Heimdallur - 01.01.1884, Síða 2

2
Holger Drachmann.
9. októbr. 1846 fæddist Holger Drachmann,
< bezta skáld Dana. Drachmann er af góðum ættum.
‘ Faðir hans er læknirinn prófessor A. G. Drach-
Imann. Á æzkuárum var H. D. settur til skóla-
náms og varð stúdent, en honum fór eins og
mörgum ungum og fjörugum mönnum, að hann
gat ekki sætt sig við, að sitja kyrr við bókina;
hann var óstöðugur, gjálífur en góðlyndur, gefinn
fyrir skemmtanir og ferðalög og andi hans var
gagntekinn af fegurðartilfinningu, einkanlega fyrir
fegurð náttúrunnar; það var því eðlilegt, að hann færi
að gefa sig við málaralistinni. Drachmann varð
| málari og gj rði myndir af náttúrunni einkanlega
| af hafinu, bárunum og sjáfarströndunum; ókyrr-
< lciki sjávarins, hinar sífelt iðandi öldur og skipin
| á siglingu áttu bezt við hinn óstöðuga iðandi
j ungling. Myndir hans voru vel gjörðar og komust
‘ á myndasýfiingu, sem haldin er á ári hverju í
; Höfn; það var 1869, hann var þá 23 ára gamall.
■; Næstu árin ýmist ferðaðist Drachmann víða um
í útlönd eða dvaldi í Höfn meðal stúdenta og lista-
manna. Ófriðurinn milii Frakka og þjóðverja hófst
1870, Napóleon Frakkakeis.ira var vikið frá völdum,
; Frakkland var gj rt að þjóðstjórnarríki, breytingar
og byltingar urðu á pjóðverjalandi, alltþetta vakti
j ókyrrð og óróa í hugum manna og ekki sízt í huga
| Drachmanns, sem var svo skapi farinn, að allt
; þess konar varð að hafa mikil áhrif á hann. Af
j leiðingarnar urðu, að 1872 komu á prent eptir
\ hann bækur tvær, var annað kvæðasafn cDigte»,
í en hitt nokkrar smásögur, er nefndust «Med kul
\ og kridt", Báðar þessar bækur báru það ineð
| sjer, að höfundur þeirra hafði til að bera góða
; skáldlega hæfilegleika, en eins og eðlilegt var, var
þeim ábótavant í mörgu, þar sem þær voru fyrstu
: rit Drachmanns, og hann var enn ungur. Nú
; liðu 2-3 ár, er Drachmann ljet ekki til sín heyra;
; hann var allan þenna tíma í efa um, hvort hann
í ætti að stunda málaraiþróttina eða skáldskapar-
listina. Honum fannst hann vera búinn góðum
í hæfilegleikum, að því er snerti hina fyrrnefndu
í list, hann hafði miklar mætur á henni og hafði
fengið orð á sig fyrir myndir sínar, en hins vegar
' dró skáldskaparlistin huga hans til sín; hvað átti
hann að gjöra? átti hann að ráðast í að hætta
við myndalistina og fara að stunda skáldskap ? j
Meðan á þessari óvissu stoð, hjelt hann áfram að j
mála, en 1875 var hann genginn úr skugga um, j
hvað hann ætti að gjöra, og úr þessu kom hver j
bókin á fætur annari eptir Draclimann, og var ;
hver annari betri. Fyrst kom «1 storm og stille» ;
og «Dæmpede melodier»; það var 1875 og nú ’
liggja alls eptir hann 24 bækur. í «Dæmpede j
melodier» er fagurt kvæði, «Landnamsfart», sem
lýsir íslandi og landaleit vorra hugumstóru j
forfeðra, sem heldur vildu fara af landi burt og ;
leita sjer nýrra átthaga en verða konungsþrælar. ;
Flest kvæðin í bókum þessum eru góð, en ekki ;
hefur Drachmann í þeim náð fullum þroska. Árið
eptir komu skemmtis ígurnar «En overkomplet» og
«Ungt blod». Honum hefur farið fram, þó hefur
hann ekki fullkomið vald yfir efninu; það er sund- ;
urlaust og molast hjá honum. Dr. Georg Brandos, \
frægur maður í Danmörku, hefur sagt hjerumbil á j
þessa leið um þessar bækur Drachmanns, að þær \
væru eins og garður, þar sem moldin væri allt of :
feit; grösin og illgresið þytu upp hvað innan um j
annað, og allt skipulag vantaði; yndislegum rósum
og allskonar skrautlegum blómstrum væri hrúgað ;
saman innan um arfa. 1877 kom «Tannháusev»,
skáldsaga, «Derovre fra grændsen» og kvæðasafnið j
• Sange ved havet . í kvæðasafni þessu eru flest
kvæðin ágæt og sum t. a. m. «Sang i baadcii”
ljómandi fagurt.
Drachmann er eitt af yngri skáldum Dana og ;
er því eðlilegt, að skáldskapur hans hafi líka stefnu
og skáldskapur hins yngra skáldakyns. Skáldskapur j
hinna yngri skálda er realistiskur, það er að segja, j
skáldin reyna að lýsa öllu, bæði mannlífinu og j
náttúrunni, eins og það er; en til þess að geta
gj rt það vel, verða þeir að rannsaka nákvæmlega
allt, sem þeir ætla að lýsa, og inega ckki láta til-
finningar sínar koma sjer til, að víkja frá því, j
sem þeir liafa komizt að við rannsóknina Gagn-
stæður þessum nýja skáldskap er hinn eldri, sem
menn nefna hinn rómantiska. Rómantisku skáldin
láta tilfinningarnar ráða öllu, þeir lýsa náttúrunni
og mannlífinu eins og tilfinningar þeirra blása þeim :
í brjóst, og verða því lýsingar þeirra jafnaðarlega
fremur hugarsýnir og draumar, en mjög fagrar j
geta þær verið.
Drachmann var alinn upp moðal realistisku
skáldanna, þeir voru vinir lians og kunningjar, og j