Dagblaðið Vísir - DV - 12.10.1985, Blaðsíða 6

.cku aaaoTMO ,si huoaíwaouAvI ,vo
DV. LAUGARDAGUR12. OKTOBER1985.
Erlend bóksjá
Erlend bóksjá
)0M ATHAN PHILIPS
ARTSAND
ENTCKTAÍHHENT GAME
Veistu
svarið?
UTTERLY TRIVIAL KNOWLEDGE.
The Arts and Entertainment Game.
Höfundur: Jonathan Philips.
The Politics Game.
Höfundur Michael Morrogh.
Penguin Books, 1985.
Hvers vegna eru börn hrifin af
Theodore Roosevelt, forseta
Bandaríkjanna?
Hvaða þjóðhöfðingi bar óbeint
ábyrgð á dauöa Descarters?
Þegar Halifax lávarður hitti
hann fyrst árið 1937 hélt hann að
maöurinn væri dyravörður og
rétti honum hatt sinn. Hvaöa
maður var það?
Hvaöa stjórnmálaflokkur fékk
nafn sitt af írskum þjófum?
Þetta eru aðeins fjórar spurn-
ingar af 228 sem er aö finna í of-
angreindri spumingaleikjabók
um stjómmál. Sú er ein í röö
slíkra bóka, sem Penguin Books
hefur gefið út. Hinar fjalla m.a.
um skemmtanaiönaöinn, íþróttir,
tónlist og viðskiptalífið, svo dæmi
séu tekin.
Bækur þessar eru þannig upp-
byggöar að auövelt er fyrir les-
endur að keppa við félaga sína óg
vini. Spurningarnar eru bæði um
mikilvæg atriði og algjör smámál
eins og reyndar samheiti bók-
anna gefur til kynna.
Ef þessar tvær bækur um
stjómmálin og skemmtanalífið
eru dæmigerðar fyrir þessa
bókaröö, eru hér á ferðinni að-
gengilegar og f jölbreyttar spurn-
ingabækur. Þótt að sjálfsögðu sé
nokkur bresk slagsíða í spurn-
ingavalinu er einnig mikið um
„alþjóðlegar” spurningar, sem
islenskir lesendur ættu að hafa
sömu aðstöðu til að svara og
Bretar.
Og spurningarnar hér aö ofan?
Allt í lagi, svörin eru þessi: 1.
Eftir Teddy Roosevelt eru leik-
fangabangsar, Teddy Bears,
nefndir. 2. Kristín Svíadrottning
—Descarte ofkældist er hann
var kennari hennar. 3. Adolf Hitl-
er. 4. Breski íhaldsflokkurinn
(TheTories).
Góða skemmtun!
STANLEY OG KVENFÓLKH)
STANLEY AND THE WOMEN
Höfundur: Kingsley Amis.
Penguin Books, 1985.
Breski rithöfundurinn Kingsley Am-
is var hér áður fyrr einn hinna „ungu,
reiðu manna”, sem hristu upp í ensku
listalífi á sjötta áratugnum. Þá skrif-
aöi hann skáldsöguna Lucky Jim,
napra ádeilu á breskt háskólalíf. Þeirri
bók var afar vel tekiö.
Svo virðist sem Kinsley Amis sé enn
reiður, en andúð hans beinist nú inn á
aðrar brautir. í þessari nýjustu skáld-
sögu hans, sem vakið hefur mikið
umtal bæði í Bretlandi og Bandaríkj-
unum, eru það kor.ur sem fá fyrir ferð-
ina. Höfuðpersónan, Stanley, hefur
sem sé þá skoðun að konur séu al-
mennt talaö kiikkaöar. Þaö á þó alveg
sérstaklega við um femínista. 1 því
efni virðast skoðanir höfundarins og
aöalpersónunnar fara nokkuð saman.
Amis er nefnilega það sem eitt sinn var
í tísku að kalla karlrembusvín og er
bara harla ánægöur meö þaö.
Stanley kallinn á við mörg vanda-
mál að stríða í sögunni. Hann er kom-
inn á miðjan aldur og er kvæntur öðru
sinni (fyrri konan, leikkona, fór frá
honum til að giftast leikstjóra, sem
reyndar stýrir einkum flöskunni).
Síöari eiginkona hans er aðstoöarrit-
stjóri bókmenntatímarits. Hjá honum
býr einnig uppkominn sonur af fyrra
hjónabandi. Daglegt líf Stanleys virð-
ist í tiltölulega föstum skoröum þegar
sonurinn tekur allt í einu upp á því aö
geggjast — fær ofsóknarbrjálæði. Af
þeim sökum raskast hversdagurinn
heldur betur hjá Stanley.
í þessum vandræðum með soninri
reynir mikið á samskipti Stanleys viö
konur. Þar koma sérstaklega við sögu
núverandi og fyrrverandi eiginkonur
og svo sálfræðingur einn, sem hefur
Steve til meðferöar en virðist þó aö
áliti Stanleys, frekar þurfa sjálf á geð-
lækni að halda. Verður þessi reynsla
síst til þess að bæta álit Stanleys á
kvenfólki.
Kinsley Amis dregur persónur sínar
skörpum, skýrum dráttum svo þær
öðlast líf og lit. Hann segir söguna afar
vel, kryfur samskipti persónanna til
mergjar og kryddar frásögnina
hvassri fyndni og nöpru háði, sem
sumum kann að þykja jafnlítiö um og
viöhorf Stanleys til kvenna. En þaö
sem meginmáli skiptir er aö skáldsag-
an er bráðskemmtileg aflestrar, enda
líklega með því besta sem Amis hefur
skrifað. Og vafalítiö á aumingja Stan-
ley ýmsa þjáningar- og skoðanabræð-
ur.
á V
Sherlock Holmes afturgenginn
THE FURTHER ADVENTURES OF SHERLOCK
HOLMES.
Ritstjóri: Richard Lancelyn Green.
Penguin Booka, 1985.
Það gerist stundum að sögu-
persónur lifa höfund sinn í verkum
annarra manna. Nýjasta dæmið þar
um er sköpunarverk Ian Flemmings,
breski njósnarinn James Bond. Um
hann hafa verið samdar margar
skáldsögur eftir að Flemming lést.
Þetta á ekki síður við um einka-
spæjarann snjalla, Sherlock Holmes'.
Þegar skapari hans, Sir Arthur Conan
; • HH t! ÍUii! « SiH s ‘5 0!
SHERLUCK HOLMES
AFTLR SiK ARÍ HUK CON'AN IX)VÍL
tiHUt U K Ax’i * JS > n\
Ríchard Linicciyii Green
BANDARÍKIN
BANDARÍKIN
1. Stephen King:
THINNER.
2. Frederick Forsyth:
THE FOURTH PROTOCHOL.
3. Beica Plain:
CRESCENT CITY.
4. Alice Adams:
SUPERIOR WOMEN.
5. Jeffrey Archer:
FIRST AMONG EQUALS.
6. Daniele Steel:
FULL CIRCLE.
7. Andrew M. Greeley:
HAPPYARETHE MEEK.
8. Valerie Sherwood:
LOVESONG.
9. Helen Hooven Santmyer:
....AND LADIESOFTHE CLUB".
10. JohnSaul:
BRAINCHILD.
RIT ALMENNS EÐLIS:
1. John Madden og Dave Anderson:
HEY. WAIT A MINUTE
IIWROTEABOOK!)
2. M. Scott Peck:
THE ROAD LESS TRAVELLED.
3. David Abodaher:
IACOCCA.
4. Thomas J. Peters og
Robert H. Waterman jr.:
INSEARCH OF EXCELLENCE.
5. Carfos Castaneda:
THE FIRE FROM WITHIN.
(Byggt i Nm Yortc rno Book Hoviow)
Doyle, var allur fóru aðrir höfundar
brátt að skrifa sögur um Homes. Þær
eru af margvíslegu tagi, sumar hefðu án
efa orðiö Doyle lítt að skapi.
I þessu safni smásagna eru hins
vegar ellefu frásagnir af Holmes, eftir
jafnmarga höfunda, þar sem áhersla
er yfirleitt lögð á að líkja sem mest éftir
frásagnarmáta Doyle sjálfs. Sögu-
maðurinn er í flestum þeirra Watson
læknir, sem heimsækir vin sinn í
Bakerstræti og lendir í ævintýrum með
honum sem fyrr. Yfirleitt er hér um
minniháttar glæpi að ræða, en engu að
síður á stundum erfiða viöfangs, nema
auðvitaö fyrir Sherlock Holmes.
Margar þessara frásagna eru hagan-
lega geröar og hin besta skemmtun.
Eftirminnilegust er þó saga hins
þekkta reyfarahöfundar, Julian
Symons. Þar tekur Holmes sér smá-
hvíld frá býflugnaræktinni, sem hann
stundar á efri árum, til þess að fletta
ofan af sviksamlegu athæfi gagnvart
ungri stúlku — sem reynist svo vera
enn önnur og síðar víðfræg reyfaraper-
sóna.
Ritstjóri bókarinnar, Richard
Lancelyn Green, gerir í formála, stutt
og hnitmiðað, grein fyrir tilurð hverr-
ar sögu.
Sem sagt: ágæt viöbót við hin einu
sönnu ævintýri Sherlock Holmes.
Úrval frá fimmta
áratugnum
THE PENGUIN NEW WRITING 1940-1950
RKstjórar: John Lehmann og Roy Fuller.
Penguin Books, 1985.
Um þessar mundir er margt gert til
þess að fagna fimmtíu ára afmæii
Penguin-bókaforlagsins.
Það er vel við hæfi á afmælisárinu
að leita til fortíðarinnar og gefa út að K
nýju ýmislegt þaö besta, sem athygli
vakti í útgáfustarfsemi forlagsins á
fyrstu árunum. I þeim hópi var ritröð-
in The Penguin New Writing, sem
reyndar mátti kalla tímarit. Ársfjórð-
ungslega var gefin út undir því heiti
pappírskilja með nýjum verkum eftir
innlenda og erlenda rithöfunda. John
METSÖLUBÆKUR
BRETLAND
1. SueTownsend:
THE GROWING PAINS OF
ADRIAN M0LE.I1).
2. Frederick Forsyth:
THE FOURTH PROTOCOL. (3).
3. Sue Townsend:
THE SECRET DIARY OF
AORIAN MOLE, AGED 13 3/4.14).
4. TomSharpe:
WILTON HIGH.I2).
5. Stephen King og Peter Straub:
THE TALISMAN. 15).
6. Jeffrey Archer:
FIRST AMONG EQUALS. (6).
7. WlburSmhh:
THE LEOPARD HUNTS
IN DARKNESS. (9)
8. F. Scott Frtzgarald:
TENOERIS THE NIGHT. <-).
9. J.G. Balard:
EMPIRE 0FTHESUN.I8).
10. James Herbert:
DOMAIN. (7).
(Töéur innan iviga tákna röð viðkomandi bókar á bstanum
vðtuna á undan. Byggt á The Sunday Times).
Lehmann ritstýrði þessu riti, sem varð
gífurlega vinsælt og eftirsótt, ekki síst
á stríðárunum.
Nú hefur Lehmann, í samvinnu viö
Roy Fuller, valið besta efnið úr tíma-
ritinu frá áratugnum 1940 til 1950 og
Penguin gefiö það út í þessari pappírs-
kilju í tilefni afmælisins. Hér eru bæöi
sögur, frásagnir og ljóð eftir marga
góöa höfunda. Nægir þar aö nefna
George Orwell, W.H. Auden, Odysseus
Elytis og Elizabeth Bowen.
Bókinni er skipt í f jóra meginkafla.
The Panorama Of War er safn 14 frá-
sagna sem tengjast beint stríðinu.
PAPPÍRSKILJUR
DANMÖRK
1. Dea Trier Mörch:
VINTERBÚRN.
2. J.P. Jackobsen:
FRU MARIE GRUBBE.
3. Inge Eriksen:
STILLEHAVET.
4. HermanWouk:
NATALIE
5. Christopher Isherwood:
FARVEL TIL BERLIN.
6. Emmna Gad:
TAKT OG TONE.
7. Dorrh Willumsen:
MARIE.
8. Lise Nörgaard:
STJERNEVEJ.
9. John Inring:
HOTEL NEW HAMPSHIRE.
IByggl á Poitik«i Söidag).
I The Poets eru rúmlega fjörutíu
ljóö eftir tugi ljóöskálda. Þeirra á
meöal eru Auden, Cornford, Lorca,
MacNeice, Spender, Sitwell, Elytis og
Pasternak.

INSItmálw
JOHN UiMnHLAMM
R«V«JSU«
Þriðji kaflinn, Stories, Memoirs,
Impressions, hefur að geyma smá-
sögur og frásagnir m.a. eftir Orwell,
Isherwood, Sarte, Bowen og Maclaren-
Ross.
Lokakaflinn, The Critical Estimate,
eru svo safn greina um listamenn og
verk þeirra.
Það úrval, sem hér birtist, skýrir vel
þann mikla áhuga, sem unnendur góðs
skáldskapar og læsilegs texta höfðu á
þessari ritröð Penguin á sinni tíð.
Erlend bóksjá
Umsjón: Elías
Snæland Jónsson