Morgunblaðið - 22.12.1982, Blaðsíða 4

36
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 22. DESEMBER 1982
Meðan lífið yngist
Kafli úr skáldsögu Kristjáns Albertssonar
ALMENNA Bókafélagið hef-
ur nýlega gefíð út skáldsögu
eftir Kristján Albertsson og
nefnist hún „Meðan lífið
yngist“. Hún fjallar einkum
um ungan menntamann,
Gunnar Steinsson, ástamál
hans og baráttu til að komast
í æðstu valdastöður í þjóðfé-
laginu. Þó að Gunnari sé
flest vel gefið eru Ijón á veg-
inum.
Hér á eftir fer kafli úr þriðja
hluta bókarinnar:
Miðvikudaginn fyrir kosningar,
sem verða áttu á sunnudag, borð-
aði Garðar Berg ekki heima í há-
deginu og um tvö-leytið fannst
Bergljótu hún yrði við einhvern að
tala. Hún hringdi í systur sína
Helgu Sverris.
„I tveim af morgunblöðunum
eru óskemmtilegar fréttir um einn
af vinum ykkar, en þið hafið
sjálfsagt lesið þaer,“ sagði Helga.
„Ekki ég. Hver er þessi vinur
okkar?"
„Gunnar Steinsson."
„Náðu í blöðin og lestu mér
fréttirnar. Og ef þær eru mjög
slæmar skaltu lesa þær tvisvar ef
ég á að geta trúað þeim.“
Helga var að ljúka lestrinum
þegar Bergljót sagðist sjá út um
gluggann að Svandís væri að
koma, og ætla að tala betur við
systur sína seinna í dag.
Svandís stóð á tröppunum ber-
höfðuð og í ljósgulum kjól þegar
Bergljót opnaði dyrnar og sagði:
„Eg fæ næstum ofbirtu í augun
við að sjá þig sumarbúna á svona
sólskinsdegi."
„En þú segir þetta svo alvarlega
... Er ég að ónáða þig frá ritstörf-
um þínum?" sagði Svandís.
„Ekki í svipinn."
Þær gengu inn í útskotið í stóra
salnum.
„Ég hitti fólk á götunni sem tal-
aði ekki um annað en kosningarn-
ar á sunnudaginn," sagði Svandís,
„og hvort ég ekki hlakkaði til þeg-
ar Gunnar færi að láta að sér
kveða í þingsalnum ... Liggur
eitthvað illa á þér, Bergljót?"
„Lastu blöðin í morgun?"
„Ég rétt aðeins fletti þeim. Er
þar eitthvað ótugtarlegt um Garð-
ar — eða Gunnar? Þá vil ég ekki
lesa það. Ég kom til að fá þig út að
ganga í góða veðrinu, og svo
drekkum við saman kaffi á Borg-
inni.“
Bergljót sat niðurlút og lét
standa á svari. Svo sagði hún hægt
í lágum rómi, án þess að líta upp:
„Hvenær ætlið þið að giftast?"
„Þegar Gtinnar hefur keypt sér
hús. Vonandi í september. Svo
kemur þing saman. Þá fer nú að
verða spennandi að lifa.“
„Þú heldur það ... “ sagði
Bergljót.
„Sumir segja að þá verði ein-
hver af yngri mönnum ráðherra,
og annaðhvort Gunnar eða Garð-
ar.“ j
„Annar hvor þeirra? Hingað tíl
hefur Garðar verið talinn fremst-
ur af yngri mönnum flokksins,"
sagði Bergljót.
„Já hingað til. En greinar Gunn-
ars hafa vakið mikla aðdáun."
„Eins var um ræðu Garðars
fyrsta desember."
„Að vísu,“ sagði Svandís með
háðshreim í röddinni.
„Þú last hana?“
„Vandlega."
„En þér fannst ekki til um
hana?“
„Hún var stórkostleg."
„Ég hafði aldrei áður heyrt ís-
lenskum manni mælast jafn-vel,“
sagði Bergljót.
Svandís leit á mágkonu sína
með yfirlætisfullu stríðnisbrosi og
sagði:
„Ertu viss um að Garðar hafi
samið þessa ræðu?“
„Þú ert þó ekki að segja mér að
þú efist um það?
„Þegar ég las ræðuna heyrði ég
rödd Gunnars í hverju orði sem
eitthvert bragð var að. Gat þig
ekkert grunað, gáfaða kona?
Fannst þér þú fremur kannast við
andríki og snilld Garðars bróður
míns?“
„Um hvað ertu að dylgja?" sagði
Bergljót reiðilega og hafði blóð-
roðnað í vöngum. „Hefur Gunnar
sagst hafa samið ræðuna fyrir
Garðar?"
„Ég hef aldrei heyrt hann á
hana minnast. Hann munar ekk-
ert um að miðla öðrum af ríki-
dæmi sínu án þess að hafa orð á
því við nokkurn mann. En þetta
fer ekki lengra en milli okkar
t-vefíííja, svo þú mátt ekki verða
mér mjög reið.“
„Ég er fremur forviða en reið.
Ég hef ekki áður séð þetta ósvífna
bros. Ég hef ekki þekkt þig fyrr en
í dag.“
„En Bergljót — í almáttugs
bænum — ég tek aftur allt sem ég
hef sagt. Við gleymum þessu. Og
verðum góðar vinkonur áfram, og
nú förum við saman út. Þú átt
betra en ég að Garðar skuli vera í
kjöri í Reykjavík, en við Gunnar
alveg nýtrúlofuð þegar hann varð
að þjóta burt í þennan kosninga-
leiðangur."
„Hvað heyri ég ... Þið eruð al-
veg nýtrúlofuð?"
„Eða svo til.“ Svandís hreytti úr
sér orðunum og eldroðnaði.
„Hélstu að það hefði gerst í haust
... ? Af hverju horfirðu svona á
mig?“
„Þú hafðir verið á glóðum um að
Gunnar myndi ekki biðja þín áður
en þú færir af landi burt. Svo
spurði ég þig um það daginn áður
en þú fórst og —'“
„Og ég svaraði engu.“
„Það er hægt að ljúga með ýmsu
móti. Þú brostir af augljósri sigur-
gleði, og vékst þér svo undan eins
og hamingja þín væri of viðkvæmt
mál og of nýtilkomin til að hafa
Kristján Albertsson
orð á henni ... Þú gætir orðið
leikkona, hvernig væri það?“
„Hverju skiptir það þig hvenær
Gunnar bað mín?“
„Ég er að reyna að átta mig á
hverskonar manneskja þú ert ...
Annars fellur mér fleira þungt
þessa stundina, og nú kemst ég
ekki hjá því að segja frá því ...
Hefurðu nokkurntíma séð fugl
skotinn á flugi?"
„Hvers vegna spyrðu?"
„Séð tígulegan fugl koma líð-
andi í blátæru lofti, fá skot í
vænginn og falla til jarðar í blóði
sínu ... Ég hef einu sinni séð það,
og það var sorgleg sjón.“
„Hvers vegna verður þér hugsað
til þessa fugls?“
„Það er skylda mín að segja þér
að ekki færi vel á að þú sætir á
kaffihúsi í dag, ljómandi af til-
hlökkun að verða ráðherrafrú —
meðan allir kenndu í brjósti um
þig ... Gunnar er orðinn uppvís
að saknæmu athæfi gagnvart ein-
um af bönkum landsins."
„Ekki annað," sagði Svandís
eins og henni létti. „Kosningalyg-
ar.“
„Bankastjórarnir hafa ákveðið
að skjóta málinu undir úrskurð
bankaráðs í dag. Ef það ákveður
að höfða mál gegn Gunnari er tal-
ið óhjákvæmilegt að hann verði
dæmdur í tugthús."
„í tugthús? Gunnar? Hvað hef-
ur hann gert af sér?“
„Hann hefur í fjarveru Ragnars
selt fiskimjölsfarm sem var veð-
settur bankanum til tryggingar
fyrir láni vegna farmsins, en lét
ekki andvirði hans ganga til að
grynna á skuldum við bankann."
„En Gunnar hefur ekki getað
framið neitt hegningarvert. Ekki
hann.“
„Þér er vorkunn þótt þú segir —
ekki hann. Jú, einmitt hann.
Svona getur farið þegar menn
drauma og hugarflugs leggja leið
sína inn á hættusvæði raunveru-
leikans, þar sem þeir ekki kunna
fótum sínum forráð ... Þar sem
þeir mega eiga von á að sitja allt í
einu fastir í einhverri torfæru, og
detta í svaðið ... En aðstandend-
ur geta engu slíku trúað um þá
sem þeim eru kærastir — ekki
fyrr en þeir heyra tugthúshurðina
skella í lás.“
„Og nú ertu að hlakka til að fá
að heyra þann skell. Því þú hafðir
vonað að Gunnar felldi hug til þín.
En er það mér að kenna að hann
kaus mig fremur en þig?
„Hvernig gat maður eins og
hann glæpst til að vilja giftast svo
ótrúlega lítilmótlegri konu —
flagði undir fögru skinni ... Já, ég
hlakka næstum til að skelli í lás,
ef sá skellur forðar miklum manni
og góðum dreng frá enn voðalegri
og ævilangri ógæfu."
„Þú ert að verða brjáluð," hróp-
aði Svandís með grátstaf í rödd-
inni, hljóp svo gegnum salinn og
út úr húsinu.
Bergljót horfði á eftir henni
hraða sér niður stigann út að göt-
unni, og líkast því sem hún hrekt-
ist fyrir stormviðri og gæti varla
gengið upprétt.
Garðar kom í bíl sínum, sté út
og virtist ætla að kalla á systur
sína, en hætti við það.
Leikfélag Skagfirðinga
frumsýnir Pilt og stúlku
Varmahlíð, 20. desember.
Laugardaginn 18. desember frum-
sýndi Leikfélag Skagfirðinga sjón-
leikinn Piltur og stúlka eftir Jón
Emil Thoroddsen í Miðgarði í
Varmahlíð. Tókst sýningin í alla
staði vel. Húsfyllir var og fógnuðu
áhorfendur leikurum og leikstjóra
vel og lengi í leikslok. Leikstjóri er
Guðjón Ingi Kigurðsson frá Hafnar-
firði. Hefur hann dvalist hér nokkuð
á annan mánuð við uppfærsluna.
í leikskrá segir m.a. um leikinn:
„Það er árið 1934 að Emii Thor-
oddsen endursemur skáldsögu afa
síns í sjónleiksformi. Áður höfðu
komið fram einar fimm leikgerðir
eftir sögunni, sú fyrsta þeirra var
Búrfellsbiðillinn eftir séra
Sveinbjörn Hallgrímsson, sem
sýnd var á Akureyri 1862. Leik-
gerð Emils er að því leyti frá-
brugðin hinum fyrri, að í henni
eru söngvar eftir hann. Ljóðin við
þá söngva eru ekki einungis þau
ljóð sem í skáldsögunni eru, held-
ur líka ýmis önnur vinsæl ljóð eft-
ir Jón Thoroddsen. Sjálfur skil-
greindi þessi fjölhæfi listamaður,
Emil Thoroddsen, leikgerð sína
sem alþýðusjónleik með söngvum.
Það hlýtur að teljast góð skil-
greining, því oft hefur þessi leik-
gerð verið sýnd og virðist njóta
almennra vinsælda".
I sögu Jóns eru Sigríður heima-
sæta í Tungu og Indriði á Hóli
aðalpersónurnar, en þau verða að
aukapersónum í leikritinu. Frá-
sögnin af vandræðum þeirra í að
ná saman gerist á stundum svolít-
ið langdregin, en það gerir ekki
svo mikið til, því áhorfendum er
haldið vel við efnið af mörgum eft-
irminnilegum aukapersónum.
Hlutverkin í þessari sýningu eru
alls 22 og skiluðu leikarar þeim
með ágætum. Á engan skal hallað
þó sérstaklega sé hér nefnt að
Ingibjörg Markúsdóttir, sem lék
Gróu á Leiti, og Jóhann Þor-
steinsson^ Guðmund Hölluson,
skiluðu sínum hlutverkum af
stakri prýði, og urðu þessar per-
sónur í meðferð þeirra eftirminni-
legar. Söngvarnir í leiknum eru
margir hverjir vel kunnir öllum
íslendingum, svo sem Búðarvísur
o.fl. Skiluðu leikarar sínum söng-
hlutverkum hnökralaust. Söng-
þjálfun annaðist Einar Schwaiger
tónlistarkennari í Varmahlíð og
sá hann einnig um undirleik á
sýningunni. Geysileg vinna liggur
að baki þessari leiksýningu hjá
Leikfélagi Skagfirðinga. Á það
fólk sem að henni stendur skilið
sérstakar þakkir fyrir það erfiði
sem það hefur á sig lagt. Þakklæti
verður bezt sýnt með því að sem
flestir, sem þess eiga kost, fari og
sjái sýninguna, því, jú, sjón er
sögu ríkari.
Aðfaranótt sunnudagsins brast
hann á með iðulausri norðan
stórhríð sem stóð alveg fram yfir
hádegi í dag. Hér eru miklar fann-
ir, en rifið á milli og ófærð mikil
hér um slóðir.
Páll
Jólasvipur
á Hólminn
Slykkishólmi, 17. desember.
Það er kominn talsverður jóla-
svipur á allt hér í Hólminum þótt
vika sé eftir til jóla. Ljósin marglit-
uð í gluggunum og verslanirnar
minna vel á að jólin séu í nánd. í
morgun var sett upp í miðbænum
eitt stærsta jólatré sem hingað hef-
ir komið, rúmir 12 metrar. Er þetta
á vegum Stykkishólmshrepps. Sein-
asti kennsludagurinn í grunnskól-
anum var í gær og svo eru litlu jólin
' dag.
Fréttaritari