þessar Laura vlS bryggju. rofaði til lands. Spákonufells- höfði gnæfði upp úr snjókafinu, dökkur og draugalegur, eins og illvættur, sem hefði sertt skipið til sín, og væri reið'ubúinn að grípa það með klóm sínum. Laura hafði steytt á flúg í vík- inni innan við Finnsstaðanes, en það er spölkorn fyrir utan Spá- konufellshöfða, sem Höfðakaup- staður er kenndur við. Var þá klukkan um hálf tólf fyrir hádegi. Strax og skipið kenndi gninns, var vélin látin taka fulla ferð aftur á bak, en eigi dugði það, Laura stóð föst. Síðan var mælt dýpið í kringum skipið. Við aftur enda þess var nóg dýpi, en grynn ingar fyrir stafni. Þá var smábát skotið á flot, og lagði hann varp- akkeri skammt fyrir aftan skipið. ¦ Vélin var nú aftur látin taka fulla ferð aftur á bak, og samtímis vár halað í varpakkerið með afturlest arvindunni, en ekki hjálpaði þetta, Laura stóð enn föst. Var „Skjótlega mun draga skugga fyrir heillastjörnu þessa fagra skips^ Ludvig C. Mag'nússon segir frá beim sögu- lega atburði, er póstskipitS Laura strandabi 16. marz áriö 1910 Ludvig C. Magnússon og var síðan kyrrt, lyftist aðeins öðru hverju, hafið af heljarafli. og féll síðan niður með öllum i sínum mikla þunga, en varð þá | fyrir hr'ottalegum árekstri, eins og það steytti á klöppum, og féll Si.r.,Urjyai l.l l.iorðir.n er^ mér | þá út á hliðina u,m lelg Er pessu fór fram, brakaði og brast í skip j inu, ákafur titringur fór um það, j og gat hver og einn ímyndað sér, | að slík feikna átök þyldi það ekki, I heldur mætti eins búast við. að, það brotnaði þá og þegar. Eitt andartak stóð ég agndof a i og vissi naumast, hvað var að ger-1 ast. En eigi leið á löngu áður en stigagangurinn fylltist af hálf klæddu fólki, sem æddi fram og aftur, karlar konur og börn, hvað innan um annað. Alls staðar heyrð ust hióp og köll, uppsöluhljóðin breyttust í angistaróp og vein. Öllum varð nú ljóst, hvað um Kitfl.vaö i.m elldii leytio kom i var :að vera Laura, skipið sem Þ^ i aldrei hafði hlekkzt á, og enginn gat hugsað' sér að gæti hlekkzt á, var strandað. Nú smeygðu þéir fáklæddustu sér í einhveija leppa. AlHr þyrpt ust að stiganum og upp á þiljur. enn minnisstæð, ems og raunar öll þessi för. Hélt ég mig alLmikið ofanþilja, til þess að njóta þess fáa, sem ség varð í gegnum hríð- ina. Aldrei hefur mér virzt Drangey jafn s'tórskorin og hrika leg og þegar ég sá vhana gnæfa út úr hríðarmökkvanum þennan óveðursmorgun. Undan Ketubjörgum færðust sjóainir í aukana, og urðu þeir þó mestir, er farið var fyrir Skaga, Stóð vindur þá á hlið skips ins, og tók það miklar veLtur, en vel varði Laura sig þá fyrir sjó- unum, eins og -fyrr. ellefu leytið þilfar. Var eg upp a skipið á leið inn meg Skaganum, vestanverðum. Veðrið hafði held- ur lægt eftir því sem lengra var haldið inn með Skaga, en alltaf lmur nta, asamt moður minni og snjóa5i jafnt og þétt Rofagi samt ....... tveim systkmum. Var ferð okkar til lanHl, hgn. f,veriu Fátt var! *"s-««'» »s uuu <> P"J"i. meðskipinuheitiðtODýrafjaiífar.12 Snum 1 Sm " " ' "^ °S hIeypt -værl- ur -f]arrett Eins og títt hefur veríð, er far þegaskip hafa legið lengi á höfn- ; um hér ajvið land, var talsverður | gleðskapur um borð í Lauru þetta kvöld. Skröfuðu menn og skegg- ræddu hverjir við affra, ókunnugir jafnt sem kunnugir, aðrir settust að spilum og nokkrir tóku lagið. Samt minnist ég eins manns, nokkuð við aldur, er dró sig út ! úr gleðskapnum. Hafði hann, eftir | því, sem hann skýrði frá, verið á sínumyngri árum í hákarlaleg- | um með Jörundi gamla í Hrfsey, kunnum sjógarpi. Voru þær eigi ¦ fáar svaðilfarirnar. er maður þessi I hafSi ratað í, og það þótti mér merkilegast, að hann skyldi ekki vera orðinn örkumlamaður, svo oft hafði hann kalið og beinbrotn að. — Vildi hann ekki, að menn i væru með galsa, er hann væri að hlaupa upp á norðan, því að ekki I væri að vita. hvað morgundagur- I inn hefði að færa og gæti þá farið svo. að kátínan færi af fólk- i inu. En engum datt í hug að taka mark á karli. Laura strandar Með birtu, miðvikudagsmorgun inn 16. marz, var akkerum létt, stefna tekin út Skagafjörð, og skyldi Höfðakaupstaður (Skaga- strönd) vera næsti viðkomustað- ur. En nú var skollin á nor'ðan stórhríð. uppi, og hypjaði ég mig því fljótt niður aftur. Þegar ég var staddur í miðjum stiga á niðurleið, tekur skipið allt í einu snöggan kipp. Var hann svo harður, að þótt ég þrifi um handriðig af alefli, slöngvaðist ég niður allan stigann, eða öllu held ur rann á handriðinu niður á gólf, og hélt mér þar föstum. Á meðan tók skipið tvo eða þrjá aðra kippi Allir viidu fá vissu sína fyrir því, hvort hættan væri mikil eða lítil. Er upp á þiljur kom, blasti við geigvænleg sjón. Allt í kring um skipið voru fossandi brimboðar. Að framan voru þeir svo háir, að skvettur gengu yfir framstafninn. teygðu sig aftur eftir borðstokkn- um og þeyttu brimlöðrinu um þilfarið. Grár og drungalegur hríðarveggurinn luktist um skipið á al'la vegu, nema öðru hverju nú hætt við að reyna að ná henni af skerinu, enda var lækkandi sjór, en eimpípan þeytt um stund ef ske kynni að einhver á landi heyrði hljóðið, og yrði þannig strandsins var. Er fyrsti *'elmturinn, sem gripið hafði farþegana, var' liðinn hjá, og allir höfðu áttað sig á því, er gerzt hafði, færðist nokkur ró yfir menn, og viriist mér þá sem farþegar yfirleitt tækju strand- inu með mikilli stillingu. Munu og sumir skipverjar strax hafa reynt að friða farþegana og telja þeim tríí 'um. að enginn hætta væri á ferðum, og enginn þyrfti Ns að óttast um líf eða limi. í þessu sambandi minnist ég eins atviks. Eitt sinn er mér var reikað fram hjá eldhúsinu, litlu eftir að strandið varð, rak ég mig þar á skipstjóra og 1. vélstjóra. Stóðu þeir við eldhúsdyrnar, drukku kaffi úr krúsum í mestu makindum, að því er mér virtist .ÞótU mér þetta kynlegt þá, en vel má vera. að þeir hafi með þessu verið að sannfæra þá. er fram hjá fóru, um það. að ekki væri ástæða til að æðrast, og máske hafa þeir verið or'ðnir matarþurfi. Nú var ekkert aðhafzt um stund, en ráð tek.in saman um það. hvað gera skyldi. — Veður hafði nokk uð lægt frá því, er skipið strand- aði, og einnig dregið úr briminu, er sjór lækkaði. Var og líka ekki eins dimmt af hríðinni og áður. Varð þetta strandmönnum til (Framhald á 13. síðu) . ^tC::'¦''¦ m^mA /i8 Finnsstaðanes

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.