Morgunblaðið - 03.05.1992, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 03.05.1992, Blaðsíða 2
2 B MORGUNBLAÐIÐ FASTEIGNIR SUNNUDAGUR3. MAI 1992 ílleiii hlutínn ver minna en 50.000 kr. í viólialcl á árí — segir í nýrri könnun um gæó- amat á íbúóarhúsnæöi YFIR 40% telja innri hönnun og skipulag skipta mestu máli við mat á gæðum íbúðarhúsnæðis og flestir eru ánægðir með þessa þætti. Tæp 27% telja hins vegar staðsetningu skipta mestu máli. Hvað við- . hald snertir, ver rúml. helmingur íbúðar- og húseigenda minna en 50.000 kr. til viðhalds á ári til íbúðar sinnar en nær 25% ver 50.000- 150.000 kr. i þessu skyni. Yfir 21% telja sig hafa mjög góða reynslu af iðnaðarmönnum, um 41% frekar góða, en aðeins 5% telja sig hafa haft mjög slæma reynslu af iðnaðarmönnum. Yfir 27% telja útboð bezt til að tryggja viðunandi gæði á vinnu iðnaðarmanna, tæp 25% val á þekktum verktaka og 22% óháð gæðaeftírlit. Þetta eru m. a. niðurstöður könn- unar, sem Félagsvísindastofn- un Háskólans hefur gert á viðhorf- um til viðhalds og nýbygginga á íbúðarhúsnæði. Könnunin fór fram á tímabilinu nóvember - janúar sl. og var unnin fyrir Sammennt (Sam- starfsnefnd atvinnulífs og skóla um menntun og þjálfun í tengslum við Comett) í samvinnu við Gæðaráð byggingariðnaðarins. Könnunin var framkvæmd í tveimur hlutum og náði annars veg- ar til húseigenda og húsbyggjenda í Reykjavík og hins vegar til iðnað- armanna, arkitekta, verkfræðinga og verktaka á höfuðborgarsvæðinu. Meginmarkmið könnunarinnar var að fá mat framangreindra aðila á gæðum í byggingariðnaði, mat á leiðum til úrbæta sé þeirra þörf og fá fram viðhorf húseigenda og hús- byggjenda_ til iðnaðarmanna og hönnuða. Úrtakið var tekið úr skrá Fasteignamats ríkisins og voru 150 byggingar valdar af handahófí. Vegna samsetningarinnar vega við- horf eigenda einbýlishúsa samt mun meira í þessari könnun en þau gera meðal íbúðareigenda almennt. Könnunin leiðir í ljós, að 27% telja útboð heppilegust til að tryggja gæði á vinnu iðnaðar- manna, rúm 24% val á þekktum verktaka og rúm 22% óháð gæða- eftirlit. Rúm 50% telja útboð heppi- legust til að tryggja viðunandi kostnað vegna vinnu iðnaðarmanna en um 18% val á þekktum verk- taka. Tæp 22% telja reynslu sína af arkitektum, verkfræðingum eða tæknifræðingum mjög góða, nær 33% frekar góða en rúm 8% telja hana frekar slæma og rúm 4% mjög slæma. Þá telja yfír 25% val á þekktum verktaka án útboðs tezt til að tryggja viðunandi gæði á vinnu arkitekta, verkfræðinga og tæknifræðinga en um 20% útboð heppilegast í þessu skyni. Þegar spurt var, hvaða ástæðu iðnaðarmenn, arkitektar, verkfræð- Ölafur K. Magnússon ingar og verktakar teldu mikilvæg- asta fyrir ófullnægjandi gæðum nýbygginga, kom fram, að rúm 42% svarenda töldu lélega hönnun vera mikilvægustu ástæðuna. Þar sam- anstóð úrtakið af 10 arkitektastof- um, 10 verkfræðistofum, 10 húsa- smíðameisturum, 10 málarameist- urum, 10 múrarameisturum, 10 pípulagningameisturum og 6 verk- takafyrirtækjum. SMIÐJAN Huröir, skrár og húnar HINN 5. apríl sl, birtist smiðjugrein þar sem ég ræddi um útlit útí- dyrahurða, hreinsun þeirra og lökkun eða olíuyfirburð. Þetta er góður árstím i til að fegra og gera við hús sín og ég hefi orðið var við að þörf hefði verið á frekari skrifum um útíhurðir. Sumir ganga á hverjum degi um útihurð sem er stíf í svo" að allmikið átak þarf tíl að opna og loka henni. Slíkur stífleiki getur stafað af því að hurðin hefur þrútnað í köldum og vætusömum vetrarveðrum. Það á einkum við um furuhurðir. Fura og greniviður drekka í sig rakann úr loft- inu, svipað og svampur. Við þær aðstæður þenst viðurinn út svo hurðin verður of stór í karminn. Sigín hurð Stífleiki getur einnig stafað af því að hurðin er sigin, lamirn- ar orðnar slitnar svo að hurðin strýkst við þröskuldinn um leið og hún fellur að stöfum. iMi^MHBaMM Það getur valdið þrálátum óþæg- indum þegar hurð er orðin svo sigin í karmi að læs- ingajárnin lenda fyrir neðan spor sín í karminum og hurðin verður kviklæst, auk þess eftir Bjarno Ólafsson sem erfitt er að opna og læsa með lykli. Við getum ráðið bót á þessu með því að hefla neðan af hurðinni svo að hún hætti að strjúkast við þröskuldinn. Áður en hafist er handa við að hefla af hurðinni er rétt að skoða vel hvernig hurðin fellur að stöfum. Hvort fjarlægð hennar frá falsinu er hæfílega jöfn. Einnig þarf að strika fyrir á hurðina hve mikið þarf að hefla af henni. Hæfilegt er að hurðin sé _um 4 mm fyrir ofan þröskuldinn. Á hliðunum er hæfileg rifa um 2 mm milli karms og hurðar. Þung útidyrahurð er oftast hengd á þrjár til fjórar lamir. Enda þótt lamirnar séu svo margar getur far- ið að bera á sigi á hurðinni eftir svo sem fimm ára notkun, sem eykst svo auðvitað með lengri notk- un. Stundum hafa fengist hringir eða skífur sem nota má til að setja undir slitflöt lamanna. Hringirnir lengja endingartíma þeirra. Kopar- lamir eru nokkuð dýrar, svo að fólk hugsar sig vel um áður en lagt er í að kaupa 3-4 nýjar lamir. Læsingarjárnið Venjulega sést allvel á járninu í karminum hvar hlaupjárn skrárinn- ar strjúkast við það. Af því sést hve mikið þarf að lækka læsingarjárnið í karminum til þess að hurðin lokist mjúklega. Læsingarjárnið er þá skrúfað úr karminum og höggvið með sporjárni hæfílega mikið til að færa megi járnið niður, nóg til þess að hlaupjárnin falli inn í götin á læsingarjárninu. Nú kann að reynast erfítt að festa skrúfurnar aftur í karminn og er þá gott að líma trétappa í gömlu skrúfugötin. Rétt er að láta þunna smurolíu (saumavélaolíu) drjúpa inn í skána, þegar hurðin hefur verið tekin af hjörunum. Einnig er nauðsynlegt að smyrja lamirnar með feiti áður en stand- arnir eða þolinmóðarnir eru reknir í lamirnar aftur. Ef svo fer að hurð- in strjúkist enn við falsið þegar hún hefur verið hengd á lamirnar, ráð- legg ég að hún verði aftur tekin niður og hefluð betur, þangað til hún gengur létt í falsið, án þess að snerta það. Það fer vel á því eftir svona viðgerð að fella samlitan við ofanvið læsingarjárnið í karmin- um, svo ekki beri mikið á að járnið var flutt neðar. Lausir og gamlir húnar Þegar hurðarhúnar fara að slitna og skrölta til í hurðinni er rétt að huga að því að skipta um þá. Það kann að vera nóg að skripta um fóðringu við skiltið, ef ef mikið slit er í skiltinu nægir það ekki. Ég tek fram að hér er ég fyrst og fremst að ræða um húna á útidyrahurðum. Það fegrar og bætir hurðina að kaupa nýja húna ásamt skiltum, þegar slit er orðið áberandi svo að húnarnir skrölta í hurðinni. Þegar útidyrahurðin fellur létt að stöfum, _ skráin er smurð og liðug og læsing-' arjárnið í karminum rétt stillt og húnarnir í góðu lagi, þá- er ekki alveg víst að við tökum eftir hve góða hurð við eigum. Engu að síður er hún eigendum sínum góður vitn- isburður, fyrir gesti er ganga þar um dyr. Biluð líming Ég ræddi hér á undan um stíf- leika og signa hurð. Ekki er alltaf víst að hurðin sé sigin sökum þess að lamirnar séu orðnar svo slitnar. Fleiri orsakir kunna að liggja þar að baki. Áður en hafíst verður handa við að hefla mikið af hurð- inni þarf að skoða vel samskeyti í Á læsingarjárninu má glöggt sjá, hve mikið þarf að færa járnið. Hér sést þröskuldur, sem sigin hurð hefur slitið töluvert. hurðinni, hvort þau hafa opnað sig mikið frá því að hurðin var límd saman. Ef sjáanlegt er að límingin í sam- setningu hurðarinnar hefur bilað og hurðin sigið niður á framkantin- uni, þ.e. stykkið sem skráin er í, er þörf á að gera vel við hurðina. Þá þarf að taka hurðina í sundur, hreinsa upp gamalt og ónýtt lím, hefla saman fleti sem eiga að lím- ast og líma hurðina saman að nýju. Viðgerð af þessu tagi getur verið talsvert vandasöm og krefst einnig allgóðrar aðstöðu, en er einnig lær- dómsrík og gefur ríkulega ánægju þegar vel.hefur tekist. Hvers þarf með? Til þess að geta límt saman bil- Slitinn hurðarhúnn skröltir til í hurðinni. aða útidyrahurð, eins og ég ræði um hér að framan, er þörf á all- góðu vinnuborði. Best er þó að geta unnið verkið á hefilbekk af fullri stærð. Þeir sem eiga kost á að vinna verkið á slíkum bekk geta notað baktöngina og bekkhakana til þess að spenna hurðina í sundur eða saman, eftir því sem þörf er á. Hafi maður ekki traustan hefilbekk má auðvitað nota sterkt og gott vinnuborð eða búkka og svo langar kantlímingarþvingur. Já, hvað er það? IJklega verð ég að útskýra það. Ég átti erindi í stóra bygginga- vöruverslun um daginn og spurði ungan afgreiðslumann sem vissi um hvaðeina sem ég spurði um, skrúf- ur, saum og ýmiskonar verkfæri, en þegar ég spurði hann um kant- ' límingarþvingur þá skildi hann mig ekki. Ég á við langar þvingur sem geta t.d. spennt alla leið þvert yfir 90 til 100 sm breiða hurð. Þessar þvingur virðast orðnar fremur sjaldséðar, en líklegt tel ég að hægt sé að fá þær lánaðar eða leigðar hjá trésmíðaverkstæðum. Að líma saman Þverstykkin í hurðunum sem liggja á milli hæðarstykkjanna eru venjulega töppuð með sterklegum töppum inn í hæðarstykkin. Hafi tappalímingin bilað þarf að draga tappana út úr hliðarstykkjunum og hreinsa gamla límið burt, bæði úr götunum og af töppunum. Nota má hefilbekksskrúfuna til að draga hurðina í sundur og sama má segja um löngu þvingurnar. Sömu tæki eru síðan notuð til að spenna hurð- ina saman við límingu. Oft eru hæðarstykkin og þver- stykkin úr samlímdum viði. Hafi slíkar límingar bilað er ráð að reyna að koma lími í rifuna á þeim kafla sem losnað hefur og spenna saman á meðan límið þornar. Sé slík langs- um líming laus alla leið getur verið þörf á að fara með stykkin í vélhef- il, (afréttara) svo að límingarfletirn- ir falli vel saman. Svo getur farið að hurðin verði helst til of mjó eft- ir slíkar aðgerðir og er þá nauðsyn- legt að afla sér lista úr samskonar efni sem límist á hurðina svo að hún nái fullri breidd. Varla þarf ég að taka fram að rétt er að hreinsa umfram lím strax af hurðinni og hefla síðan og pússa hana vel áður en lakk eða olía er borið yfir hurðina.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.