Tölvumál - 01.10.2004, Blaðsíða 29

Hagfræði upplýsingaöryggis
Kröfur um aðgengi
brjóta niður
eignarhald á
upplýsingum
Smærri
skipulagsskref minnka
áhættuna
eftir aðstæðum hversu mikla áherslu þarf
að leggja á hvern þessara þátta. Eftir því
sem áherslan er meiri á einhvem þátt
stækkar yfirleitt upplýsingaöryggiskakan,
en stundum getur aukin áhersla á einn þátt
minnkað áhersluna á annan þátt. Þannig
geta auknar kiöfur um aðgengi leitt til
slíkra viðhorfsbreytinga að rnenn slaki
smám saman á kröfum um leynd og eign-
arhald. Með minni áherslu á eignarhald
verða upplýsingarnar þá í raun almenn-
ingseign og því minni ástæða til að óttast
um þær, en eðlilegt að þær varnir sem enn
kann að vera þörf á færist frá fyrirtækjum
og einstaklingum yfir í innviði þjóðfélags-
ins, þeas verði hluti af starfsemi netsins.
Aðgengi mætti t.d. tryggja með sjálfvirkri
öryggisafritun yfir netið, og réttleika
gagna með auknu aðgengi og opnum tjá-
skiptum á netinu. Hvorutveggja (öryggis-
afritun yfir netið og opin tjáskipti um net-
ið) þekkist nú þegar og miðað við fram-
angreinda þróun má búast við að það verði
enn útbreiddara. I framhaldi af auknu að-
gengi sem leiðir til minni áherslu á leynd
og eignarhald gæti þannig orðið auðveld-
ara að tryggja aðgengi og réttleika, og þá
minnkar öll öryggiskakan. Það eina sem
verður eftir af henni er að tryggja réttleika
gagna í flóknum kerfum, en þar gæti þró-
unin orðið sú að kerfin verði bútuð niður í
einingar, svipað og Normann3 segir að
fyrirtæki verði, og með einfaidari kerfum
minnkar hættan á villurn.
Samantekt
Með hinni hröðu tækniþróun geta upplýs-
ingar auðveldlega farið að flæða nýjar
leiðir, þ.e.a.s. þær leka út á ófyrirséðum
stöðum og ný áhrif gera þær óáreiðanlegar
eða óaðgengilegar. Þannig úreldast stjórn-
kerfi upplýsingaöryggis smám saman, sér-
staklega ef þau eru mjög flókin. Því þarf
stjórnun upplýsingaöryggis að vera sívirk
og smærri skipulagsskref minnka áhætt-
una. Trúnaður, réttleiki og aðgengi togast
á, og því koma auknar áherslur á einn
þessara þátta niður á hinum eða stækka ör-
yggiskökuna. Þessi rök renna stoðum und-
ir þá kenningu að kröfur um aðgengi brjóti
niður eignarhald á upplýsingum og í kjöl-
farið minnki öryggiskakan og flókin kerfi
brotni niður.
Heimildir:
1 Þorvarður Kári Ólafsson (2004): Stjómun upplýs-
ingaöryggis í skipulagsheildum - hugtakarammi
og íslenskur veruíéiki. Óbirt M.S. ritgerð í við-
skiptafræði við Háskóla íslands.
2 Venkatraman N (1994). From Automation to
Business Scope Redefinition. Sloan Management
Review Vol. 35, No. 2, 72-87. Boston: MIT.
3 Normann R (2001). Reframing business: When
the map changes the landscape. Chichester: Wiley.
4 Ahituv N (2002). Opna upplýsingasamfélagið.
Morgunblaðið 29. desember 2002, 16-17. Reykja-
vík: Arvakur.
5 AS (2003). AS 8000 Good govemance principles.
Australia: AS.
6 Runólfur Smári Steinþórsson (2003). Stefnumiðuð
stjórnun: Fimm greininarlíkön. Tímarit um við-
skipti og efnahagsmál. Reykjavík: Háskóli ís-
lands.
7 Þorvarður Kári Ólafsson (2004): Dæmi um stjóm-
un upplýsingaöryggis í raun. Vefrit Tölvumála 10.
ágúst 2004. Reykjavík: www.sky.is
Þorvarður Kári Olafsson,
tölvunar- og viðskiptafræðingur
Tolvumál
29