Morgunblaðið - 30.06.1955, Síða 15

Fimmtudagur 30 júiú Í955
MORGUNBLAÐIÐ
31
Bændur á Suðurlandi
byggðu mikið árið
1954, en nyræktin
miklu minni
irá aiíaMi Biinaðarsambandi Suðurlaitds
bætux. og uttekt þeirra, bænda-
farir o. fl.
Formaður Stéttarsambands
bænda, Sverrir Gíslason, flutti
erindi um verðlagsmál. Nokkr-
j ar umræður urðu út af því.
í Skýrði Einar bóndi í Lækjar-
hvammi verðlagsgrundvöll mjólk
urinnar til framleiðenda o. fl.
I Á ftmdinum voru afgreidd
eftirtalin mál: Um Bændadag.
Lagt fram bréf Búnaðarfélags
íslands, þar sem óskað er að það
sé rætt á aðalfundum samband-
BUNAÐARSAMBANDS Suður-
lands var haldinn á Selfossi laug-
ardaginn 11. júní s.l. — Formaður
Sambandsins Dagur Brynjúlfs-
son setti fundinn og bauð menn
velkomna. Þá minntist hann
þriggja merkisbænda, sem látist
höfðu á liðnu ári.
Tveir þeirra háaldraðir menn,
Eyjólfur Guðmundsson bóndi og
rithiifundur á Hvoli í Mýrdal og
Sigurþór Ólafsson bóndi í Kolla-
bæ í Fljóshlíð. Þriðji maðurinn
Ari Páll Hannesson bóndi í Stóru
Sandvík, varð bráðkvaddur 1.
júní s.l. 53 ára a ðaldri \llir þess-
ir menn voru þjóðkunnir fyrir
mikil og merk störf sem bænda-
höfðingjar og sérstakir fram-
kvæmdamenn.
Fundarmenn risu úr sætum,
sem virðingarvoss og þakklætis
við minningu ' þessa merkis-
manna.
Þá tilnefndi formaður fundar-
stjóra þá Þorstein Sigurðsson
bónda á Vatnsleysu, formann Bún
aðarfélags íslands og Jón Egils-
son hreppstj. á Selalæk, og fund-
arritar þá Eggert Ólafsson- á Þor-
valdseyri og Guðmund Eyjólfs-
son bónda á Húsatóftum og var
það samþykkt.
Þá voru kosnh' þrír menn í kjör
bréfanefnd, þeir Sigmundur Sig-
urðsson, Haraldur Halldórsson
og Sveinn Einarsson. Eftir
nokkra athugun lögðu þeir fram
álit sitt og töldu alla mætta full-
trúa rétt kjörna.
Mættir fulltrúar voru 52. Auk
^ess voru mættir á fundinum
íormaður Stéttasambands bænda,
Sverrir Gíslason, búnaðarmála-
stjóri Páll Zophoníasson, fram-
kvædastjóri Sæmundur Friðriks-
son. Einar Ólafsson bóndi, Lækj-
arhvammi og alþm. Sigurður Ó.
Ólafsson,
Helztu mál, sem fram komu á
fundinum.
Formaður flutti skýrslu um
ötarfsemi Sambandsins s.1. ár, og
lagði fram reikning þess fyrir ár-
ið 1954.
RÁBUNAUTAR OG NÁM-
SKEIÖ
Sambandið hafði þrjá ráðu-
nauta. Einn í búpeningsrækt,
Hjalta Gestsson, annan í jarð-
rækt, Kristinn -Jónsson og þriðja
Sigurður Magnússon, sem vann
að úttekt jarðabóta og leiðbein-
inga að sumrinu, en vann svo á
búinu í Laugardælum, sem fóð-
urmeistari s.l. vetur.
Sambandið hélt búnaðarnám-
skeið í Sandvík um eins mán-
aðar tíma. Sóttu- það 10 fulltrúar
að þessu sinni. Þetta er 5. náms-
flkeiðið, og hafa þegar sótt þau
55 piltar. Kennarar eru ráðunaut-
arnir. Sambandið veitti þessa
styrki á árinu: Sambandi sunn-
lenzkra kvenna 6000 kr. Vestur-
Skaftfellskra kvenna 2000 kr. Til
fjárræktarbúanna á Hrafnkells-
stöðum og Seglbúðum 1000 kr.,
til hvort þeirra. Til leiðbeininga
við rafvirkjun í Vestur-Skafta-
fellssýslu 2000 kr. Til byggða-
safna 1000 kr., til hvorrar sýslu.
Til minnisvarða Torfa í Ólafsdal
3000 kr.
Þá veitti það blaðinu Suður-
land 5000 kr. styrk. Til Vest-
mannaeyja til kartöflugeymslu
2000 kr. Gaf fallegan bikar til
verðlauna við vinnukeDpni inn-
an ungmennaféiaga Skarphéðins.
Gaf út skýrslur sambandsins
fyrir árin 1946—1953. Veitti Laug
ardælabúinu kr. 30.000.00 til til-
raunanna.
STAlíFSEMI
LAUGARDÆLABÚSINS
Niðurstöðutölut ‘ 'réikningsins
eru 509.920,41 og tekjuafgangur
í árslak 82.237.07.
Þá lagði bústjóri tilraunabús-
ins í Laugardælum fram rekstr-
arreikning búsins fyrir árið 1954 hafa sérstakan bóndadag, en urðu
og efnahagsreikning. Niðurstöður
á reikning eru 760,201.27. Stærstu
gjaldaliðir er kaup og fæði starfs
fólks kr. 268,372,62, þá er kjarn-
fóður keypt fyrir 194.084.00.
Tilbúinn áburður var keyptur
fyrir kr. 45.174,00 Töðufengur
varð líka um 5 þúsund hestar.
Benzín, olíur, viðhald véla og
áhalda varð kr. 19.861,00, enda
fer mestöll viðgerð á vélum og
verkfærum fram heima á búinu.
Helztar tekjur voru: Fyrir mjólk
kr. 322,827,00, egg 80 þúsund,
ungar seldir fyrir 41 þúsund og
tekjur af svínabúinu brúttó, varð
152,744,00. Hrossakjöt og húðir
gerði 8.564 kr. Tekjuafgangur
varð í árslok kr. 51.417,27. (
Framkvæmdir á tilraunabúinu
voru á þessu ári: Byggt íbúðar-
hús í Þorleifskoti, ein hæð og ris.
Byggðir voru 2 votheystumar
1514x5 metrar hvor. byggt fjós I
BÓNDADAGUR
Fulltrúar voru einhuga um að
ekki sammála um hvaða dag ætti
að ákveða. Loks var málinu vísað
heim til umsagnar búnaðarfé-
laganna og skal álit þeirra liggja
fyrir um næstu áramót hjá Bún-
aðarsambandi Suðurlands.
Lagt fram bréf Búnaðarfélags
íslands varðandi breytingu á lög-
um um úthlutun Búnaðarmála-
sjóðs, svo og um hækkun á til-
lagi til sjóðsins í % eyri úr 14
eyri. *
Fundurinn var mótfallinn
hækkun tillaga til sjóðsins, einn-
ig mótfallinn nokkurri skiptingu
á sjóðnum.
Var það samþykkt með megin
þorra atkvæða móti einu.
Skorað var á gjaldeyrisyfir-
völd landsins eindregið að veita
nú þegar margumbeðið fjárfest-
ingarleýfi til húsbyggingar Bún-
aðarfélags íslands.
Samþykkt samhljóða.
vfir 48 kýr, viðbót við gamla ‘
fjósið sem tekur 40 kýr. Undir t SKATTMAT BUPENINGS
nýja fjósinu er áburðargeymsla,
vélaviðgerðarhús og lausgör.gu-
fjós fyrir 25 vetrunga. Bygging
þessi er að mestu fullgerð.
Svína- og hænsnahúsin eru hit
uð upp með heita vatninu frá
I Fundurinn telur skattmat rík-
isskattanefndar á búfénaði mjög
ranglátt, þar sem búféð er fram-
leiðslutæki og gengur yfirleitt
ekki kaupum og sölum á vor-
dögum.
Þorleifskoti, og sér þess merki á * Telur fundurmn skattmatið i
dýrunum og afurðum þeirra. f *>að ™innsta 30% of hatt. Fundur
Næst flutti Kristinn Jónsson mn skorar þvx a nkrsskattanefnd
starfsskýrslu sína. Þá skýrði hann
frá beitartilraunum sem hann
gerði í Laugardælum í fyrrasum
ar. En þá gengu þar 20 kýr á
túninu allt sumarið. Meðalnyt-
hæð þeirra var 13 kg. Beitarkostn
aðurinn reyndist 62 aurar fóður-
einingin, þar í innifalið allur
ostnaður, áburður, girðing, vatns
lögn og hirðing. Varð þá kostnað-
urinn kr. 4.50 á kú á dag. ,
Bezt gafst að hólfa landið mik- I
ið sundur, eða sem svaraði hekt-
aranh í 4 hólf og hafa kýrnar
stuttan tíma á hverju hólfi.
Þá skýrði hann frá jarðabóta-
mælingum á síðastliðnu ári Ný-
ræktin var allmiklu minni en ár-
ið 1953 eða 235 hekturum. Hins-
vegar höfðu menn byggt miklar
heyhlöður eða samtals 53.437
í'úmmetra, mikið af fjárhúsum og
grafið miklu meira af skurðum,
eða alls 131 km. að lengd; 573.000
rúmmetra.
ina að endurskoða gerðir sínar í
þessu máli og færa skattmatið á
búfénaði verulega niður.
i Þá vill fundurinn beina þeim
tilmækim til stjórnar Stéttarsam-
bands bænda, að fylgja þvi fast
fram að ríkisskattanefnd breyti
ofangreindu skattmati nú þegar.
I
INNFLUTNINGUR
i JEPPABIFREIÐA
Að marggefnu tilefni skorar
fundurinn alvarlega á stjómar-
völd landsins að hlutast til um
að innflutningur jeppabifreiða til
bænda verði aukinn að miklum
mun frá því sem verið hefir und-
anfarin ár. Samþ. í einu hljóði.
FASTEIGNAMATIÐ
Fundurinn telur að afgreiðsla
Alþingjs á lögum um endurskoð-
un fasteignamats í sveitum lands-
ins sé með öllu óhæf, þar sem
gert er ráð fyrir að þriggja manna
nefnd sitji að störfum í Reykja
ívik og byggi hækkun matsins á
ófullnægjandi skýrslum í stað
þess að ferðast um byggðir lands
ins eins og fasteignamat hefír áð-
ur verið framkvæmt.
KOSNINGAR
Úr stjóm gengu í þetta sinn
fulltrúar Rangárvallasýslu, Sig-
urjón Sigurðsson og Eggert Ólafs
son, en voru báðir endurkosnir.
Varamenn voru endurkosnir
Klemens Kristjánsson og Sigurð-
ur Tómasson, svo og endurskoð-
endur Bogi Thorarensen og Guð-
jón A. Sigurðsson.
Fundi slitið á miðnætti.
— Fréttaritari.
Merkur áfangi
PAA-félagsins
Á myndinni hér að ofan eru talið frá vinstri: Ingólfur Finnbogason,
Helgi Bergs, Magnús V. Magnússon, sendiherra Bandaríkjanna á
íslandi John J. Muccio og Gústav Pálsson.
Lokið er þjálfunamámskeiðura
í meðferð stórvirkra vinnuvéla
Námskeiðin voru haldin á vegum ríkissfjérnarinnar
og FAO og fóru 64 Islendingar lil Bandaríkjanna
]\nrLEGA er lokið þjálfunamámskeiðum, sem fram hafa farið á
11 vegum íslenzku ríkisstjómarinnar og FAO. Alls fóru 64 íslend-
ingar til Bandaríkjanna þar sem þeir tóku þátt í námskeiðum. fc
meðferð stórvirkra vinnuvéla, slysavömum, verkstjóm o. fL Þá
var og námskeið hérlendis í meðferð stórvirkra vinnuvéla við
Hafnarfjörð og tóku 50 manns þátt í því.
Félagsmenn innan sambands-
ins eru þetta ár 1487 talsins. Þár
af höfðu jarðabætur 1003 menn.
Nýrækt var mest í Rangárvalla-
sýslu eða 0,94 ha. á félagsmann.
í Árnessýslu 0.88 ha. og í Vestur-
SkaftafelIssýslU 0.63 ha. Aíls var
nýrækt innan sambandsins 869,9
hektarar.
Þá flutti Hjalti Gestsson ráðu-
nautur starfsskýrslu sína. Skýrði
hann frá afkvæmarannsóknum,
sem verið er að gera í Laugar-
dælum. Aðalverkefnið er að
finna beztu ættir og sannprófa
kosti þeirra. Nautgriparæktina i
taldi hann vera í framför. Met í
nythæð og fitufrjósemi væru sleg
in á hverju ári. I
Um sauðfján’æktina sagði
hann að nýi fjárstofninn byggi
yfir miklum kostum, ef þeir
væru laðaðir fram með ræktun
ásamt góðu eldi og beit á rækt-
uðu landi. f DAG leggur upp frá Banda-
Þá var fundarhlé. Farið að ríkjunum flugvél Pan Amerikan
Laugardælum. Skoðað búið, grip- flugfélagsins, „Kvöldstjarnan“ og
ii’ «g byggingar. Gazt mönnum er það í 50000. sinn, sem flug-
vel að hvorutveggja. Skoðuð vél frá þessu félagi flýgur yfir
voru og beitarhólfin á túninu óg Atlantshafið.
umbúnaður þar. ( Fyrsta flugvél þessa mikla flug
Búnaðarmálastjóri tók til rnáls. félags fór í Atlantshafsflug 28.
Ræddi hann búnaðarmál, jarða- júní 1939.
FENGU GÓÐAN VITNISBURÐ
Nýlega var blaðamönnum boð-
ið að vera viðstaddir er þjálf-
unarnámskeiðunum var form-
lega lokið. Þar voru einnig
Magnús Vignir Magnússon, skrif-
stofustjóri í utanríkisráðuneyt-
inu, sendiherra Bandaríkjanna á
íslandi, Helgi Bergs, formaður
Aðalverktaka og Gústaf Pálsson,
form. Sameinaðra verktaka. Þá
voru og flestir beir, er þátt tóku
í þjálfunarnámskeiðunum í
Bandaríkjunum. Voru þar fluttar
nokkrar stuttar ræður. M. a.
talaði sendiherra Bandarikjanna
á íslandi, Muccio, og kvað hann
hafa haft fregnir af því, að ís-
lendingar þeir, sem til Banda-
rikjanna fóru í erindum þess-
um, hefðu fengið góðan vitnis-
burð um ágæta frammistöðu.:
Kvað hann nú vera unnið að því
að halda þessum námskeiðum
áfram og þá sem mest hér á
landi.
Ingólfur Finnbogason talaði
fyrir hönd þeirra er vestur fóru.
Rómaði hann miög allar móttök-
u- og fyrirgreiðslu. Kvað hann
fólk í Bandarikjunum hafa tek-
ið íslendingum opnum örmum.
Færði Ingólfur þeim er að þess-
um námskeiðum stóðu, þakkir
þátttakenda.
ÁRANGUR AF
SAMKOMULAGI FRÁ 1954
Gústav Pálsson tók einnig til
máls og skýrði frá aðdraganda
og fyrirkomulagi námskeiðanna.
Tilgangurinn með þessum
námskeiðum var að veita fleiri
íslendingum tækifæri til auk-
innar starfsmenntunar í meðferð
stórvirkra vinnuvéla við meiri-
háttar verklegar framkvæmdir,
svo og í ýmsum öðrum iðngrein-
um. Þessi námskeið eru árangur
af samkomulagi ríkisstjóma ís-
lands og Bandaríkjanna, er gert
var í ársbyrjun 1954 og miðar að
því að takmarka af fi’emsta
megni fjölda erlendra starfs-
manna við varnarframkvæmdir
á íslandi, og gei'a íslenzkum
fyrirtækjum kleift að sjá alger-
lega um fi'amkvæmdir þessai*.
Þjálfunarnámskeiðin fóru fram
bæði hér á landi og í Bandaríkj-
unum. Hérlendis var námskeið í
stjórn stórvirkra vinnuvéla hald-
ið við Hafnarfjörð og tóku um
50 manns þátt í þvi. Um léið og
menn voru æfðir í meðfer®
tækjanna var þannig unnið að
byggingu á mjög nauðsynJegum
vegi, sem léttir hættulegrí um-
ferð af aðalgötum Hafnarfjarðar.
Vegurinn er þó ekki fullgerður
vegna verkfalla, sem koimi áð-
ur en verkinu var lokið. Vega-
gerð ríkisins sá um kennsluna,
en verkfræðingadeild hersin»
lánaði vinnuvélar endurgjalds-
laust, og fylgdist með kennslunnt
daglega.
3 VIKNA VERKSTJÓRNAR-
NÁMSKEID
64 íslendingar hafa farið til
Bandaríkjanna og tekið þátt I
námskeiðum í vélaviðgerðum.
slysavörnum, blikksmíði, rafauðu
og logsuðu, uopsetningu og við-
gerðum á sjálfvirkum stillitækj-
um, geymslu og afhencftngu
varahluta og verkstjórn. Flestir
þátttakendurnir tóku þátt t
þriggja vikna verkstjórna’- xám-
skeiðum hjá National Fo- emen’»
Institute, New York City. Þeir
30 menn, sem fóru til að kynn»
sér viðgerðir á þungavinnuvéhim
sóttu 6—8 vikna viðgerðarnám-
skeið á vegum Caterpiller verk-
smiðjanna. Foreien Operation
Administration hefir greitt aUan
kostnað í Bandaríkjunum vegna
þessara námskeiða, þar á roeðal
fyrir kennsluna, ferðalög hxnan
Bandarikjanna. dagpeninga og
tæknilegar bækur fyrir alla þátt-
takendur. Alls hefir þessi koatn-
aður orðið um 170.000,00 dalir.
Vaxroarmáladeiid Utanríkferáðu-
neytisins hafði yfirstjórn þess-
ara mála frá íslands hálfu.
Rikissjóður greiddi kostnaS af
framkvæmdunum við Hafnar •
fjörð og flugfargjald þeirra, sem
fóru til náms i BandarikjrTmnn.
Framkvæmdimar við Hafnar-
fjörð voru undir stjórn Vega-
gerðar rikissjóðs að öllu levti, þó
þátttakendur hafi verið veídið af
öðrum, og ágæt samvinna hélzt
við * Aðalverktaka og verkfræð-
ingadeild hersins, sem lánaði
vélai'nar.
WEGOLVN
ÞVÆR ALLT