Morgunblaðið - 27.10.1985, Page 28

28 B
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 27. OKTÓBER1985
„Guð hefiir gefið
ykkur eitt andlit,
en þið búið sjálfar
tíl annað“
(WILLIAM SHAKESPEARE)
ó fegurð manns-
ins lúti sömu lög-
málum og fegurð
náttúrunnar,
stendur hún yfir-
leitt lengur við, þó
er það ekki ein-
hlítt. Það fer eftir
heilsu og lífsvenjum.
Nú þegar þær fregnir berast frá
Ameríku að menn hafi sannreynt við
umfangsmiklar rannsóknir að fai-
legu fólki vegni betur í lífinu, fái
betri einkunnir og sé öðrum vel-
komnara á vinnumarkaðinn, þá þyk-
ir manni ekki lengur kynja þó fólk
hafi frá örófi alda lagt á sig eitt og
annað til að betrumbæta sköpunar-
verkið. Svart strik þar og rautt hér í
hörundsflúri villimannsins; allt er
þetta af sömu rót runnið og ýmis
fegurðariðkan í dag. Þaö gegnir
furðu hve litlum breytingum fegrun-
araðgerðir og fegrunarlyf hafa tekið
síðan sögur fyrst hófust. Árið 1926
var efnagreint innihald í smyrsla-
bauk sem staðið hafði 3.300 ár í gröf
Tut-ank Amons. Efnagreiningin
leiddi í Ijós að í smyrslunum voru
trjákvoða og balsam, hrært saman
við dýrafitu, nákvæmlega samskon-
ar efni og er í ýmsum kremum sem
framleidd eru í dag.
Að lita neglur
er komið frá
Forn-Egyptum
Fyrir þúsundum ára þekktu menn
margar tegundir andlitsfarða, t.d.
hvítan blýhvítufarða, rauðan farða
úr brennisteinskvikasilfri og svartan
úr brennisteinsantimoni. Allir þessir
litir eru notaðir enn í dag. Það má
sjá á ævagömlum egypskum mynd-
um að alsiða hefur verið að sverta
augabrýr og augnahár og sú tíska að
lita neglur rauðar virðist vera komin
beina leið frá Egyptalandi. Krem
voru gerð úr bómolíu og ólífuolíu,
vaxi og dýrafitu, en moskus, reykelsi
Fátt er manninum
hugstæðara en fegurð-
in. Óbrotin og einlæg á
hún greiða leið að hjart-
anu. Það er engu líkara
en hún opni sálinni und
þar sem út rennur sælu-
blandinn sársauki, gleð-
in sem fegurðin vekur
er ávallt blandin sorg-
inni yfir forgengileika
hennar. í geðshræringu
sinni yrkja menn,
semja lög og mála í ör-
vita löngun til að kyrr-
setja hina hraðfleygu
stund og gefa öðrum
hlutdeild í henni
með sér.
og myrra látin saman við til að gera
kremið ilmandi. Henna var notað til
að lita hár rautt og í ilmvötn.
Gyðingar lærðu fegrun hjá Egypt-
um. Olíusmurning var fyrst helgi-
athöfn, en var smátt og smátt tekin í
þjónustu fegrunarinnar. Gyðingar
til forna kunnu einnig að búa til
gervitennur úr fílabeini og gulli.
Hjá Rómverjum
náði fegrunar-
listin mik-
illi fullkomnun
Með aröbum fluttust fegrunarlyf-
in frá Austurlöndum til Spánar og
öldum saman höfðu Spánverjar for-
ystuna á þessu sviði. Þeir reistu
verksmiðjur til að framleiða fegrun-
arlyf og settu á stofn skóla til að
kenna fegrunarlist. Æ fleiri lærðu
að búa til ilmandi olíur og fegrunar-
lyf komust í hvers manns hendur. Á
tímum rómverska heimsveldisins
náði fegrunarlistin þeirri fullkomn-
un, sem hún hefur ekki náð aftur
fyrr en á allra síðustu tímum. Þar
var notaður alls kyns andlitsfarði úr
ilmandi fitutegundum, ennfremur
háreyðandi lyf og tengur til að reyta
burt hár. Á þeim tíma fóru menn
líka að gera sér grein fyrir að feg-
urðin ætti eitthvað skylt við hreyst-
ina og meðal almennings urðu böð
algeng. Lögð var mikil áhersla á
andlitssnyrtingu, hárskurð og hár-
greiðslu. Á kvöldin smurðu menn
andlit sitt með deigsmyrslum, t.d. úr
brauðmylsnu og mjólk. Á morgnana
voru smyrslin þvegin burt með ösnu-
mjólk. Líkþornalæknar voru á
hverju strái á þeim tímum.
Á miðöldum gleymdist
aftur sambandið milli
fegrunarlistar og
heilbrigðisfræði
Á miðöldum gleymdist aftur sam-
bandið milli fegrunarlistar og heil-
brigðisfræði. Þá hnignaði flestu
nema ilmvatnsiðnaðinum, miðstöðv-
ar hans voru í Flórenz, Genúa og
Feneyjum.
Tækni eins frægasta skurðlæknis
miðalda, Guy de Chaulia, er að
mörgu leyti svipuð því sem enn tíðk-
Egypsk tískudrós
um 1400 fyrir KrisL
Grísk fegurð
um 300 fyrir Krist.
99
Tœkni eins frægasta
skurðlœknis miðalda,
Guy de Chaulia, er að mörgu leyti svipuð því sem
enn tíðkast og í bók sinni um handlœkningar ráð-
leggur hann ýmist handlækningaaðgerðir við lík-
amslýtum, eða smyrsl við þeim. Sumir lyfseðla
hans eru notaðir enn í dag. U