Morgunblaðið - 06.11.1990, Page 1

64 SIÐUR B/
252. tbl. 78. árg.
ÞRIÐJUDAGUR 6. NÓVEMBER 1990
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Gróðurhúsa-áhrifin:
Evrópuríki draga
úr C02-framIeiðslu
Genf. Reuter.
RÍKI Evrópubandalagsins (EB) og Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA)
komu sér í gær saman um stefnu á annarri alþjóðlegu loftslagsráðstefn-
unni sem hefst í Genf í dag. Ríkin átján eru reiðubúin að hætta að
auka framlciðslu koltvísýrings frá árinu 2000 til þess að verjast gróður-
húsa-áhrifunum svokölluðu.
Umhverfis- og orkumálaráðherrar
ríkjanna átján tóku þessa ákvörðun
á fundi í Genf í gær. Júlíus Sólnes
umhverfisráðherra sat fundinn fyrir
íslands hönd. Samþykkt fundarins
er í svipuðum dúr og ályktun EB sem
gerð var í, Lúxemborg fyrir viku.
Samkværrit henni verður aukning
koltvísýringsframleiðslunnar stöðvuð
í síðasta iági árið 2000. Eftir það
verður dregið úr koltvísýringsfram-
leiðslunni'smám saman.
Mörg EB-ríki vildu að sú ákvörðun
Landbúnaðarstyrkir:
EB reynir að
móta sameig-
inlega stefnu
að framleiðslan ykist ekki tæki gildi
þegar í stað en Bretar og Spánverjar
lögðust gegn því. Hinir síðarnefndu
rökstuddu sína afstöðu með því að
segja að þeir yrðu að fá tækifæri til
að komast á sama stig iðnvæðingar
og ríki norðar í álfunni. Málamiðlun
náðist sem gefur minna iðnþróuðum
ríkjum svigrúm til aukningar en á
heildina litið á framleiðslan ekki að
aukast frá því sem nú er því Þjóðveij-
ar og Danir hafa upp á sitt eindæmi
ákveðið að draga úr tilurð og fram-
leiðslu koltvísýrings um 10% fram
til aldamóta.
Bandaríkin og Tyrkland eru nú
einu aðildarríki Efnahags- og fram-
farastofnunarinnar (OECD) sem ekki
hafa skuldbundið sig til að draga úr
koltvísýringsframleiðslu. Búist er við
miklum þrýstingi á Bandaríkin að
ákveða slíkt á loftslagsráðstefnunni
sem hefst í dag.
Reuter
Sorg í Moldovu
Ættingjar fertugs Moldova, sem beið bana í bænum Dobossaríj í Dnestr-héraði í Moidavíu á föstudag,
gráta yfir kistu hans í gær. Maðurinn lést er lögregla hóf skothríð til að binda enda á átök Moldova af
rúmenskum uppruna og Rússa, er börðust fyrir sjálfstæðu lýðveldi rússneska minnihlutans í héraðinu.
Stjórnvöld í Moldovu hafa skipað stríðandi fylkingum að afhenda vopn sín. Þúsundir Rúmena kröfðust þess
á útifundum í Búkarest um helgina að Moskvustjórnin afsalaði sér yfirráðum í Moldovu.
EB-ríki reyna að samræma stefnuna í gíslamálinu:
Ferðir stjórnniálamamia
til Bagdad sæta gagnrýni
Samkomulag um yfirstjórn herja í Saudi-Arabíu
Washington, Bagdad. Reuter.
Brussel. Frá Kristófer M. Kristinssyni,
fréttaritara Morgunblaðsins.
Landbúnaðar- og viðskipta-
ráðherrar Evrópubandalagsins
(EB) gerðu í gær sjöundu til-
raunina til að móta sameigin-
lega stefnu bandalagsins í land-
búnaðarmálum í viðræðum
GATT, alþjóðasamkomulags um
skatta og tollamál. Var þungt
hljóð í samningamönnum í gær-
kvöldi en búist við að fundað
yrði fram á nótt.
Bandaríkjamenn vilja að út-
flutningsbætur verði skornar niður
um 90% á næstu tíu árum og
styrkir til bænda um 75%. Ásamt
fleiri þjóðum telja þeir að geti
EB-ríkin ekki sett fram sameigin-
legar tillögur á GATT-fundinum,
sem hefst í Genf í dag, séu viðræð-
urnar í reynd úr sögunni. Frakkar
beijast. hart gegn lækkun EB-
styrkja og njóta þar stuðnings
Þjóðveija.
Utanríkisráðherrar Evrópu-
bandalagsins (EB) komu saman
á skyndifund i Róm í gær að til-
lögu Þjóðverja til að ræða örlög
vestrænna gísla í Irak. Hollensk-
ir og belgískir ráðamenn hafa
gagnrýnt ferðir stjórnmála-
manna til Bagdads í því skyni
að fá gísla lausa, telja að með
þessu takist Saddam Hussein það
ætlunarverk sitt að rjúfa sam-
stöðu vestrænna þjóða. Willy
Brandt, fyrrverandi kanslari
V-Þýskalands, kom í gær til
Bagdad í þessum erindagerðum.
Brandt sagði við komuna til
Bagdad að för hans væri „friðar-
ferð“. Stjórnmálamenn frá ýmsum
löndum, m.a. Anker Jörgensen frá
Danmörku, hafa lýst yfir áhuga
sínum á að fara til Bagdad eftir
að Edward Heath, fyrrverandi for-
sætisráðherra Bretlands, tókst að
fá nær fjóra tugi Breta lausa. Þýsk
stjórnvöld lýstu stuðningi við tilraun
Brandts en mistókst að fá tvo aðra
evrópska stjórnmálamenn til að
fara með honum á fund íraksfor-
seta. Talsmaður ítalska utanríkis-
ráðuneytisins hafði í gær eftir Hans
Dietrich-Genscher, utanríkisráð-
herra Þýskalands, að Þjóðveijar
hygðust virða þá ákvörðun EB að
reyna ekki að semja við Iraka um
lausn gísla. Ferð Brandts ætti að
verða hin síðasta af slíku tagi.
Yasuhiro Nakasone, fyrrverandi
forsætisráðherra Japans, er einnig
í Bagdad vegna gislamálsins og
segist vongóður um að fá nokkra
tugi manna lausa.
Bandaríska varnarmálaráðu-
neytið hefur ákveðið að kalla út
þúsundir manna í varaliðinu til að
styrkja liðsafla bardagasveita
bandaríska landhersins í Saudi-
Arabíu. Hingað til hefur aðeins
verið kallað út varalið til þjónustu-
starfa i liðinu s.s. eldamennsku og
póstþjónustu. Flugvélamóðurskipið
Midway, sem hefur 75 herflugvélar
og fjölda eldflauga um borð, sigldi
. í.gær.norður P.e.rsaflóa.......
James Baker, utanríkisráðherra
Bandaríkjanna, hélt á laugardag í
átta daga ferð til nokkurra ríkja,
þ.á m. í Mið-Austurlöndum, til við-
ræðna við leiðtoga stuðningsríkja
Bandaríkjamanna. Baker átti fund
með furstanum af Kúvæt í gær og
hvatti hinn síðarnefndi Bandaríkja-
menn til að frelsa land sitt þegar
í stað. Er Baker ræddi við Fahd,
konung Saudi-Arabíu, náðist sam-
komulag um sameiginlega yfir-
stjórn heraflans í Saudi-Arabiu.
Haldi bandarískir hermenn yfir
landamærin inn á svæði fjandmann-
anna munu þeir eingöngu lúta
bandarískri yfirstjórn en árás verð-
ur ekki gerð fyrr en eftir samráð
æðstu ráðamanna ríkjanna tveggja.
Stjórnvöld í Bagdad sögðu á
sunnudag að umheimurinn ætti að
gleyma öllum hugmyndum um end-
urreisn furstadæmis í Kúvæt sem
yrði íraskt hérað um alla framtíð.
Margir fjölmiðlar í Saudi-Arabíu og
fleiri löndum á svæðinu telja að
stríð sé óumflýjanlegt. Sýrlendingar
sendu í gær um 300 skriðdreka og
þúsundir hermanna til Saudi-
Arabiu til styrktar sýrlensku land-
hersveitunum sem fyrir voru í
landinu.
Dagblað í Túnis hefur eftir Yass-
er Arafat, leiðtoga Frelsissamtaka
Palestínumanna (PLO), að ef stríð
bijótist út muni Saddam skjóta eld-
flaugum með efna- og sýklavopnum
á ísrael. ísraelsstjórn hefur þegar
dreift 3,4 milljónum gasgríma til
landsmanna.
Barbara Cartland lýkur
við 500. skáldsögu sína
St. Andrews. Frá Guðmundi H. Frímannssyni, fréttaritara Morgunblaðsins.
Rithöfundurinn Barbara Cartland hefur nýlega lokið við 500.
skáldsögu sína. Sanikvæmt Heimsmetabók Guinness selst Barbara
Cartland mest allra höfunda. Talið er að bækur hennar hafi selst
í 500 niilljónuni eintaka á samanlagt 27 tungumálum.
Cartland hyggst ekki setjast í
helgan stein. Hún ætlar að slá
met Ursulu Bloom, annars ástar-
sagnahöfundar, en Bloom skrifaði
564 sögur um ævina. Cartland
segir Bloom hafa svindlað; marg-
ar sögur hennar séu örstuttar.
Það eru litlar líkur til þess að
bókmenntaritstjórar víðs vegar
um heiminn geri mikið úr þessum
viðburði, enda hvarflar ekki að
höfundinum eða öðrum að bækur
hennar hafi mikið bókmenntalegt
gildi. 500. bókin kemur út í jan-
úar næstkomandi. Cartland sem-
er 89 ára gömul byijaði að skrifa
árið 1923 og hefur engan bilbug
látið á sér finna síðan. Nýja sagan
heitir „Andi ástarinnar" og er 17.
sagan sem hún lýkur við á þessu
ári. Hún gerist á fyrstu áratugum
síðustu aldar eins og fjölmargar
af sögum hennar og er tileinkuð
sagnfræðingnum Sir Arthur Bry-
ant, sem er látinn.
Cartland hyggst halda upp á
tímamótin og þar sem hún lætur
aldrei sjá sig opinberlega nema
Hiarta
er tromp
bleikklædda verður verður flest
annað einnig í bleiku, þ. á m.
afmælistertan.