Morgunblaðið - 03.01.1993, Side 1

56 SIÐUR B
l.tbl. 81.árg.
SUNNUDAGUR 3. JANÚAR 1993
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Kenýa
Ótti við að
bardagar
blossi upp
Nairobi. Reuter.
ÓTTAST var í gær að bardagar
blossuðu upp í Kenýu er Daniel
Arap Moi forseti gaf til kynna
að hann myndi brjóta stjórnar-
andstöðuflokka á bak aftur með
valdi ef þeir létu verða af þeirri
hótun sinni að hafna úrslitum
kosninganna á þriðjudag.
„Ég hef haldið aftur af mér þrátt
fyrir yfírgang þeirra undanfarna
tólf mánuði. Nú geri ég það ekki
Iengur,“ sagði Moi í samtali við
/teuters-fréttastofuna.
Þrír stjórnarandstöðuflokkar
fengu samanlagt meira fylgi en
Moi í forsetakosningunum en segja
stórfellt kosningasvindl hafa komið
í veg fyrir algjöran sigur þeirra.
-----------» ♦ ♦
Lundúnir
Gekk beint í
gin ljónsins
Lundúnum, Reuter.
MAÐUR á tvítugsaldri var bitinn
af Ijóni í dýragarðinum í Lundún-
um á gamlársdag. Klifraði maður-
inn yfir girðingu sem umlykur
Ijónagryfjuna og kastaði steiktum
kjúklingum til dýranna.
Sjónarvottur gerði starfsmönnum
viðvart, en þegar þeir komu á vett-
vang hafði maðurinn lent í klóm
Arfers, högna af asískum uppruna.
Maðurinn hlaut alvarleg meiðsli og
þurfti að gangast undir aðgerð á
sjúkrahúsi. „Þetta er ekki góð byrjun
á nýju ári,“ sagði John Gibbs fram-
kvæmdastjóri dýragarðsins. Stofn-
unin hefur átt við mikla rekstrarörð-
ugleika að stríða á árinu sem var
að líða.
Reuter
Nýársfagnaður breyttíst í martröð
Nýársfagnaðurinn í Hong Kong breyttist í martröð þegar tuttugu
ungmenni tróðust undir í Lan Kwai Fong-hverfi í borginni. í hverfínu
eru margar þröngar götur og þar eru vinsælustu barirnir og skemmti-
staðirnir. Mikil örtröð skapaðist á nýársnótt og er talið að ungmennin
sem fórust hafi runnið til á hálum götusteinum og troðist svo undir.
Lögregla hefur verið gagnrýnd fyrir að hleypa of mörgum inn í hverf-
ið þegar ætla mátti að troðningur yrði mikill. Á myndinni má sjá syrgj-
endur á vettvangi hins hörmulega atburðar.
Friðarráðstefna í Genf fyrir Bosníu
Viðræðurnar tald-
ar vera lokatilraun
til að koma á friði
Genf, London. Reuter.
LEIÐTOGAR stríðandi fylkinga í Bosníu settust í gær að
samningaborði í Genf og er það fyrsti fundur þeirra augliti
til auglits frá því átök hófust í þessu fyrrverandi lýðveldi
Júgóslavíu. Owen lávarður, sáttasemjari Evrópubandalagsins
(EB) í málefnum Bosníu, sagðist óttast að semdist ekki um
frið í þessari lotu ykist hætta á vaxandi átökum og þar með
líkur á alþjóðlegri hernaðaríhlutun.
Til fundanna í Genf mættu Alija
Izetbegovic forseti Bosníu en hann
er fulltrúi múslima, Mate Boban
leiðtogi Króata og Radovan
Karadzic leiðtogi Bosníuserba.
Þeir tókust ekki í hendur við upp-
haf fundanna og við sæti þeirra
við samningaborðið voru einungis
spjöld með nafni þeirra en öllum
titlum sleppt.
Búist er við að samningafund-
irnir taki allt að þrjá daga en þátt
í fundunum taka einnig Franjo
Tudjman forseti Króatíu og
Dobrica Cosic, forseti þess sem
eftir lifir af Júgóslavíu.
Leiðtogar múslima andvígir
viðræðum
I sendinefndunum eru einnig
helstu foringjar bardagasveita
stríðandi fylkinga og var ráðgert
að þeir hittust á sérstökum sátta-
fundi síðdegis í gær. Viðræðumar
fara fram í Þjóðahöllinni í Genf
undir forystu Cyrus Vance, sérlegs
fulltrúa Sameinuðu þjóðanna (SÞ)
í málefnum Bosníu og Owens lá-
varðar.
Leiðtogar múslima í Bosníu
hafa til þessa lagst gegn viðræðum
háttsettra aðila við leiðtoga Serba
sem náð hafa um 70% landsvæðis
Bosníu undir sig og staðið fyrir
„þjóðhreinsun" sem fólgin hefur
verið í því að neyða múslima og
Króata til að flýja heimkynni sín.
George Bush kemur til Moskvu til fundar við Borís Jeltsín
Segja STARTII afvopn-
unarsamning aldarinnar
Mogadishu, Moskvu. Reuter. \
GEORGE Bush Bandaríkjaforseti kom í gærmorgun til Moskvu frá Sómalíu til
að undirrita, ásamt Borís Jeltsín Rússlandsforseta, START II-samkomulag um
fækkun langdrægra kjarnaflauga. Bush sagði, áður en hann hélt af stað, að
þetta væri „sögulegasta afvopnunarsamkomulag" sem nokkurn tímann hefði
verið gert. Jeltsín hefur kallað START II samkomulag aldarinnar.
Bush og Jeltsín ætla að undirrita afvopnun-
arsamkomulagið í dag en um það náðist sam-
komulag á fundi utanríkisráðherra ríkjanna í
Genf á þriðjudag. Samningurinn kveður á um
að langdrægum kjarnorkuvopnum í vopnabúr-
um risaveldanna verði fækkað um tvo þriðju
hluta og öllum fjölodda eldflaugum á landi
eytt. Bush og Míkhaíl Gorbatsjov, þáverandi
leiðtogi Sovétríkjanna, undirrituðu START I-
samkomulag í júlí árið 1991 en með því var
ákveðið að fækka kjarnavopnum um 30% á
sjö ára tímabili.
Breytt um fundarstað
Bandaríkjaþing og nissneska þingið hafa
staðfest START I en samkomulagið getur ekki
tekið endanlega gildi fyrr en þijú önnur fyrrver-
andi Sovétlýðveldi, sem búa yfir langdrægum
kjarnorkuvopnum, hafa staðfest það. Kazak-
hstanar hafa þegar staðfest START I en Hvít
rússar og Úkraínumenn eiga enn eftir að gera
það.
Upphaflega átti að halda leiðtogafundinn í
borginni Sotsjí við Svartahafið en því var breytt
á síðustu stundu sökum slæms veðurs þar á
slóðum.
Bandaríkjaforseti heldur frá Mogjjyu síðdeg-
is í dag og mun hann koma við í París á leið
sinni til Bandaríkjanna og eiga þar fund með
Francois Mitterrand Frakklandsforseta. „For-
setinn [Mitterrand] ber mikla virðingu fyrir
og er góður vinur Bush. Hann vill því eiga
með honum fund áður en hann lætur af emb-
ætti,“ sagði Jean Musitelli, talsmaður Frakk-
landsforseta. Bush lætur af embætti þann 20.
janúar nk.
Aukin ölduhæð
Eru lægð-
ir yfir Is-
landi söku-
dólgurinn?
New York. Frá Huga Ólafssyni,
fréttaritara Morgunblaðsins.
ÖLDUHÆÐ á Norður-Atl-
antshafi er nú að meðaltali
um 3,8 metrar, en var aðeins
um 2,8 metrar fyrir um 30
árum, samkvæmt rannsókn-
um breskra vísindamanna.
Þeir te(ja ástæðuna fyrir vax-
andi ölduhæð hugsanlega
vera þá að lægðir yfir Islandi
og hæðir yfir Azoreyjum séu
þaulsetnari en fyrr.
Vísindamenn við bresku haf-
rannsóknastofnunina hafa
rannsakað breytingar á öldu-
hæð mörg undanfarin ár og
birtu í fyrra niðurstöður um að
ölduhæð hefði farið vaxandi á
stóru svæði á Norður-Atlants-
hafí. David Carter, haffræðing-
ur við stofnunina, sagði í sam-
tali við Morgunblaðið að nýleg-
ar athuganir bentu til að hluti
af skýringunni gæti falist í
auknum stöðugleika lægða yfír
íslandi, en þær athuganir verða
birtar innan skamms í tímarit-
inu International Journal of
Climatology.
Carter sagðist ekki vita hvort
heimfæra mætti þessar niður-
stöður upp á hafsvæðið í grennd
við ísland, en ölduhæð virtist
hafa farið vaxandi á stóru svæði
á Atlantshafí, þar sem notast
hefði verið við gögn frá mörgum
breskum vita- og veðurskipum.
Þá bentu athuganir Hollendinga
til að ölduhæð í Norðursjó hefði
einnig aukist frá því um 1960.
Vaxandi ölduhæð hefur verið
vísindamönnum nokkur ráð-
gáta, þar sem veðurhæð virðist
ekki hafa aukist síðustu þijátíu
ár, en það eru vindar sem valda
ölduhreyfingu. Skýringin gæti
verið sú að vindar séu stöðugri
en áður, en staðvindar ná að
ýfa sjóinn meira en breytileg
vindátt. Svo virtist sem töl-
fræðilegt samband væri á milli
ölduhæðar og þaulsetni lægða
í grennd við Island, en einnig
gætu auknir vindar á suður-
hveli haft áhrif á ölduhæð miklu
norðar.