Dagblaðið Vísir - DV - 08.06.1985, Blaðsíða 9

Dagblaðið Vísir - DV - 08.06.1985, Blaðsíða 9
DV. LAUGARDAGUR 8. JUNI1985. 57 andi um krossviðarleikmyndir eins og teiknimyndafígúrur meö armana útrétta. Meöal þeirra sem rísa upp eru Nábíturinn (Bela Lugosi), hin töfrandi Nábitskona hans (Vampira, sem á sínum tima stjórnaði miðnæt- urþáttum i sjónvarpinu) og siðast, en alis ekki sist, lögregluforinginn Clay (Tor Johnson, „sænski risinn"). Eftir að hann hverfur af sjónarsvið- inu fara lögreglumenn út i kirkju- garðinn ógurlega til að reyna að kveða niður ofreskjumar. Löggur þessar eru engar smáræðismann- vitsbrekkur: „Eitt er víst," hrópar háttsettur lögregluforingi. „Clay hefur verið myrtur!" og eftir að hafa hugsað sig um nokkra stund kemst hann að niðurstöðu sem Sherlock Holmes hefði verið full- sæmdur af: „Og einhver hefur gert það!" Einn maður getur bjargað mannkyni En þrátt fyrir vit i kollinum tekst lögreglumönnunum ekki að hafa hemi! á vaxandi óhugnaðinum og herinn er kallaöur út. Ahorfendur fá að sjá æðstu hershöfðingja Banda- ríkjanna í réttu umhverfisinu; skrif- stofa Roberts hershöfðingja er bæði þröng og eyðileg en á skrifborði sinu hefur hann þó einn lampa og tvo svarta síma. Næst er brugöið upp myndum af skriðdrekum á fuUri ferð, eldflaugum i skotstöðu og orr- ustuskipum á hraðri leið um heims- höfin (allt greinilega aðkeyptar auglýsingamyndir frá hemum) en jafnvel þessi viöbúnaður dugar ekki. Áhorfendur fá að fylgjast með geim- búunum sleppa; þrir pappadiskar endasendast um loftið. Nú stendur aðeins einn maður milli grafarræningjanna og marm- kynsins, þotuflugmaðurinn Jeff Tent sem Gregory Waleott leikur. Hann heldur af stað ásamt f élaga sinum til að eyða óvinunum en áður en hann fer kveður hann konu sina (Monu McKinnon) á afar eftirminnilegan hátt. „Ég hef þó koddann þinn" Hún: Farðu varlega. Hafðu ekki áhyggjurafmér. Hann: Æ, þú ert það eina sem ég hef áhyggjur af. Gleymum þessum fljúgandi diskum. Þeir eru þama uppi! En það er eitthvað úti i kirkju- garöinum — og hann er ofnálægttil að mér sé r ótt. Hún: Diskarnir eru þarna uppi — og kirkjugarðurinn er þarna útl. En ég verð læst þarna inni (bendir á svefnherbergið). Núna. Faröu nú út i bláinn. Hann: Þú lofar að læsa að þér undireins? Hún: Eg lofa því. Auk þess— verð ég komin i rúmið éður en hálftími er liðinn. Með koddann þinn við hliðina ámér. Hann: Koddann minn? Hún: Nú, eitthvað verð ég að hafa til að halda mér félagsskap þegar þú ertfarinn! En þvi miður gleymir eiginkonan alveg að læsa að sér og þegar zombiinn Tor Johnson ris úr gröf sinni líkastur flóðhesti að koma úr kaf i er hún honum auðveld bráð. Geimbúar og draugar kýldir f klessu Orrustuvöllurinn hefur nú verið markaður. Annars vegar eru geim- búarnir og nábítarnir fylgisdraugar þeirra sem halda ungfrú McKinnon f anginni í geimskipinu; hins vegar er Jeff Trent. Til þess að bjarga kon- unni sem hann elskar og mannkyni öllu um leið upphugsar Trent flókna og hugmyndarika áætlun: hann ætl- ar að ráðast um borð í geimskipið og kýla óvinina í klessu. Og það gerir hann. Þó geimbúarnir búi yfir nægri tækni til þess að vekja þá dauðu til lífsins eiga þeir greinilega enga vörn gegn snöggu hægri handar höggi. Er- os er sleginn í hel og um leið kviknar í geimskipinu af einhverjum ástæð- um. Trent og kona hans sleppa burt í tæka tið en geimskipið brennur til kaldra kola á flóttanum. Mannkyni erborgiðibili. Og nú birtist Criswell aftur á tjald- inu og mælir alvarlegur á svip: „Vin- ir minir, það sem þið hafið séð er 99 Versta kvikmyiicl allra tima" Hún hefur þó alltaf koddann hans. Mona McKinnon og Gregory Walcott I hlutverkum sínum. Innrásarmennimir úr geimnum fara yfir rullumar slnar ásamt sögumanninum, hinum ógleymanlega miðli og spámanni Criswell (sitjandi). Ekki fundum viö nsegilega góflar myndir af snillingnum Edward Wood. Hór sést hann þó lengst til hægri og með honum eru þrjár leikkonur og sjálfur Bela Lugosi sem lauk frœgum ferli á heidur óhrjálegan hátt I myndum Woods. byggt á eiðsvörnum framburði." Og bætir svo við, sannfærandi: „Getið þið sannað að þetta hafi ekki gerst? Guð hjálpi okkur í f ramtíðinni!" Áætíun tíu á leiðinni? Criswell þessi er áreiðanlegur maður svo það er eins gott að trúa honum. Hann spáði þvi á sinum tfma að 1973 yrðu fjölmargar borgir Ameriku byggðar kynviUingum ein- göngu; að í mars 1976 myndi Banda- rfkjastjórn gefa indiánum næstum allt fylkið Nýju Mexfkó; að árið 1982 myndi mannát f ærast i tisku i f ylkinu Pennsylvaníu; að skyndileg skalla- plága myndi geisa meðal kvenna i Missouri árið 1983; og loks að ein- hvem tíma á þessum áratug muni verða haldin ráðstefna helstu vits- munavera innan sólkerfisins i Las Vegas. Þar munu mæta fulltrúar Mars, Venusar, Neptúnusar, tungls- ins' og Bandarfkjanna. Ekki gat „miðillinn" þess i spádómi sinum hvort þau Eros og Tanna yrðu meðal þátttakenda. Kannski þau séu of önn- um kafin við að setja saman Aætlun tlu... Sami veggurinn notaður þrisvar Burtséð frá sjálfum söguþræðin- um er Aætlun niu utan úr geimnum snilldarleg að hér um bil öliu öðru leyti. Eins og vant er í myndum Woods er tæknivinnan til dæmis á mjög háu plani. Pappadiskunum fylgir jafnan ljósgeisli frá vasaljósi og einn og sami veggurinn er notaður á mjög hugmyndarikan hátt til þess að túlka allt i senn: stjórnklefa flug- véiar, stjórnklefa fljúgandi disks og meira að segja himininn fyrir ofan kirkjugarðinn. Jafnvel mjög óathug- sugunnar. Leikstjórinn klæddi Lugosi i gamla Drakúlabúninginn sinn og i tvo daga f ilmaði Wood hann á heimili hans. Myndavélarnar sýndu Lugosi bramboltast gegnum dyr og rangla siðan út í gönguferð. Heilar 30 sekúndur eru til af Lugosi þar sem hann læðupokast illúðiegur bakviðtré. Gerólíkur tvífari Lugonis Þvi miður gerði Lugosi vini sinum þann grikk að detta niður dauður eftir þessa efnilegu byrjun. Gröf blóðsugunnar féll því um sjálfa sig en nokkrum árum síðar fékk Wood þá bráðsnjöllu hugmynd að nota fUmubútana sem til voru i nýja mynd: Aætlun niu utan úr geimnum. Hann réð annan mann til að fylla upp i hlutverk Lugosis og skipaði honum að hakla svartri slá jafnan fyrir and- Uti sinu svo engan myndi gruna neitt. Fyrir Wood var það algert auka- atriöi aö þessi tvífari Lugosis var sjónarmun hærri og mun ljosari á hár en hinn burtsofnaði Drakúla. Síðan var myndin auglýst sem „síð- asta mynd hins mikla Bela Lugosis" þó hann sjálfur sjáist ekki á tjaldinu nema i tæpar tvær minútur. Aðrir lefkarar standa sig með mfkUU prýði, miðað við myndir Edward D. Woods yngra. Þaö er að segja, þeir eru allir öldungis ómögu- legir og sumir eiga meira að segja erfitt með að taka hlutverkin alvar- lega. Og lái þeim hver sem viU. „Það er skrýtið að búa á jörðinni" Að siðustu skal þess getiö að skáld- gáfa Woods var upp á sitt besta um það bil sem hann gerði Aætlun niu utan úr geimnum. Samtök leikara i Wood náði ekki að taka upp nema tvœr minútur af leik Bela Lugosis. Þá gerði gamla Drakúlastjarnan Wood þann grikk að detta niður dauð. Tor Johnson er risinn upp f rá dauðum og ögnar hér hinni elskulegu Monu McKinnon. ulir áhorfendur munu taka eftir því að húsgögnin á verönd Trenthjón- ' anna eru þau sömu og inni i svefn- ' herbergi. Kirkjugarðssenumar eru kapítuli út af fyrir sig. Kynngimagnað andrúmsloftið helgast ekki sist af nokkrum dauðum trjágreinum og legsteinum úr kross viði. I einni senu, sem Wood sá vitanlega enga ástæöu ttt að klippa burt, s já áhorfendur lög- regluþjón óviljandi velta einum þeirra um koU. Fyrir ofan má svo sjá ljóskastarana sem lýsa upp sviöið. Bela Lugosi læðupokast bak við tró Lýsingin var raunar nokkur höfuðverkur fyrir Wood. Þannig er það einu sinni sýnt þegar ungfrú McKinnon flýr skelfinga lostin úr kirkjugarðinum um miðaftansbU og beint út á þjóðveg þar sem er hádegi. Þetta gerist nokkrum sinnum í myndinni. Aðdáendur Woods segja þetta einungis til marks um það hversu ótfmabundið listaverk mynd- insé. Bela Lugosi og tvifari hans valda áhorfendum lfka oft töluverðum heUabrotum. Þessi frægi Drakúla- leikari var um þetta lcyti orðinn f or- faUinn róni og dópisti eins og s]á má af því að hann var lentur i félagsskap Woods og furðudýranna hans. Hann haiði leikið i nokkrum mynda Woods og 1955 hugðist Wood fá hann til að leika í mynd sem heita átti Gröf blóð- flestum öðrum myndum verða flat- neskjulegt pip miðað við það hug- myndaflug, ljoðrænu og heimspeki- legt innsæi sem Wood lagði persón- um sinum í munn. I myndinni Glen eða Glenda lætúr hann tU dæmis „sálfræðinginn" (Timothy Farrell) halda eftirfarandi einræðu um vandamál tilvistar mannsins é jörð- inni: „Það er skrýtið að búa á jörðinni. AUir þessir bilar! Allir á leiðinni eitt- hvað! AlUr með fólk innanborðs sem er að Ufa lífinu! En lifið — jafnvel þó breytingamar séu hægar — heldur áfrara" Þetta er vart hægt að orða betur. Og eins og öll sönn skáld lét Wood fáfengUeg smáatriði eins og skýr- leika eða máltilf inningu, hvað þá rétt mál, ekki hindra sig. Klassiskt dæmi um þetta er einmitt úr Aætlun niu utan úr geimnum. Tveir lögreglu- menn fá tækifæri til þess að mæla f ram þessar djörf u replikkur: Fyrsta lögga: Fékkstu eitthvað uppúrhenni? Seinni lögga: Hún var að visu hrædd og hafði orðið fyrir áfalU. En gleymdu þvi ekki að hún hafði rifið náttkjólinn sinn og var með skrám- aða f ætur. Fyrsta lögga: Ja, mér hafði ekki dottiðþaðíhug. Það hef ði heldur engum nema Ed- ward D. Wood yngri dottið í hug að búa til kvfkmynd eins og Aætlun niu utan úr geimnum... -IJ tóksaman.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.