Vísir - 20.09.1963, Blaðsíða 9

Vísir - 20.09.1963, Blaðsíða 9
VlSIR . Föstudagur 20. september 1963. Heiensókn í Dillonshús fil Lárusar Sigurbjörns- sonar skjalavarðar „1 boði hjá Lord DiIIon — er það ekki tilvalin fyrirsögn? Það eru margar minningar bundnar við þetta hús, sem brezki aðalsmaðurinn Arthur Edmond Dillon byggði handa konunni, sem hann elskaði en fékk ekki að giftast, vegna þess að dönsku yfirvöldin voru of framsýn til að gefa samþykki sitt. Þau kærðu sig ekkert um að fá forríka enska tignarmenn inn i land- ið. Enda hefði þetta hjóna- band getað gjörbreytt íslands sögunni ef, ef, ef . . . . það eru alltaf þessi stóru ,ef', sem gera strik í reikninginn og breyta gangi tilverunnar". Lárus Sigurbjörnsson skjala- „Lady Dillon". Hvort þessi vaxmynd, sem gerð var hjá Mme Tussaud í London, er af Sire Ottesen eða Málfríðl Sveins dóttur frá Sölvhól, veit enginn lengur, en svo var mál með vexti, að Haraldur Ámason kaupmaður lét gera vaxmyndir af tveim af fegurstu konum sið- ustu aldar og notaði þær sem gluggaútstillingai' í verzlun sinni. Önnur myndin var af Sire og gerð eftir silhouette, sem til var af heimi, en hin af Málfríði. Önnur þessara mynda er týnd, og hvort þetta er Sire eða Málfríð ur, er vafamál, en safngestir kalla hana óhikað „Lady Dillon" vörður hellir bleksterku Dillons kaffi I bollana og býður fram rammislenzkar kökur. Við sitj- um í franska horninu svonefnda í Dillonshúsi, og Lárus er svo rómantískur, að hann hefur ekki áhuga á neinu öðru en ást- arævintýri Sire Ottesen og Dill- ons lávarðar, þótt ætlunin hefði verið að tala um allt annað. „Já, ætli sjálfstæðisbaráttan hefði ekki reynzt auðveldari með Dillonsfjármagnið að bak- hjarli", heldur Lárus áfram. „Harines Hafstein fékk ekki svo litlar átölur fyrir að taka ca. 10 þúsund punda jafnvirði að láni til að koma upp símanum, það þótti óðs manns æði 1 þann tfð — og um svipað leyti selur Harold, sonur Dillons lávarðar, er hingað kom, ættaróðalið á írlandi fyrir 250 þúsund sterl- insíspund. Brezka rfkið keypti góssið, og verðið var álitið lágt Danir vissu sko vel, hvað þeir voru að gera, þegar þeir bðnn- uðu þessa giftingu". ÖRLÖGIN ANDSTÆÐ „Eh hvað kom það Dönum við?" „Jú, þannig stóð á, að Dillon var kaþólskrar trúar, en Sire ákveður samt að setjast hér að og lætur byggja hús utan bæjar- takmarkanna — á Suðurgötu 2 — þetta hús, sem við erum nú I. Hann kom til Islands í ágúst- mánuði 1834, og í júní árið eftir fæðist þeim dóttir, sem er vatni ausin og nefnd Henrietta eftir móður hans — þér sjáið, að hann hefur elskað Sire, því að annars hefði hann ekki skírt barnið í höfuðið á móður sinni. Jæja, þau urðu rækilega fyrir barðinu á bæjarslúðrinu, sögu- burðurinn magnaðist fram ur hófi, afbrýðisemi og öfund meng aði loftið kringum þau, og á endanum hrökklast Dillon úr landi". „Og kom hann aldrei aftur?" „Nei, aldrei". „Hvað gerði Sire þá?" „Hún breytir Dillonshúsi í veitingastað, tekur leigjendur — þeirra á meðal Jónas Hallgríms- son — og heldur þar píuböll svokölluð. Þangað til Henrietta verður 15 ára; þá hættir móðir hennar við böllin, vill víst ekki hafa neitt slæmt fyrir dótturinni og leigir húsið í staðinn ýmsum ágætismönnum. Henrietta gift- ist síðar Levinsen faktor, og þau eignast son, Pétur Arthur, sem talið er,( að hafi gengið í Indlandsherinn". Lárus Sigurbjörnsson h]á skjaldarmerkl DiIIons lávarðar. mikla reisu, hélt til Lapplands og skrifaði seinna bók um þá för. „Þetta er annars merkileg ætt, eldgömul aðalsætt frá Normandí, stafar frá 12. öld og hét uppraflega ,de Lion', af henni eru margir hálærðir menn með akademíska titla, öndvegis- iBnrful39H§oi t-. 4 i»n kastalinn er nú, á hinu gamla bæjarstæði Ingólfs Arnarsonar. Það er ekki að orðlengja, að þau verða hugfangin hvort af öðru. Sire — eða Sigrid Bergmann Þorkelsdóttir — var þá fráskil- in, hafði gifzt 14% árs og eign- azt tvo syni, en þeir voru ekki hjá henni. Hún var 12 árum HIN TYNDA ERFÐASKRA ií-^sr „Hvenær tók Arthur Edmond við lávarðartigninni?" „Ja, hann varð allra karla elztur og lifði báða bræður sína, og árið 1873 varð hann lávarður af Dillon; hann dó ekki fyrr en 1892. En ég var ekki búinn að segja yður frá erfðaskránni". úr hverjum kima" lútherskrar, og Dillon þurfti að fá leyfi til að giftast henni án svaramanna, því að á þeim tíma var ekki einn einasti kaþólskur maður á Islandi utan hans sjálfs. Þvl skrifaði hann Kansell- íinu I Kaupmannahöfn og sótti um undanþágu, en fékk neitun á þeim forsendum, að ættingjar hans í Englandi væru mótfallnir þessum ráðahag. Það var auð- vitað hreinn slettirekuskapur af dönsku yfirvöldunum, en þeim hefur ekki litizt á blikuna að fá slíkan mann inn I landið. Nú, ekki gat hann heldur rétt sinn hlut með lútherskri giftlngu, vegna þess að þá var Reykjavlk prestslaus — sr. Gunnlaugur Oddsson dó um vorið, og enginn var enn kominn I hans stað. Það var eins og örlögin væru þeim andstæð frá byrjun". ELDGÖMUL AÐALSÆTT „Hvað var Dillon lávarður að gera til íslands?" „Jú, faðir hans, 13. baróninn af Dillon, dó árið 1832, og Art- hur Edmond, sem var þriðji elzti sonur hans, erfði mikla fjármuni, en engan óraði fyrir, að hann ætti eftir að taka við lávarðartigninni, þar eð tveir bræður hans stóðu henni riafer^ Svo að ungi maðurinn — hann var aðeins 22 ára — lagði 1 fólk. Þeir eignuðust lönd á Ir- Iandi og börðust með Irum gegn Cromwell, enda kaþólskrar trú ar, og svo fór um sjóferð þá, að þeir urðu að flýja Iand og hafa aldrei fengið að sitja á ætt- aróðulum sínum þar sfðan. Þá settust þeir að I Frakklandi, ein- hverjir þeirra gengu I franska herinn, en í stjómarbyltingunni 1789 Ientu þeir aftur öfugu meg in við þá, sem réðu lögum og lofum, og tveir þeirra voru háls höggnir. Eftir það fluttust þeir sem eftir lifðu, aftur til Eng- lands. „Jæja, okkar Dillon fór sem sagt að ferðast um heiminn, og þegar hann kom til Kaupmanna- hafnar frá Lapplandi, var dönsk hersnekkja, kölluð 'Najaden' um það bil að Ieggja af stað til Is- lands þeirra erinda að sækja þangað Friðrik Danaprins. Dill- on slæst f förina, og honum er samskipa Tómas Sæmundsson, þá nýskipaður prestur að Breiða bölsstað í Fljótshlíð. Þeir ræð- ast við á Itölsku. sem báðir kunnu, og latínu þess á milli, og verða mestu mátar. Þegar Dillon kemur til Reykjavíkur, leigir hann sér herbergi I bæn- um, en þau voru ofnlaus og is- köld, svo að hann leitar hús- naeðis annars staðar og flyzt í klúbbinn, ssra rnadama Sire Ottesen veitir forstöðu — klúbb urinn gamli var þar sem Her- eldri en Dillon, en hann varð svo ástfanginn af henni, að hann vildi fyrir alla muni ganga að eiga hana". HRÖKKLAÐIST ÚR LANDI „Og þá eyðilögðu Danir allt saman?" „Já, það gerðu þeir. En Dillon /tífai /9 .¦":'.¦¦-.'... 'L,/...< i r • -í»-/ , •.~s.¦ - ./ ¦ ~ ¦ -¦ . > /f*(**^- " ./ ¦* v ** **•* '¦ J', ¦»<;¦; / *J'/S jt~~r< ¦ ¦' ¦'*¦'•-* ¦ '¦'-' "*.j ?}:;>*¦/"/; .... /'/¦ t .</i'^ , í'if t.4 ¦ '.*»-* * f*0)^r*/.' 4 ;,,.....//wr „Nei, hvernig var með hana?" „Jú, Dillon gerði erfðaskrá sína, áður en hann fór frá ís- landi, og arfleiddi Sire og Henri- ettu að talsverðu fé, en þegar hann dó, var hún týnd og fannst ekki aftur fyrr en rúmri öld eftir að hún var færð f letur. Það var Sigurður Ólason hrl. sem Framhald á bls. 13. Hin týnda og endurheimta erfðaskrá Dillons lávarðar.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.