Morgunblaðið - 31.12.1991, Blaðsíða 18

MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 31. DESEMBER 1991
18 C
Hvers erhelstað
minnastfrá árinu 1991?
Þegar árið er að líða í aldanna skaut líta menn oft til baka, ekki síður en fram á við, og rifja
upp atburði líðandi árs. Man þá hver eftir því sem hann hefur skipt mestu á einn eða annan hátt.
Til þess að gefa nokkra mynd af því sem markverðast kann að virðast í byggðum landsins á
árinu, hefur Morgunblaðið, eins og undanfarin ár, leitað til nokkurra fréttaritara sinna víðsveg-
ar um landið og fengið þá til að rifja upp það, sem þeim hefur þótt markverðast af innlendum
og erlendum vettvangi og úr heimabyggð. Pistlar fréttaritaranna fara hér á eftir:
TRAUSTIÞOR-
STEINSSON,
DALVÍK:
Kaflaskil í
sögu sam-
ffanefna með
Múla-
göngum
ÁRSINS 1991 verður að sjálf-
sögðu lengi minnst fyrir það
mikla umrót sem átt hefur sér
stað í ríkjum ráðstjórnar komm-
únista, frelsi Eystrasaltsþjóð-
anna, borgarastríð í Júgóslavíu
og endalok Sovétríkjanna. Eng-
um dylst að þessir atburðir eiga
eftir að gerbreyta heimsmynd-
inni og áhrif þeirra eiga eftir að
koma viða við, hér i þessu litla
eyríki sem og stærri þjóðlöndum.
Tý verður einnig minnistætt það
umrót sem varð í íslenskum
stjórnmálum samfara alþingiskosn-
ingum í vor, myndun ríkisstjómar
Alþýðuflokks og Sjálfstæðisflokks
á mettíma og þeim efnahagsaðgerð-
um sem sfjórnin beitir sér fyrir.
Ég ætla þó ekki að gera þessi mál
að umræðuefni hér frekar, þar sem
þau hafa þegar fengið mjög mikla
umfjöllun fjölmiðla.
Þegar ég lít til baka yfir atburði
liðins árs, og varða það samfélag
sem ég hef kosið að lifa og starfa
í, er mér ofarlega í huga ánægja
yfir því hve atvinna hefur haldist
stöðug og jöfn hér á Dalvík. Þrátt
fyrir efnahagsþrengingar í þjóðfé-
laginu hefur atvinnufyrirtækjum á
Dalvík tekisti að halda uppi fullri
starfsemi og jafnframt skapað sér
möguleika á að gera ýmsa hluti til
að auka vöxt sinn og viðgang.
Nokkur'aukning varð á veiðiheim-
ildum útgerðarfyrirtækja í bænum
þrátt fyrir fækkun í skipastól Dal-
víkinga. í frystihúsi Kaupfélags
Eyfírðinga, sem er stærsti vinnu-
veitandinn á staðnum, hefur ekki
fallið úr vinnudagur allt árið og
þrátt fyrir miklar þrengingar í
rækjuiðnaði hefur tekist að halda
stöðugri atvinnu í rækjuvinnslu
Söltunarfélags Dalvíkur að öðru
leyti en því að loka varð verksmiðj-
unni um tíma í sumar vegna end-
umýjunar. Hjá Sæplasti hefur orðið
nokkur aukning í útflutningi á
framleiðsluvorum fyrirtækisins og
jafnframt hefur verið unnið að frek-
ari tæknivæðingu verksmiðjunnar.
Mikil umsvif hafa verið hjá iðnaðar-
mönnum á Dalvík á árinu við íbúða-
byggingar en uggur er þó í mönnum
nú um áramótin.
Miklar umbætur urðu í skólamál-'
um á staðnum á árinu. Grunnskól-
inn, tónlistarskólinn og sjávarút-
vegsdeildin fengu nýtt húsnæði sem
gerbreytir allri aðstöðu þeirra. Sam-
starf hefur tekist milli tónlistar-
skóla og grunnskóla og samræming
á starfsemi sem er til mikillar hag-
ræðingar fyrir nemendur skólanna.
í sumar var haldið á Dalvík fjöl-
mennt vinabæjamót þar sem mættu
fulltrúar frá ölium vinabæjum Dal-
víkur, en þeir eru Hamar í Noregi,
Lundur í Svíþjóð, Borgá í Finnlandi
og Viborg í Danmörku. Einstök
veðurblíða var mótsdagana og
höfðu hinir norrænu gestir orð á
því að ekki hefðu þeir átt von á því
að koma í sólskin og hlýviðri upp
til íslands úr kulda og stöðugum
sudda í Skandinavíu. Sólin skini
meira að segja á nóttunni. Mótið
þótti takast mjög vel og fóru gestir
okkar hinir kátustu heim.
í mars fór fram formleg vígsla
jarðganga í Ólafsfjarðarmúla. Með
göngunum urðu kaflaskil í sögu
samgangna hér á landi og hefur
þegar sýnt sig að þau munu hafa
miklar breytingar í för með sér fyr-
ir byggðimar beggja vegna Múlans.
Auknir möguleikar skapast á sam-
vinnu sveitarfélaganna á ýmsum
sviðum og auðveldar mjög hugsan-
lega sameiningu þeirra. Óformlegar
viðræður hafa farið fram á milli
forsvarsmanna sveitarfélaganna og
hafa allir lýst áhuga sínum á að
efla samstarf og jafnvel kanna
möguleika á sameiningu. Hvort sú
áhersla sem lögð er af hálfu stjórn-
valda á fækkun sveitarfélaga og
stækkun dugar til að ýta undir frek-
ari viðræður sveitarstjórnamanna
um sameiningu sveitarfélaganna
skal ósagt látið en ef til vil fæst
úr því skorið á allra næstu árum.
AÐALHEIÐUR
HÖGNADÓTTIR,
HELLU:
Heklugosið
ógleyman-
leg sjón og
fögur
MARGS er að minnast þegar litið
er um öxl í lok hvers árs, en
héðan af heimaslóðum er mér
að sjálfsögðu minnisstæðast
Heklugosið í janúar. Það var
ógleymanleg sjón og fögur að
horfa á gosið fyrstu stundirnar.
*
Anægjuleg þróun varð í atvinnu-
málum í sýslunni þegar Slát-
urfélag Suðurlands flutti starfsemi
sína á Hvolsvöll og Þríhyrningur
hf. og Höfn hf. sameinuðust í öflugt
hlutafélag með starfsemi í Rangár-
valla- og Árnessýslu. Má nú segja
að viðvarandi atvinnuleysi til
margra ára hafí verið útrýmt í sýsl-
unni. Hafíst var handa á árinu við
smíði nýrrar Markarfljótsbrúar,
mun hún koma til með að verða
mikil samgöngubót fyrir Sunnlend-
inga og aðra landsmenn. Áberandi
var á árinu fjölbreytt og þróttmikil
menningarstarfsemi í tengslum við
M-hátíð á Suðurlandi og eftirminni-
legt Fjórðungsmót sunnlenskra
hestamanna sem haldið var hér á
Hellu sl. sumar.
Mér eru minnisstæðar kosning-
arnar í vor og myndun nýrrar ríkis-
stjórnar og borgarstjóraskipti í
Reykjavík. Við fengum heimsmeist-
ara í brids og eigum aftur sterk-
asta mann í heimi. Þá er mér ofar-
lega í huga hið hörmulega sjóslys
við Grindavík.
Af erlendum vettvangi er margs
að minnast, ég vil nefna Persaflóa-
deiluna og íausn hennar. Harkaleg-
ar innanríkjadeilur í kjölfar hruns
kommúnisma víða um lönd, má þar
nefna átökin í Júgóslavíu, upplausn
Sovétríkjanna og sjálfstæði Eystra-
saltsríkjanna. Mér eru minnisstæð
forsætisráðherraskiptin í Bretlandi
en mikill sjónarsviptir er af Mar-
gréti Thatcher úr því embætti. Þá
var ánægjulegt að fylgjast með
lausn vestrænna gisla úr höndum
mannræningja í Miðausturlöndum.
Það er von mín að mönnum takist
að setja niður deilur og að komandi
ár færi okkur frið handa öllum þjóð-
um.
JÓN GUNNLAUGS-
SON, AKRANESI:
Albaníudvöl
líður seint
úr minni
VIÐ áramót llta menn um öxl og
minnast margs sem á daga þeirra
hefur drifið á árinu sem er að
kveðja. Mörg atriði koma upp í
hugann, sum gleðileg en önnur
döpur eins og gerist og gengur.
Árið 1991 verður að teljast fyrir
margra hluta sakir merkilegt ár.
Margir viðburðir koma upp í
hugann og hygg ég að þegar
horft verður til baka þá verði
sagt að árið hafi verið sérlega
viðburðaríkt bæði innanlands
sem utan.
\ sviði erlendra viðburða þykir
mér markverðast að nefna í
fyrsta lagi Persaflóastríðið sem al-
menningur gat að miklu leyti séð í
beinum útsendingum sjónvarps. í
öðru lagi sviptingar í Áustur-Evr-
ópu og þær breytingar sem þar eru
að gerast enn í dag og svo í þriðja
lagi samningi um EES sem þó virð-
ist ekki vera kominn að fullu í höfn.
011 þessi mál hafa fengið mikla
umfjöllun og umtal á árinu.
Af innlendum vettvangi mætti
nefna óvænt Heklugos í byijun árs,
alþingiskosningar og úrslit þeirra
og síðan þykir mér það stórar frétt-
ir allar þær sviftingar sem orðið
hafa í rekstri fyrirtækja með sam-
runa þeirra margra, en gjaldþroti
annarra. Það fer ekkert á milli
mála að þjóðfélagið fer í gegnum
krepputíma og óskandi er að stjórn-
völd sjái leið til að sigla þjóðarskút-
unni út úr þeim hremmingum sem
á vegi hennar hafa verið og kunna
að verða.
Þessi atriði sem ég hef hér nefnt
flokkast öll undir stóra málaflokka
og hægt væri að bæta fleirum við.
Þess gerist ekki þörf því ég vil nota
það rými sem ég á eftir til að segja
frá ferðalagi til Albaníu sem ég var
þátttakandi í um mitt árið og hafði
Trausti Þorsteinsson
Vilmundur Hansen
Björgvin Þóroddsson
mikil áhrif á mig. Dvöl mín í land-
inu í tæpa fimm sólarhringa er mér
mjög minnisstæð og efast ég um
að hún líði mér nokkurn tímann úr
minni. Að slíkt þjóðfélag skuli vera
til í Evrópu innan um stór og vold-
ug ríki er enn óskiljanlegra. Alba-
nía á við svo óskapleg vandamál
og þjáningar að glíma að þau verða
ekki leyst farsællega nema með
stórfelldum stuðningi þjóða heims.
Á þeim tíma sem við dvöldum í
landinu geisuðu þar allsheijar verk-
föll og var mikil spenna í þjóðfélag-
inu. Fátækt fólks er mjög mikil, öll
atvinnutæki frumstæð, niðurníðsla
á eignum er mikil og menningar-
verðmæti skemmd og jafnvel seld
úr landi. Fólkið ber vitanlega merki
þess, en þrátt fyrir allt er það gest-
risið og góðvild sem skín úr andliti
þeirra.
Það sem ég á erfiðast með að
skilja er sú staðreynd að landið er
vel staðsett, skilyrði til landbúnaðar
mjög góð og undir venjulegum
kringumstæðum gæti þarna verið
mikið ferðamannaland ekký síður
en er hjá nágrönnum þeirra, ítölum
og Grikkjum. Það skýrir kannski
málið að þarna hefur verið ein
versta harðlínustjórn við völd sem
þekkist og leið þeirra í dag til lýð-
ræðis er grýtt og torsótt. Nú er það
svo að ég hef áður komið austur
fyrir járntjaldið svokallaða og séð
ýmislegt sem mér hefur ekki líkað.
En Albanía slær því öllu við.
Megi árið 1992 verða okkur til
góðs til sjávar og sveita og í lok
þess megi sjá framm á bjartari tíma
í þjóðarbúskapnum en um þessar
mundir.
Aðalheiður Högnadóttir
Einar Jóhannsson
Hólmfríður Haraldsdóttir
Sigurður Aðalsteinsson
SIGURÐUR AÐAL-
STEINSSON,
VAÐBREKKU,
JÖKULDAL:
Vitlaus
sending að
sunnan
LANDSFUNDUR Sjálfstæðis-
flokksins er að sjálfsögðu minnis-
stæður og formannaskipti þar,
alþingiskosningarnar í framhaldi