Dagblaðið Vísir - DV - 08.06.1985, Blaðsíða 22

Dagblaðið Vísir - DV - 08.06.1985, Blaðsíða 22
ítlO '¦ DV. LAUGARDAGUR8. JUNI1985. Kvikmyndir Kvikmyndir Kvikmyndir Kvikmyndir Kvikmyiidaleikstjérinii Carlos Saura Vinsælasta kvikmyndin á nýafstaðinni kvikmyndahátíð var spænska myndin C ARMEN sem Carlos Saura leikstýrði Nú er kvikmyndahátíö fyrir áriö 1985 nýlega yfirstaðin. Að sögn að- standenda hátíðarinnar var aðsókn góð þótt boðiö væri upp á f ærri mynd- ir en oftast áður. Sú mynd er naut mestra vinsælda var spænska mynd- in CARMEN leikstýrð af Carlos Saura. Þessi 53 ára Spánverji er is- lenskum kvikmyndahúsagestum ekki ókunnur því nokkrar mynda hans hafa verið sýndar bæði sem mánudagsmyndir Háskólabiós og á fyrri kvikmyndahátiðum. Má þar nefna PEPPERMINT FRAPPÉ, CRIA CUERVOS, EUSA VIDA MIA og DEPRISA DEPRISA. Það er því ekki úr vegi að kynna Carlos Saura dálítið nánar fyrir lesendum. Saura fæddist í borginni Huesca í norðurhluta Spánar. Faðir hans starfaði i fjármálaráöuneytinu. Saura nam stuttan tíma verkfræði en gaf það nám upp á bátinn og gerðist ljósmyndari. Arið 1952, þegar hann var tvitugur að aldri, skráði hann sig í spænska kvikmyndaskólann, Instit- uto de Investigaciones y Estudios Cinematográficos og útskrifaöist þaðan sex árum síðar. Persónulegar myndir Meðan á náminu stóð hóf Carlos að gera kvikmyndir. Þar á meðal var heimildarmyndin CUENCA. En fyrstu kvikmyndina í fullri lengd gerði hann árið 1959 en það var LOS GOLFOS. Síðan þá hefur Carlos gert sautján myndir og skapað sér nafn sem fremsti leikstjóri Spánverja og sá leikstjóri sem nýtur mestrar virðingar á erlendri grund. Myndir hans eru nokkuð persónulegar og endurspegla þaö breytingaskeið sem spænska þjóðin hefur orðið að ganga í gegnum sl. 25 ár. Sjálfur telur Saura aö aöeins tvær myndir hans fjalli um þjóðfélagslegt ástand á Spáni en það eru myndirnar Ana y los Lobos (1972) og Mamá Cumple CienAnos(1979). Þau vandkvæði sem fylgdu því að gera kvikmyndir i stjórnartiö Francos hafa sett svip sinn á per- sónulegan stil Saura. Saura byggir myndir sínar mjög mikiö á þeirri menningarlegu arfleifð sem varð- veist hef ur í spænskum bókmenntum en auk þess blandar hann saman minningum og raunveruleika en því .hefur hann miklar mætur á. Ut- koman er mjög sérstæður og oft á tíðum magnþrunginn kvikmynda- stíll. Þessi stfll Saura kemur ef til vill best fram í myndunum CRIA CUERVOS {1975) og ELISA VIDA MIA (1977). Fyrri myndin f jallar um hluti sem gerðust i barnæsku sögu- hetjunnar en sú síðari um unga konu sem hittir föður sinn sem hún hafði verið án sambands við síðan í æsku. Dóttir Chaplin Báðar þessar myndir endurspegla vel hve mikil áhrif sambýliskona Saura hefur á kvikmyndir hans. Ger- aldine Chaplin hefur unnið og starfað með Saura í meira en tíu ár. Saura vill helst alltaf starfa með sama fólk- inu við gerð mynda sinna. Elias Querejeta hefur verið framleiðandi allra nema fimm mynda Saura og Luis Cuadrado var kvikmyndatöku- maður allra mynda Saura þangað til hann varð blindur 1974 en þá tók Teo Escamilla við og hefur unnið síðan með Saura. Síðast en ekki síst hefur Pablo del Amo kiippt allar myndir Saura frá upphafi. Nýrri myndir Saura hafa beinst inn á aðrar brautir en eldri myndir hans. I myndinni LOS OJOS VENDA- DOS, sem gerð var 1978, fjallar Saura um hryðjuverkastarfsemi. DEPRISA DEPRISA frá árinu 1981 fjallar síöan um afbrotaunglinga. Sú mynd hlaut þó nokkurt umtal þegar einn leikaranna var handtekinn fyrir vopnað rán skömmu áður en myndin hlaut verðlaun á kvikmyndahátíð- inni i Berlin. En með myndum sínum með Antonio Gades, sem er einn þekktasti dansari Spánverja i dag, hefur Saura fikrað sig meira inn á braut leikhussins. Gades hefur leikið í tveimur myndum Saura eða CARM- EN og BODAS DE SANGRE. Eftir að hafa fylgst með Gades í CARM- EN, sem sýnd var nú á kvikmynda- hátíðinni, er auðvelt að skilja hvers vegna samstarf þeirra Saura er svona árangursrikt. Bakgrunnurinn , Fyrir ekki löngu birtist athyglis- vert viðtal við Saura í breska kvik- myndatimaritinu Stills. Hér á eftir fer hluti af þessu viðtali í íslenskri þýðingu. SP.: Hvernig uppgötvaðir þú kvik- myndina? SV.: Gegnum ljósmyndunina, gegn- um myndefnið. Þegar ég var átta ára gamall varð ég ástfanginn af stúlku og vantaði eitthvaö til minja um hana. Þetta er ástæðan fyrir því að ég tók mína fyrstu ljós- mynd. En þetta er nú ekki nema hálf - ur sannleikur. Eins og flestir krakk- ar var ég heillaður af kvikmyndum. Eg vildi fara i bió daglega og varð stundum að stela fyrir aðgangseyrin- um. Það var því þegar ég var 10 eða 11 ára gamall aö ég heillaðist af kvik- myndunum. SP.: Hvers konar myndir voru sýnd- ar þá í kvikmyndahúsum á Spáni? SV.: Aðallega bandarískar myndir. Við fengum þær á undan Frökkum. Við vissum allt þaö sem hægt var að vita um bandarískar kvikmyndir á árunum 1930 til 1950. A valdatíma Francos voru bandarísku dreifingar- fyrirtækin þau einu sem voru virk. Auðvitað voru þýskar myndir sýndar í stríðinu en ég man bara eft- ir bandarísku myndunum. Eg man t.d. bara eftir bandarískum myndum frá tímum borgarastyrjaldarinnar í Barcelona en ég rugla þeim og göml- um sovéskum myndum saman. Ég rugla Walt Disney myndum og POT- EMKIN saman frá þessum tíma. Fyrsta myndin Þegar ég lauk skyldunámi hóf ég ljósmyndun fyrir alvöru. Ég hafði framköllunaraðstöðu og fékk mikinn áhuga á tæknilegu hliðinni. Og þaö var einmitt þá sem ég fékk áhuga á kvikmyndun, þ.e. út frá sjónarhóli ljósmyndarans sem framleiðandi heimildarmynda. Sem ljósmyndari var ég að taka heimildarmyndir af stöðum og fólki með þaö að marki að gefa út bók um Spán. Eg fór því að gera tilraunir meö kvikmyndatöku- vél eftir að ég fór í kvikmyndaskól- ¦M Hör sóst Carlos Saura ásamt bróður sinum. Eg gerði að visu stutta kvikmynd fyrir kvikmyndaskólann sem kallaö- ist LA TARDE DEL DOMINGO en frá mínum bæjardyrum séð var hér ekki um merkilega mynd að ræða. Síöan hittist hluti okkar sem voru við kvikmyndaskólann, þ.e. ég, Marío Camus og Angelo Fons, og ræddi möguleikann á þvi að gera kvik- mynd. Við fundum framlciðandann Pedro Portabella og útkoman varð mín fyrsta mynd, LOS GOLFOS. Ritskoðun SP.: Gekk myndin vel á Spáni? SV.: Nei, ekki sérstaklega vel. Það voru klipptar 10 minútur af mynd- inni, ef til vill meira. Ég varð sann- færður um að ég fengi aldrei tækifæri til að gera aðra mynd. Góður vinur minn, Tomas Gutierrez Alea, hafði boðið mér til Kúbu. Hann hafði dval- ið hjá mér i Madrid áður en Castro kom til valda og hann hafði einnig verið með mér og bróður mínum í Cuenca. En ég fór ekki. Erlendis var LOS GOLFOS vel tekið og ég byrjaði á öðru verkefni með Mario Camus sem nefndist LA BODA. En kvik- myndaeftirlitið bannaöi þá mynd alla, svo ég endaði með að gera myndina LLANTO POR UN BAND- IDO. Þetta átti að vera stórmynd en framleiöandinn, Jose Luis Dibildos, var samtímis með aðra stórmynd í framleiðslu svo allt tækniliðiö sem átti að vinna við mina mynd var upp- tekið við gerð hinnar. SP.: Hvað getur þú sagt okkur um myndirnar sem þú gerðir með Ant- onioGades? SV.: Það er erfitt að losna við þá til- finningu að sérhver mynd sé sú síð- Hér sjást þrir þekktir spœnskir leikstjórar, þeir Luis Bunuel, Saura og Luis-Garcia Berlanga. Atriði úr myndinni Crisa Cuervos en Geraldine Chaplin hefur verifl sam- starfsmaður og sambýliskona Carlos Saura ¦ yfir 10 ár. Hún er hægra megin á snyndinni. ann og það var ekki fyrr en þar að ég gerði mér grein fyrir því að ég vildi verða kvikmyndaleikstjóri. Fyrst leikstýrði ég heimildarmynd sem hét CUENCA árið 1958. Þetta var mynd sem ég gerði næstum einn á báti fyr- ir utan vin minn Antonio Alvarez sem er nú látinn. Það tók mig eitt ár að gera myndina. Þetta var fyrsta verk mitt sem atvinnumanns. asta sem maöur ætlar að gera. I hvert skipti sem ég lýk við mynd hugsa ég með sjálfum mér að nú muni ég ekki gera fleiri myndir. En það má líka segja að mér datt aldrei i hug að ég ætti eftir að gera ballett- mynd. Þegar ég var ungur tók ég ljósmyndir af dönsurum á Granada og Santander hátiöunum. Þá komst ég að því að mér þótti gaman að fylgjast með æfingum. Ég kann ekki vel við sýningarnar sjálfar. Klass- iskar ballettsýningar eru svo „geril- sneyddar". En meðan æfingar standa yfir liggur eitthvað dulrænt í loftinu, eitthvað magnað í tengslum við alla þessa likamlegu áreynslu, æfingarn- ar og nákvæmnina sem þörf er á. Eg var búinn að gleyma þessu eftir að éghóf kvikmyndagerö. Þetta var ekki nema hluti af viðtal- inu við Saura þar sem margt annað f orvitnilegt kemur í ljós. Eftir að vin- sældir CARMEN komu í ljós á kvik- myndahátiðinni skulum við vona að kvikmyndahúsaeigendur fari að sýna Carlos Saura myndum meiri áhuga svo við þurfum ekki að bíða til næstu kvikmyndahátíðar áriö 1987 eftir nýrri mynd frá Saura. B.H. Heimildir: Stills 8. hefti International Fil Guide 1984 og 1985.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.