Dagblaðið Vísir - DV - 07.01.1989, Blaðsíða 36

48
LAUGARDAGUR 7. JANÚAR 1989.
Lífsstfll_____________________________DV
TJr Bláfjöllum til landnámsbyggðar
Er raunhæft að skipuleggja göngu-
og fræðsluleið er tengi saman mið-
borg Reykjavíkur og Bláfjöllin? Er
ekki fengur að því fyrir borgina að
eiga þessa einstöku leið er liggur um
stórbrotna náttúru og sögurík svæði
og veitir mikla möguleika til útivist-
^r?
Náttúruverndarfélagið telur að svo
sé, eftir að hafa kannað hluta þessar-
ar leiðar undanfarin ár með göngu-
ferðum og vettvangsferðum. Á
haustjafndægri 21. september sl. stóð
félagið fyrir göngu alla leiðina sem
reyndist vera 35 km og 10 tíma róleg
ganga. Lagt var af stað frá Bláfjalla-
skálanum og endað í Víkurgarði
(Fógetagarðinum á mótum Aðal-
strætis og Kirkjustrætis). Á leiðinni
slógust í fór skólabörn úr Fossvogs-
skóla og Snælandsskóla með kennur-
um sínum og nutu ánægjulegrar og
fróðlegrar gönguferðar með Elliða-
ánum og um Fossvogsdal. Leiðin
virtist einnig vera kjörin sem skíöa-
gönguleið, með jöfnum halla úr 400
m hæð við Bláfjallaskálann niður
undir fjöruborð í Fossvogi og svo á
sléttlendi niður í Hljómskálagarð.
Vel kynnt, merkt og greiðfær leiö um
þetta svæði telur félagið að hvetji til
útivistar og gönguferða, með mögu-
leikum á tengileiöuni við öll borgar-
hverfm og einnig við nágrannasveit-
arfélögin. Þá örvar hún áhuga á nátt-
úruskoöun og eykur kynningu á
sögu og örnefnum. Leiðin yrði góöur
stuðningur við skóla og félög og ein-
staklingar gætu nýtt sér lengri eöa
-^tyttri hluta hennar að vild til
fræöslu og útivistar.
Landið
og leiðin
Á Bláfjallaleiðinni, en svo hefur
hún verið kölluð, getur að Uta stór-
brotið landslag og jarðmyndanir og
Ferðir
stutt er í áhugaverða skoðunarstaði:
Móbergsíjöll, eldstöðvar frá söguleg-
-um tíma, hella, jarðfóll og rofmynd-
anir. Frá skálanum í Bláfjöllum er
farið yfir Strompahraun og Eldborg-
arhraun, síðan ýmist milli hrauns
og hlíða Sandfells og Rjúpnadyngna-
hrauns eða eftir Sandfelhnu endi-
löngu að sunnanverðu. Áfram utan
í og yfir Selfjall, yfir Hólmshraun og
niður í Heiðmörk. Síðan gengið með
Elliðavatni og Elliöaám í síbreytilegu
landslagi með fjölmörgum vatnsrofs-
myndunum og aðgengilegri landmót-
unarsögu. Leiðin liggur síðan um
afar fjölbreytt gróðurlendi í Elliða-
árdal, Fossvogsdal og Öskjuhlíð. í
Fossvogsdal eru m.a. vatnaskii í
miðjum dal, í Fossvogi sögufræg set-
lög og fornskeljalög og lífríkar fjör-
ur, með sjóbaðsaðstöðu í Nauthóls-
vík þegar vogurinn hreinsast á ný
meö bættum frágangi skolps. Úr
Öskjuhlíð liggur leiðin um Vatns-
mýrina í Hljómskálagaröinn og með-
fram Tjörninni niður í Víkurgarð,
en þar teljum við að gönguleiðin
endi.
Örnefni,
saga og mann-
vistarminjar
^ Gnótt örnefna tengjast Bláfjallaleiö
og nágrenni hennar. Sum minna á
foma tíð og þjóðhætti og tengjast
sögnum. Með sérstökum merkingum
og stuttum lýsingum má kynna þetta
á stöðunum og gefa umhverfmu sér-
stakt gildi þeim sem til þekkja og
vekja forvitni hinna. Mikið er um
mannvistarminjar sem snerta býh
og búskap, mannvirkjagerð, sam-
göngur o.fl. Þar má nefna gamla.
vörður, fjárborgir, bæja- og útihúsa-
rústir, seljarústir, þjóðleiðir, vöð á
ám, áningarstaði, rústir af þingstað,
minjar um eina elstu rafmagnsvirkj-
un landsins, þróun brúargerðar,
minjar frá stríðsárunum o.fl. Þá má
til gamans geta þess að við leiðina
er sumarbústaður í miöri borginni
og er hann enn notaður sem slíkur.
Stofnanir
og fyrirtæki
við leiðina
Gönguleiðin liggur meðfram mörg-
um stofnunum og fyrirtækjum, s.s.
Árbæjarsafni sem með aukinni starf-
semi mun laöa í vaxandi mæli að sér
borgarbúa og gesti þeirra, þá skeið-
velli, rafstöð og stíflu, skólum,
nokkrum útivistarsvæðum, skóg-
ræktarstöðvum, væntanlegum sjó-
baðsstað, veitingastööum, hóteli,
umferðarmiðstöð, safna- og háskóla-
svæði borgarinnar og stjórnsýslu-
stofnunum hennar, svo eitthvaö sé
nefnt.
Úrbætur
og skipulag
Á nokkrum stöðum þarf að gera
leiðina greiðfærari. Gera þarf gang-
stíga yfir Strompahraun og Eldborg-
arhraun yflr að Sandfelli, yfir hraun-
haft á milli Sandfells og Selfjalls, yfir
Hólmshraun niður á gangstíga í
Heiðmörk, síðan þarf minni háttar
lagfæringar á leiðinni niöur í Foss-
vogsdal. Komast þarf með góðu móti
undir eöa yfir Kringlumýrarbraut-
ina. Gangstíg þarf að leggja með
Fossvogi og tengja hann við Öskju-
hlíðarstígana. Síðan þarf að leggja
göngustíga um Vatnsmýrina og nið-
ur í Hljómskálagarð. Þessar hug-
myndir hafa verið kynntar nokkrum
aðilum sem þetta mál snertir og hafa
þeir sýnt áhuga og skilning á að taka
þátt í mótun þeirra, t.d. með því að
merkja hluta leiöarinnar með stikum
til bráðabirgða til að fullreyna hvar
hún væri best komin sem skíða-
gönguleið. í framtíðinni er eðlilegt
að reikna með þjónustuaðstöðu við
leiðina þar sem geyma megi öku-
tæki, njóta hressingar og fræðast
frekar um hana og umhverfið. Einn
þeirra staða gæti verið í Heiðmörk.
Til að gefa leiðinni enn meira gildi
væri æskilegt að auka starfsemi á
Bláfiallasvæðinu á sumrin, t.d. með
lyftuferðum upp á fiöllin og fleira er
varðar göngur, útivist og fræðslu,
með Bláfiallaskálann sem miðstöð.
| Einar Egilsson, formaður Náttúru-
j verndarfélags Suðvesturlands.
Eins og fram kemur i grein Einars býður Bláfjallasvæðið upp á ýmsa mögleika til útivistar.
Þessi skemmtilega loftmynd sýnir skiðasvæöið í Bláfjöllum og nágrenni þess. Á þessu svæði hafa runnið um tíu hraun frá ísaldariokum og þar af þrjú
á sögulegum tima. Þessi hraunflóð hafa nær fyllt dalinn á milli Stóra-Kóngsfells og Sandfells. Næsta eldgos á þessu svæði gæti fyllt dalinn alveg þannig að
út af rynni norður af Sandfellinu.