Morgunblaðið - 11.08.1998, Side 31

MORGUNB LAÐIÐ
ÞRIÐJUDAGUR 11. ÁGÚST 1998 31
AÐSENDAR GREINAR
Mesta ævintýri Islands -
á að eyðileggja það?
Á ÍSLANDI hefur ævintýri verið
að gerast undanfarið. Ævintýrið
hófst þegar Kári Stefánsson kom til
landsins. Hann stofnsetti fyrirtækið
Islenska erfðagreiningu. Hann fékk
mikið fjármagn erlendis frá til vís-
indarannsókna.
Á þriðja hundrað hámenntaðra
manna, þar af yfir þrjátíu með dokt-
orsgráðu og margir með meistara-
gráðu úr Líffræðiskor Háskóla Is-
lands, hafa fengið vinnu hjá Kára.
Þeir fá betri laun í byrjun en nokkr-
ir aðrir vísindamenn í landinu. Þau
nálgast laun vísindamanna með
sömu reynslu og menntun í Banda-
ríkjunum.
Kári ætlar að gera stóra hluti.
Hann er að leita að meingenum á Is-
landi. Erlend stóríyrirtæki styðja
hann dyggilega. Fjármagn sem
hann fékk til rannsókna fyrir
nokkru var mælt í verðmætum
loðnuvertíða.
Vísindin geta fært íslandi ómæld-
an auð. Þau leyfa mönnum - í fyrsta
skipti - að verða hámenntaðir er-
lendis og koma heim til Islands í vel
borgaða vísindavinnu. Annað eins
hefur aldrei gerst á Islandi.
En nú skyggir fyrir sólu á ævin-
týralandinu Islandi. Ævintýrið er í
hættu. Það var of stórt. Það skyggði
á of marga. Menn voru ekki spurðir.
Menn fengu ekki að segja nei.
Menn söfnuðu undirskriftum
gegn Kára. Merk félög samþykktu
ályktanir gegn Kára.
Vísindamenn á Islandi hafa fjallað
um Kára í nafni læknavísinda, í
nafni siðfræðireglna, í nafni per-
sónuverndar, á neikvæðan hátt, á
niðrandi hátt, á ærumeiðandi hátt, í
innlendum dagblöðum, í erlendum
fréttaritum, í erlendum vísindarit-
um, í útvarpi og í sjónvarpi.
Kári hefur sett fram hugmyndir
um miðlægan gagnagrunn um
heilsufar, ættir og erfðamengi Is-
lendinga fyirir íslenskt heilbrigðis-
kei-fi, gegn því að fá afnotarétt af
grunninum í tólf ár, með fullri vernd
á persónueinkennum, í samvinnu við
aðrar visindastofnanir, með aðgengi
fyrir aðra samkvæmt ákveðnum
reglum, en án beinnar samkeppni
við Islenska erfðagreiningu.
Gagnagrunnurinn gerir kleift að
leita að meingenum, rannsaka virkni
heilbrigðisaðgerða, endurmeta
framkvæmd heilbrigðiskerfisins,
endurmeta kostnaðarþörf kerfisins
og meta gildi nýrrar þekkingar fyrir
heilbrigðiskerfið.
Af hverju er ráðist að Kára?
Hann er varasamur, segja menn.
Hann var erfiður fyrir þrjátíu árum.
Hann var óútreiknanlegur fyrir tutt-
ugu árum. Hann byggir skýjaborgir.
Það er ekki hægt að treysta því sem
hann segir. Hann ætlar að setja upp
gagnagrunn. Hann ætlar að selja
erfðaefni íslendinga fyrir slikk.
Hver sem er getur brotist inn í
gagnagrunninn. Enginn veit í raun
hvað hann ætlar sér.
Allir vita að hann kemur ótrúlega
miklu í verk. En menn vilja bara
ekki leyfa honum það.
Spurningar sem koma í hugann
eru margar, þeirra á meðal þær sem
fara hér á eftir.
Skiptir það engu máli fyrir ísland
að Kári fái að starfa hér á landi í
friði?
Skiptir okkur engu máli hvort við
fáum unga og hámenntaða Islend-
inga heim til starfa að námi loknu?
Við skulum varna
því að Níðhöggur og
aðrir ormar, segir
Stefán Aðalsteinsson,
eyðileggi mesta
--------------7-----------
ævintýri Islands.
Skiptir okkur það engu máli hvort
við getum virkjað besta mannauð
okkar í þágu lands og þjóðar?
Eigum við Islendingar að láta það
gerast að menn setji fótinn fyrir
Kára og eyðileggi starf hans?
Eigum við, ég og þú, að leyfa úr-
tölumönnum og öfundarmönnum að
komast upp með það að eyðileggja
þetta einstæðasta ævintýri í sögu Is-
lands?
Þjóðin hefur svarað fyrir sig í
skoðanakönnun. Hún styður Kára.
Þjóðin - einstaklingar sem þekkja
ættir, þekkja sjúkdóma og vita hvað
af þeim er ættlægt, er ekki hrædd
við skort á persónuvernd. Þjóðin
treystir vísindamönnum í starfi.
En hvað getum við gert? Við er-
um mörg sem viljum að
ævintýrið fái að 'verða
að veruleika á íslandi -
að bestu menntamenn
erlendis frá fái verð-
mæt verkefni heima -
að Háskóli íslands veiti
meistara- og doktors-
gráður og mennti dug-
lega Islendinga til
góðra starfa - og góðra
launa - á Islandi.
En hvert eigum við
að leita til að ná eyrum
manna?
Getum við leitað í
smiðju til Snorra St-
urlusonar, á vit ævin-
týra um hin heiðnu
goð?
Helgistaður goðanna var að aski
Yggdrasils. Hann var allra trjáa
mestur og bestur. Limar hans
dreifðust um heim allan.
Þrjár rætur trésins héldu því uppi
og dreifðust afarbreitt. Ein stóð yfir
Niflheimi. Undir henni var Hverg-
elmir. Þar nagaði Níðhöggur neðan
rótina. Önnur rót stóð með hríny
þursum. Þar var Mímisbrunnur. í
honum var speki og mannvit fólgið.
Þriðja rótin stóð á himni, yfir hinum
heilaga Urðarbrunni. Þar áttu goðin
dómstað sinn.
Nornir við Urðar-
brunn jusu dag hvern
vatni yfir askinn svo að
limar hans hvorki trén-
uðu né fúnuðu. Askur-
inn stóð sígrænn yfir
Urðarbrunni.
En askurinn var ekki
alls staðar svo vel var-
inn.
Askur Yggdrasils
drýgir erfiði
meiraenmennviti;
hjörtur bítur ofan,
en á hliðu funar,
skerðir Níðhöggur neðan.
„En svo margir orm-
ar eru í Hvergelmi með
Níðhögg, að engi tunga má telja,“
segir Snorri.
Við skulum ganga í lið með norn-
unum við Urðarbrunn sem vökva
lim asks Yggdrasils dag hvern.
Við skulum stuðla að því að ævin-
týrið okkar verði lifandi veruleiki.
Við skulum varna því að Níðhögg-
ur og aðrir ormar eyðileggi mesta
ævintýri íslands.
Þá mun askur Yggdrasils áfram
standa sígi-ænn. Þá er von til að vel
farnist landi og þjóð.
Höfundur er búfræðingur.
Nýr og glæsilegur haust- og vetrarlisti
Fæst í öllum helstu bókaverslunum
Sími 565 3900
-------- Fax 565 2015
Stefán
Aðalsteinsson
MAMMA
Allt sem þig vantar
ÞUMALÍNAs. 5512136
Stretchbuxur kr. 2.900
Konubuxur frá kr. 1.690
Dragtir, kjólar,
blússur og pils.
Odýr náttfatnaður.
íkki bata
i * **
IxUtfjOýH
Fákafeni 9
sími 5682866
MÖRKiNNI 3 • SÍMI 588 0640
SUZUKI SÖLUUMBOÐ: Akranes: Ólafur G. Ólafsson, Garðabraut 2, slml 431 28 00. Akureyri: BSA hf„ Laufásgötu 9, sfmi 482 63 00. Egilsstaðir: Bila- og búvélasalan hf„
Miðási 19, simi 471 20 11. Hafnarfjörður: Guðvarður Elíasson, Grænukinn 20, simi 555 15 50. fsafjörður: Bilagarður ehf.,Grærtagarði, sími 456 30 95. Keflavfk: BG
bilakringlan, Grófinni 8, slmi 421 12 00. Setfoss: Bílasala Suðurlands, Hrísmýri 5, sími 482 37 00. Hvammstanga: Blla- og búvélasalan, Melavegi 17, simi 451 26 17.
$SUZUKI
ÁLFELGUR - HEILSÁRSDEKK - FJARSTÝRÐ SAMLÆSING - GEISLASPILARI
SÍÐUSTU EINTÖKIN AF
BALENO SEDAN OG WAGON 4X4
SUZUKIBÍLAR HF
Skeifunni 17. Sími 568 51 00.
Heimasíða: www.suzukibilar.is
Vökva/veltistýri • Rafmagn í rúðum og speglum
2 loftpúðar • Aflmikil 16 ventla vél • Dagljósabúnaður
Styrktarbitar í hurðum • Samlitaðir stuðarar
Hæðarstillanleg kippibelti • Upphituð framsæti
BALENO
SEDAN EXCLUSIVE
1.265.000 kr.
BALENO
WAGON 4X4 EXCLUSIVE
1.595.000 kr.