Morgunblaðið - 14.07.1953, Blaðsíða 1

16 síður
lOvpittMafaíifo
40. árgangur
155. tbl. — Þriðjudagur 14. júlí 1953
Prentsmiðja Morgunblaðsim
Egyptar hóta að senda
her gegn Bretura á Suez
Einkaskeyti til Mbl. frá Reuter-NTB
l.ONDON 13. júlí: — Allt í einu er eins og kastað hafi verið olíu
á glæðurnar í Egyptalandi. Síðan Naguib tók þar völd, hefur brezka
vfirnarliðið við Suez-skurðinn haft tiltölulega náðuga daga. En nú
hafa brezkir hermenn umkringt bæinn Ismaila og leita þeir að
Lrezkum flugliðsforingja, sem hvarf á fimmtudag.
HVARF FLUGMANNSINS *---------------------------------
Flugliðsforinginn hvarf á
fimmtudagskvöld og sást hann í
fylgd með egypzkum liðsfor-
ingja. Töldu Bretar því að egypzk
yfirvöld hefðu numið flugmann-
inn á brott. Settu þeir Egyptum
frest til mánudagsmorgun að
skila honum.
Þ.egar flugmaðurinn var ekki
kominn fram í morgun, gengu
brezkar hersveitir fylktu liði út
úr búðum sínum, slógu hring um
bæipn Ismaila og hófu leit í hús-
um þar. Umferð um veg og járn-
brautir var stöðvuð á Súezsvæð-
inu.
Nota Bretar
ffrunnlmu-
liina?
CraiiUaw um fall Beírias:
Enn engin ástæöa nð Mnlenkov
se
Nýi Beria er leiðitamur
HER SENÐUR A VETTVANG!
Þegar þetta fréttist hélt upp-
lýsingamálaráðherra Egypta Sal-
ah Salem, ræðu í útvarpið í
Kairo. Skoraði hann á alla þjóð-
holla Egypta að veita Bretum
mótspyrnu. Naguib myndi senda
herlið á staðinn innan skamms.
HÓTUN EGYPTA
PARÍS 13. júlí: — Parísarblaðið
Le Monde skýrði í dag frá at-
burðunum við Súez-skurðinn og
m. a. frá þeirri hótun Egypta að
senda hersveitir á vettvang. Blað
ið telur þó ólíklegt, að Naguib
ætli að senda skipulegar her-
sveitir gegn Bretum. Hann muni
vita, að til þess hefur hann ekki
nægilegt lið. Blaðið grunar hins-
vegar að Egyptar muni ætla að'
hefja skæruhernað gegn Bretum
á Súez-svæðinu.
C
LONDON 13. júlí: — í dag kom
til umræðu í brezka þinginu frið-
un á hrygningarstöðvum í Moray
firði við Skotland.
Þingmaður íhaldsflokksins Sir
Robert Boothby, gerði það að
tillögu sinni að ríkisstjórnin lok-
aði hrygningarsvæðunum með
því að slá landhelgi um þau. |
Selvym Lloyd varautan- Kruglov heitir eftirmaður Berias, |
ríkisráðherra skýrði frá því, yfirmaður rússnesku leynilög-
að ríkisstjórnin hefði í athug reglunnar. Hann er lögreglumað-.
un. hvort nota skyldi grunn- ur að atvinnu. Talinn er hann
línuregluna við fastákvörð- áhrifalítill maður og þannig |
un fiskveiðilandhelginnar í skapi farinn að menn telja að
öruggur í stjórnursæti
Þeir eru fleirt tsem
keppa iBm völdin í Kreml
Observer — Öll réttindi áskilin.
ÞEGAR fréttin um fall annars voldugasta manns Sovétríkjanna
berst út um heiminn, hlýtur fyrsta spurningin sem kemur í huga
manns að vera, hvaða áhrif þessi umbylting hafi á stjórnarstefnu
Rússa í innanríkismálum, í leppríkjunum og í kalda stríðiau.
Skoðun mín er sú, að þetta hafi verulega minni áhrif en margir
myndu ætla við fyrstu sýn.
----------------------^LEIGUÞÝ AUÐVALDSINS
Pravda segir, að Beria hafi
verið ráðríkur í embætti og far-
ið sínu fram. En þó Pravda segi
þetta, þá höfum við enga sönn-
un þess að sú staðhæfing sé
rétt. í forustugrein Pravda birt-
ist sú ásökun á Beria, að hann
hafa^aðeins mínnst^mjög 'litillega . hafi ^^ kommúnisman-
á brottvikningu Berias. Verður | um og breyzt i liðhlaupa, erind-
Rúmcsiskiir
komirsúnistar
VÍNARBORG, 13. -
blöðin og útvarpið
Rúmensku
í Rúmeníu
Moray-firði,
Þessi yfirlýsing vekur athygli
því að ef brezka stjórnin notaði
grunnlinuregluna, myndi það
þýða gerbreytingu frá stefnu
Bretlands í landhelgismálum.
! hann verði þægt verkfæri í hönd
um Malenkovs eða hvers þess
manns, sem völdunum heldur í
Kreml. Ekki verður séð að hann
hafi persónulega átt þátt í að
tella Beria.
ekki dregin önnur ályktun af
þessu en að núverandi leppar
Rússa í stjórn Rúmeníu telji fall
Berias boða voða fyrir þá sjálfa.
Einkum vekur það athygli, að
ekki hefur verið minnzt á þá
ásökun gegn Beria, að hann hati
staðið að skemmdarverkum í
landbúnaðinum. En sú ásökun
mun sérlega snerta rúmensku
valdhafana illa, vegna hinnar
sáru matvælaneyðar í landinu.
Molotov
ríkjanna
hainar hoðl
um sendingu
Banda-
matvæla
Ummæli kunnra mamria
og blaða um fall Berias
Alfred Gruenther, um. Nú ætlar Malenkov að nota
yfirmaður NATO | sömu brögð til að tryggja sér völd
Það væri aðeins óskhyggja að, in. Sá, sem fyrstur féll var lög-
álíta fall Berias og rósturnar í
Austur-Evrópu upphafið að falli
Sóvétveldisins. Rússneska stór-
veldið, hið mikla herveldi þeirra
héfur enn ekki haggazt. ógnin,
sem Evrópuþjóðirnar búa undir,
ér engu minni. Þyert á móti verð
um við að minnast þess, hve oft
harðstjórar hafa farið út í styrj-
öld einmitt vegna þess að þeir
áttu í erfiðleikum með innanríkis-
mál. —

Ridgway fráfarandi yfirmaður
NATO
Atlantshafsbandalagið á ekki
að draga úr varnarráðstöfunum
sínum, meðan engar öruggar sann
anir eru fengnar fyrir sönnum
friðarumleitunum Rússa. Við skul
um og minnast þess, að enn hafa
Rússar mikið ofurefli herliðs
móti Vesturveldunum.
Berlingske Tidende
Fall Berias minnir óþyrmilega
á hreinsanirnar, sem voru fram-
kvæmdar, þegar Stalin var að
tryggja völd sín. Stalin tryggði
völd sín með því að útrýma keppi
nautum sinum um völdin í flokks
regluforingi. Á dögum Stalins
voru það einmitt lögregluforingj
arnir, sem oftast voru upprættir
og kallaðir fjandmenn þjóðarinn-
ar. Því slíkt er vald yfirmanns
lögreglunnar, að hann hlýtur jafn
an að teljast hættulegur keppi-
nautur um völdin.
La Populaire (París)
Blóðvígin, sem fara í kjölfarið
á láti Stalins, munu vægðarlaust
halda áfram. Þrátt fyrir það er
alls ekki víst að . lögregluríki
kommúnista sé að falli komið.
Christian Science Monitor
(Boston)
Fall Berias táknar sennilega að
Vesturlönd munu eiga í höggi við
harðskeyttari stefnu Rússa. Senni
legt er að það sé einmitt valda-
ibaráttan milli Malenkovs og Beri-
as, sem að undanförnu hefur
veikt afstöðu Rússa. Nú hefur
Malenkov einn valdið í sínum
höndum.
II Popolo di Roma (Róm)
Síðustu atburðir í Moskva sýna
Framh. á bls. 12
Einkaskeyti til Mbl. frá Reuter-NTB
WASHINGTON 13. júlí: — Molotov utanríkisráðherra Rússa hafn-
aði á sunnudag tilboði Eisenhowers forseta um að senda matvæli
ti! að bæta úr matvælaskortinum í Austur-Þýzkalandi. Molotov
sagði að enginn matvælaskortur væri í Austur-Þýzkalandi, vegna
þess að Rússar hefðu sent þangað matvæli til að hjálpa þjóðinni
Eisenhower forseti gerði Rúss-^
um nýlega þau boð að Banda-
ríkjastjórn væri reiðubúin að
hjálpa til við að bæta úr mat-
vælaskortinum í Austur-Þýzka-
landi með því að senda þangað
fæði að verðmæti 15 milljón doll
arar.
Molotov afþakkaði boðið. Sagði
hann að Bandaríkjastjórn hefði
fengið rangar upplýsingar um
ástandið í Austur-Þýzkalandi.
Sagði hann, að vegna þess, að
Rússar hefðu sent matvæli til
Austur-Þýzkalands, væri þar
enginn matvælaskortur. Ef þess
gerðist þörf, myndu Rússar og
senda þangað aukin matvæli.
Þetta tilboð Eisenhowers er
móðgun við austur-þýzku stjórn-
ina, sagði Molotov.
ÞEIRRA EIGIN ORÐ
Berlín 13. júlí — Kommún-
istablöð Austur-Þýzkalands
hafa undanfarið birt gagn-
rýni á starfrækslu útvarps-
stöðvarinnar þar í landi,
blaðaútgáfu og kvikmyndir.
f dag birti koramúnistablað
ið Neues Deutschland gagn-
rýni á aukamyndir, sem sýnd-
ar eru í kvikmyndahúsum A.-
Þýzkalands. í greininni segir
m. a.:
— Eg sá mynd í bíói í gær,
þar sem húsmæður í austur-
þýzkri borg gengu inn í græn-
metisverzlun o,g komu aftur
út með körfurnar fullar af á-
vöxtum og grænmeti. Þá fóru
allir áhorfendurnir að hlæja.
Þeir skellihlógu, því að hvert
mannsbarn í Berlín veit að
það er ekki svona auðvelt að
kaupa ávexti í austur-þýzk-
um borgum. — Reuter.
MATVÆLI Á
MARKALÍNU
Bonn, 13. júlí — Bandarísk yf-
irvöld hafa ákveðið, þrátt fyrir
Framhald á bls. 7.
Beria-hreinsanir
BELGRAD, 13. júlí — Júgóslav-
neska fréttastofan heldur því
fram í dag, að Giasser Bagirov
hafi verið hægt og hljóðlega vik-
ið úr miðstjórn kommúnista-
flokksins í Rússlandi. Bagirov
var skjólstæðingur Berias. Telja
Júgóslavar að þetta sé upphafið
að því að uppræta fylgismenn
Berias. —Reuter-NTB.
reka borgarastéttanna og leigu-
þý alþjóða auðvaldsins. Þessi
ásökun blaðsins er svo hlægileg
og fjarri öllum sanni, að margir
leiðast til að álíta allar umsagn-
ir blaðsins innantómt þvaður.
STUÐLAÐI AÐ UPPGJÖF
Þá segir blaðið að Beria hafi
stuðlað að uppgjöf kommúnism-
ans, sem á endanum ætti að leiða
til þess að auðvaldsskipulagi
yrði aftur komið á í löndum
kommúnismans. Þetta er ásökun,
sem virðist hafa dýpri merkingu,
en flestar yfirvarpsásakanir
kommúnista. Sé einhver raun-
hæf merking fólgin bak við
hana, þá gæti það táknað, að það
væri Beria, sem staðið hefði að
sáttaboðum Rússa við Vestur-
veldin að undanförnu og undan-
látssemi í leppríkjunum. Sé það
aftur rétt má búast við að fall
hans hafi í för með sér meiri
hörku í leppríkjunum og dvín-
andi sáttaviðleitni Rússa. Að
öðru leyti er greinin í Pravda
venjulegt innantómt hjal komm-
únista, sem miðar að því að rétt-
læta brottvikningu Berias.
ÁFORM UM VALDARÁN
Eini liðurinn í öllum ásökun-
unum, sem við getum treyst með
fullri vissu, er ákæran um að
„Beria hafi verið með áform á
prjónunum um að hrifsa til sín
völdin í flokknum og ríkisstjórn-
inni“. Þessi ásökun virðist óvé-
fengjanleg, því að valdabaráttan
stóð milli Berias og Malenkovs.
Báðir hafa þeir einblínt á það
endanlega takmark að ná völd-
unum.
VALDASTREITA JAFNALDRA
Meðal annarra orða, þá getum
við verið viss um að hatröm
valdastreita hefur átt sér stað
milli Malenkovs og Beria. Við
mörg tækifæri s. 1. 'tvö ár, löngu
fyrir dauða Stalins, hef ég bent
á ástæður fyrir þessu, sem nú
hefur verið staðfest á sorgrænan
hátt. Það hefur verið hægfara
barátta milli manna sem eru
jafnaldrar og sem eiga mjög lík-
an starfsferil síðan 1939. Georg
Malenkov varð foringi flokks-
ins og Lavrenti Beria yfirmaður
Framhald á bls. 7.