Morgunblaðið - 14.07.1953, Blaðsíða 6

6
MORGUN BLAÐIÐ
Þriðjudagur 14. júlí 1953
•■m
TILKYNNING
Hér með tilkynnist að heildverzlun Björgvins
Schram, Hafnarhvoli (sími 8-27-80), hefur tekið
við sölu-umboði á Suðurlandi fyrir framleiðslu-
vörur okkar.
S ú k k u Iti ðiveí'ksm Eö|ars
LINDA li.fl,
Akureyri.
TILKYNNING
Það tilkynnist hér með að heildverzlun Björgvins
Schram, Hafnarhvoli (sími 8-27-80), hefur tekið
við sölu-umboðinu fyrir framleiðsluvörur okkar.
Lakkrðsg^in
KRU l\l IVII b.f.,
Reykjavík
SARBÍNUR
í tomat
Fyrirliggjandi
J.
n°
óóon<
&
varaní
Verzlunarstari
Ungur reglusamur maður óskast til afgreiðslu-
starfa í sérverzlun. .— Umsóknir með upplýsing-
um um menntun, aldur og fyrri störf, sendist blað-
inu fyrir 17. þ. m., merktar: „Vinna — 202“.
Bezt að auglýsa í IVforgunblaðinu
Flatir penslar:
%“, 1“, V/2“, 2“
2%“, 3“, 3V2“, 4“, 4V2“
fleiri þykktir.
Hringpenslar:
Nr. 4, 6, 8, 10
Málingarkústar:
8x16.
Ofnapenslar:
1“, 1%“.
Strikpenslar:
Nr. 14, 16, 20.
Tjörukústar. --
S. ÁRNASON & Co.
Sími 5206.
Bíiaski|3ti
Vil láta nýlega Austin-bif-
reið, 4ra manna, model
70, 1952, í skiptum fyrir
Chevrolet eða aðn góða
tegund 6 manna bifreiðar.
Góð milligjöf. Tilboð óskast
sent í P. O. box 185 fyrir
fimmtudag.
Vantar íbúð
Hver vill leigja mér 2ja
til 4ra herbergja í búð frá
1. okt. Fyrirframgreiðsla,
ef óskað er. Fámenn fjöl-
skylda. Uppl. í síma 7735,
eftir kl. 20.
Gunnar Sigurðsson
verkfræðingur.
Steypuhrærivél
lítil (ógangfær) til sölu. —
Veður til sýnis inn við De-
fensor n.k. þriðjudag frá
kl. 5—7 e.h. Tilboð sendist
afgr. blaðsins fyrir fimmtu-
dagskvöld merkt: „Steypu-
hrærivél — 206“.

♦y.
t
Frá Steindóri
HRAÐFERÐIR TIL STOKKSEYRAR
Tvær ferðir daglega. Aukaferðir um helgar.
Frá Stokkseyri:
kl. 1,15 e. h. og 4,45 e. h.
Frá Hveragerði:
kl. 2,30 e. h. og 6 e. h.
t Frá Reykjavík:
| kl. 10.30 f. h. og 2,30 e. h.
* Frá Selfossi:
| kl. 2 e. h. og 5,30 e. h.
| Kvöldferðir að Selfossi alla laugardaga og sunnudaga.
Frá Reykjavík: Laugardaga kl. 8,30 s. d. Frá Selíossi kl. 11 s. d.
*£ Frá Reykjavík: Sunnudaga kl. 7,30 s. d. Frá Selfossi kl. 9 s. d.
I BIFREIÐASTÖÐ STEINDÓRS Sérleyfissími 1585
t
*
V
Úfiflutningur ruforku
í MBL. 30. maí s. 1. birtist grein
þar sem ræddar eru fregnir úr
öðrum blöðum viðvíkjandi hugs-
anlegum útflutningi á raforku
frá íslandi til Skotlands.
Þetta er eins konar viðtal við
verkfræðing, sem er sérfræðing-
ur í raforkumálum. Hann stað-
festir að þessi hugmynd muni
tæknilega möguleg eða verði það
innan tíðar, en bendir á, „að það
sé ekki þar með sagt að slíkt fyr-
irtæki gæti staðizt á fjárhagsleg-
um grundvelli“. Hann segir að
orkuflutningurinn þyrfti að nema
V2 millj. eða jafnvel heilli millj.
kw. til þess að einingarverð raf-
orkunnar hækkaði ekki um of
við svo langan flutning.
Einnig talar hann um að setja
þyrfti upp fleiri en eitt orkuver
í þessu augnamiði á íslandi og
leiða rafmagnið frá þeim sam-
an eitthvað austur eftir land-
inu — og einnig í Skotlandi
nokkur hundruð km. veg, allt
suður í stofnveitur brezku lands-
linunnar.
Bendir hann á að ekki sé að
vita hvenær eða með hvaða móti
fengist fjárhagslegur grundvöll-
ur til að koma slíkri áætlun í
framkvæmd og að lokum segir í
greininni: „Væri raforkan því
notuð innanlands myndi hún
veita margfalda atvinnu á við
það, sem fengizt með því að flytja
hana úr landi. Frá þjóðhagslegu
sjónarmiði er það margfalt æski-
legra að hún verði notuð í land-
inu sjálfu. Er því lítill vinning-
ur að flytja raforku héðan til iðn-
aðar í Skotlandi. — Með því
ráðlagi myndum við minnka á
verulegan hátt atvinnumöguleika
þjóðarinnar og hleypa okkur í
mikinn kostnað með því að efna
til hinnar geysidýru flutnings-
veitu á milli landanna“.
MIKIL VIRKJANLEG
VATNSORKA
Um hvort hlutir sem þessir
eru tæknilega mögulegir er ekki
á færi annarra en færustu sér-
fræðinga að dæma, hið sama á
við um fj árhagsgrundvöllinn.
Greininni sem vitnað er í er
ég algerlega sammála, nema því
sem segir í seinustu línunum:
„Er því lítill vinningur .... o. s.
frv“. Og langar mig til að benda
á nokkur atriði þessu viðvíkj-
andi.
Að tiltölu við stærð hefur ís-
land mjög mikla virkjanlega
vatnsorku, t. d. eru aðeins 3—4
lönd í Evrópu er hafa hana meiri.
Ef tekið er tillit til þess að land-
ið er eitt hið strjálbýlasta í heim-
inum, þá kemur mun meira hér
á mann af virkjanlegri orku en í
nokkru öðru landi, að Mið-Afríku
e. t. v. undanskilinni.
Ef gerður er samanburður á
Norðurlöndunum í þessum efn-
um:
legu 4 millj. ha., sem ef full nýtt
væri, er fyrir 600 þús. manna
þjóð allt að því 50 sinnum meira
afl á mann en Bandaríkin hafa
af raforku pr. íbúa í dag, og hafa
þeir þó virkjað miklu meira en
nokkur önnur þjóð af „absolut“
orku.
Hugmyndin mun vera að Sog-
ið verði fullvirkjað árið 1962 og
munu þá fást úr því 100.000 ha.
Ég vil segja „vonandi“ mun það
afl ekki nægja lengi, því það
táknaði kyrrstöðu í framkvæmd-
um. Liggur þá næst fyrir að ráð-
ast i virkjanir við stórfljótin
Hvítá (sem á að gefa fullvirkjuð
320.000 ha.) og Þjórsá með þver-
ám (með 2 millj. ha.).
í sambandi við þessar ár þyrfti
að gera ýmiss stórmannvirki,
langa stíflugarða og jarðgöng, en
ekki er hægt að vinna i smá
skömmtum eins og gert hefur
verið hingað til með Sogið og
Laxá. Hefur jafnvel verið talað
um „virkjanasamstæður", sem
myndu kosta um 3—4000 millj.
króna. Ef tekið er tillit til þess
að heildar þjóðartekjurnar t. d.
fyrir árið 1950 voru áætlaðar
1600 millj., þá sézt um hvílíkar
feikna fjárhæðir hér er um að
ræða.
RAFORKA INNANLANDS
VEITIR MARGFALDA
ATVINNU
Auðvitað eru allir sammála um
að raforka notuð innanlands
myndi veita margfalda atvinnu
á við það, sem fengist með því
að flytja hana úr landi. En ég
þykist hafa sýnt fram á að á
næstu mannsöldrum muni ís-
lenzka þjóðin ekki nægilega fjöl-
menn til að nýta þá gífurlegu
orku sem er í fallvötnum lands-
ins.
En annað atriði er ekki síð-
ur mikilvægt. Hvernig ætla menn
að afla peninga til þessara fram-
kvæmda? Ekki getum við ætlast
til að fá þá gefins og erlend lán
sem gætu samtals numið hundruð
um milljóna króna eru mjög
varhugaverð.
Hið mesta óraunsæi væri að
loka augunum fyrir þeirri stað-
reynd að ekki getur orðið úr
neinum stórframkvæmdum í
næstu framtíð nema við hleypum
inn i landið einhverri hæfilegri
upphæð af erlendu fjármagni til
fjárfestingar, svo sem gert er í
flestum löndum heims. M. a.
öllum Norðurlöndunum nema ís-
landi. Auðvitað þarf að fara var-
lega í þessum efnum, en ef svo
er gert þá er engin hætta í þessu
fólgin.
HAGNAÐURINN YRÐI FYRST
OG FREMST ÍSLANDS
Þá kem ég að lokum aftur að
byrjuninni. Setjum svo að tækni
lega reynist mögulegt og fjár-
hagslega skynsamlegt að flytja
Virkjanleg vatnsorka:
Millj.kw.st./ár kw.st./ár á íbúa kw.st./ár pr.km2
Danmörk ................ 40 10 1.000
Finnlar.d .......... 10.000 2.500 30.000
ÍSLAND ............ 35.000 250.000 350.000
Noregur ........... 120.000 37.000 370.000
Svíþjóð ............ 50.000 7.000 110.000
Taflan sýnir að Noregur sem
er betur stæður í þessum efnum,
en sennilega öll önnur menn-
ingarríki, hefir á íbúa aðeins 1/7
af virkjanlegu afli á móti okkur,
sé núverandi íbúafjöldi landanna
lagður íil grundvallar.
5—6 MILLJ. HA.
Auðvitað er sjálfsagt að gera
áætlanir fram í tímann, ekki sízt
þegar þjóðinni fjölgar svo mjög
sem nú er. Þeir bjartsýnustu gera
ráð fyrir að íbúafjöldinn hafi
tvöfaldast um næstu aldamót, eft-
ir 100 ár mætti gera ráð fyrir
að íslendingar yrðu orðnir 600
þús. Virkjanleg orka á íslandi
er talin 5—6 millj. hestafla.
(1 kw. — 1,36 ha.) Ef við flytt-
um nú út t. d. 1 millj. ha. þá
höfum við eftir af vel virkjan-
út rafmagn til Skotlands innan
ekki margra ára. Því þá ekki að
koma upp einhverjum orkuver-
um hér í félagi við þarlenda
menn og þeir fengju svo með
samningi tryggðan vissan kíló-
vattafjölda árlega í nokkra ára-
tugi, eða svo lengi sem sam-
komulag næðist um.
Ekkert væri því til fyrirstöðu
og raunar sjálfsagt, að hafa orku-
ver þessi stærri en svo að þau
önnuðu útflutningnum og yrði
viðbótarorkan auðvitað notuð
innanlands.
Er ekki að efa að með fyrir-
hyggju af okkar hálfu myndu
engir hagnast meir á samvinnu
sem þessari en íslendingar og er
þá íilganginum náð.
6. júní 1953.
Valdimar Kristinsson.