Dagblaðið Vísir - DV - 18.11.1991, Side 22

22
Merming
MÁNUDAGUR 18. NÓVEMBER 1991.
CCI
Stíft hár-gel
hentar fyrir allar
hártegundir
RAKARASTOFAN
KLAPPARSTÍG
SÍMI 12725 “
VELASTILLING E
AUÐBREKKU 16 — KÓPAVOGI — SÍMI 43140
VETRARSKOÐUN
Vélastillíng — Hjólastilling — Ljósastilling
Framkvæmum véla-, hjóla- og Ijósastillingar
með fullkomnum stillitækjum
ALTERNATORAR & STARTARAR
í BÍLA - BÁTA - VINNUVÉLAR - VÖRUBÍLA
FÓLKSBÍLA
Chevrolet, Ford, Dodge, Cherokee, Oldsmobile,
Diesel, Chevrol. 6.2, Oatsun, Mazda, Daihatsu.
Renault, Mitsubishi, Toyota, Citroe...n, M. Benz.
Opel. BMW, Golf, Peugeot, Saab, Volvo, Ford
Escort, Sierra, Range Rover, Lada, Fiat o.fl. o.fl.
SENDIBÍLA
M. Benz 207 D, 209 D, 309 D, 407 D, 409 D.
Peugeot, Ford Econoline, Ford 6,9 L. Renault.
Volvo, Volkswagen, o.fl. o.fl.
VORUBILA
M. Benz, Scania, Man, GMC, Volvo, Bedford o.fl.
VINNUVÉLAR
JCB, M. Ferguson, Ursus, Zetor, Case, Dcutz,
Cat, Breyt o.fl.
BÁTAVÉLAR
BMW, Bukh, Caterpillar, Ford, Cummings, Iveco,
Mann, Mercury Mercruiser, Perkins, Lister,
Sabb, Volvo-Penta, Renault o.fl.
Váleo
BILARAF H/F
BORGARTÚNI 19, SÍMI 24700-624090
ÍMYNMÐU PÉR ÞEGINDIN
ÞRÁÐLAUS SÍMI
ÞRÁÐLAUS SÍMI SEM HÆFIR LÍFSSTÍL ÞEIRRA,
SFM KJÓSA ÞAÐ ÞÆGILEGASTA.
Verð kr.
34.900
S htel
stgr. SIÐUMULA 37 SIMI 687570
VIÐURKENNDlÁ AF FJARSKIPTAEFTIRLITINU
Rúnar Þór - Yfir hæðina:
Hæðirnar vantar
Tími hinna stórstígu framfara hjá Rúnari Þór er lið-
inn. Á undanförnum árum hefur hann verið að læra
fagið, slípa sig til sem lagahöfund, finna réttu stefnuna
í textamálum og ná tökum á hljóðverstækninni. Á
Frostaugunum, sem Rúnar sendi frá sér í fyrra, kom
berlega í ljós að hann hafði lært vel heima enda fékk
platan sú góðar viðtökur. í framtíðinni þarf Rúnar Þór
fyrst og fremst aö einbeita sér að því að staðna ekki.
Leiðin sem hann velur til að greina plötuna Yfir
hæðina frá Frostaugunum er fyrst og fremst sú aö
einfalda útsetningar. Stúlknakórinn, sem hljómaði svo
Hljómplötur
Asgeir Tómasson
einstaklega ljúflega í fyrra, er ekki lengur til staðar
og aukahljóðfærum hefur verið fækkað nokkuð. Þetta
heföi verið allt í lagi ef Rúnar Þór heföi ekki jafnframt
kosið að hafa öll tíu lög plötunnar álíka „sterk“. Þar
af leiðandi sker sig ekkert úr. Engir tveir eöa þrír
smellir eru afgerandi. Engar hæðir og lægðir. Vegna
þessa og samanburðarins við Frostaugun er platan
fremur htlaus og seinteknari en ella. Eyrað á í vand-
ræðum með að nema eitthvað fyrst og halda svo áfram
stig af stigi. Tónlistin hentar hins vegar ágætlega í
bakgrunni á góðri stund.
Mig minnir ég hafa heyrt Rúnar Þór eitt sinn segja
í útvarpsviðtali að menn ættu að syngja með „heimilis-
röddinni" en ekki vera að brýna raustina aö óþörfu.
Við þessi orð stóð hann á Frostaugunum en á stöku
staö á Yfir hæðina þykir mér hann brjóta eigið boð-
orð. Þetta er lýti. Rólyndisleg og rám söngrödd Rúnars
nýtur sín langbest á heimilislegu nótunum. Þetta hafa
þeir löngu uppgötvað, Leonard Cohen og Chris Rea,
sem hafa áþekka söngrödd og Rúnar.
En þótt platan Yfir hæðina sé helst í heildina tekið
helst til jöfn fyrir minn smekk á hún sínar góðu hhð-
ar. Sérstök ástæða til að hrósa textum. Heimir Már
bróðir Rúnars á mest af þeim, Pétur Geir Helgason
faðir þeirra tvo og þá hefur Rúnar samið lög við tvö
ljóð Steins Steinarrs. Um þau þarf ekki að íjölyrða.
Textar Péturs Geirs eru í ágætu lagi og ég er ekki frá
því að Heimir Már sé sífellt að ná betri og betri tökum
á textaforminu. Textarnir eru aukageta því að fyrst
og fremst er Heimir ljóðskáld.
Rúnar Þór, timi stórstígra framfara er liðinn.
Þessu til stuðnings má nefna lagið Tina stjörnur. Þar
þykir mér Heimir Már fara á kostum þar sem hann
er „víraður á sinni“ og verður að finna lífið íljótt:
Ég er með fiðring í skónum
blóðið kraumar og ég fmn
þorstann læsa í mig klónum
vindinn strjúka mér um kinn.
Og áfram heldur Heimir:
Fullur máninn mig tryllir
móður leita ég að þér
bráðum kem ég og fmn þig
þú sleppur ekki frá mér.
í fáum orðum í tveimur stuttum erindum skilar
höfundur á myndrænan hátt hugarheimi þess sem er
tilbúinn að sletta úr klaufunum við vín og víf og það
ærlega svo sem eina kvöldstund. Fleiri dæmi mætti
koma með um textagerð Heimis Más en þetta er látið
nægja.
Á Yfir hæðina eru tíu lög. Öll eiga þau erindi á plötu
sem slík en ég er sannfærður um að það hefði styrkt
heildarmyndina verulega hefði eitt eða tvö sterkari lög
verið látin fylgja með - lög á borð við Brotnar myndir
eða Línur rofna. - Þá hefði Yfir hæðina tvímælalaust
staðið jafnfætis því besta sem Rúnar Þór hefur sent
frá sér hingað til.
Sumar í Kaupmannahöf n
Ormur Óðinsson og félagi, hans, Ranúr, eru á leiö
til Kaupmannahafnar enda er það alger bæklun að
vera orðinn 17 ára og hafa aldrei komið til útlanda.
Aðalsögupersónan er nýkomin af sjónum og getur
því greitt farmiðana fyrir þá félaga. Þeir kveðja mæð-
ur sínar sem eru auðvitað miður sín yfir ferðalagi
sonanna. Þegar út er komið eiga þeir Ormur og Ranúr
engan vísan samastað í borginni og lenda inni á SAS-
hótelinu. Fyrsta kvöldið lenda þeir í slagtogi með
tveimur sænskum stelpum sem eru á húsnæðishrak-
Bókmenntir
Jóhanna Margrét Einarsdóttir
hólum og bjóða þeir dömunum að gista hjá sér um
nóttina.
Þær sænsku eru ekki allar þar sem þær eru séðar
og stela farangrinum þeirra og öllum peningunum.
Síðan rekur hver atburðurinn annan í stórborginni.
Þeir stinga af frá óuppgerðum hótelreikningnum, kom-
ast í kynni við kráareigandann Litla-Jens, hústöku-
fólk, vélhjólagengi, eiturlyfianeytendur, heimsækja
Kristjaníu og svo framvegis. Atburðina skortir ekki.
Eitt rekur annað uns Ormur ákveður að nóg sé komið
og fer heim en félagi hans, Ranúr, ákveöur að verða
eftir í stórborginni enda kominn inn í Listaakadem-
íuna.
Það er Ormur sem segir söguna. Lesandinn sér því
atburði og persónur með hans augum. Hann dreymir
um að verða ódauðlegt skáld og miðað við aldur er
hann vel að sér í bókmenntasögunni. En Ormur er
hka sfiórnsamur, lyginn, fyndinn á köflum og þess
meðvitaður að hann eigi eitt og annað ólært í lífinu.
Hann er iðinn við að koma þeim félögum í khpu en
alveg jafnduglegur við að leysa málin. Þótt hann sé
raunar orðinn hálfþreyttur á því að það séu ákvarðan-
irnar sem taki hann en hann ekki ákvarðanirnar.
Ranúr er andstæða Orms. Hann er feiminn og á
köflum barnalegur. Hann lætur sfiórnast af Ormi en
gerir að lokum uppreisn og ákveður að fara að búa
með einstæðu móöurinni Lísu og syni hennar. Enda
hafði hann komist með hennar hjálp inn í Listaaka-
demíuna. Það er ekki annað að skilja á bókinni en hún
hafi tekið við hlutverki Orms í lífi Ranúrs.
Aukapersónur bókarinnar eru fiölmargar. Til að
myndá þau Linda von Snobben Gjörheimsdrottning
og foreldrar hennar, herra og frú van Snobben. Þeim
er lýst sem þreyttu, lífsleiðu fólki.
Ein eftirminnilegasta aukapersónan og sú eina sem
lesandinn fær einhvern snefil af skilningi á að sé eins
og hún er er Lotta, eiginkona Litla-Jens. Þau hjón
höfðu ekki getað eignast börn og því hafði Lotta farið
að safna gosbrunnum og voru þeir í tugatali í íbúöinni
hjá henni. Auk þess sem hún horfir á alla þá fram-
haldsmyndaflokka sem hún nær til enda tíu sjónvörp
á heimilinu.
í bókinni er verið að lýsa lífi fólks í Kaupmannahöfn
sem er ekki sátt við þjóðfélagið eins og það er. Lýsing-
arnar ná því aldrei að verða magnþrungnar eða leiða
lesandann til skilnings á lífi eöa aðstæðum þessa fólks.
Það er hvergi kafað til botns heldur líöa persónumar
fremur átakalaust í gegnum bókina.
Persónusköpunin er gmnn og það er höfuðgalli bók-
arinnar. Hún er líka ofhlaðin fólki og atburðum. En
með því að hafa ævintýri þeirra Ranúrs og Orms svo
mörg hefur höfundur ef til vill ætlað að ná fram spennu
í frásögninni. Það hefði verið til bóta að fækka persón-
unum og hafa hverja og eina skýrari.
Stíllinn er ofhlaðinn og orðskrúðið gífurlegt, það
gerir það að verkum að það er aldrei skilið neitt eftir
handa lesandanum.
- „Við linuðum ekki á sprettinum fyrr en inn á Ráð-
hústorgi. Hnigum niður á bekk og skemmtum okkur
konunglega við að horfa á túrhesta. Sérstaklega var
gamán að ameríkönunum. Karlar með hamborgara-
rassa í alltof stuttum buxum og kerhngar í kjólum sem
hefðu gert hveija meðalæðarvarpsfuglahræðu á
Breiðafirði afbrýðisama. Ferðamennirnir virtust
skiptast í þrjá hópa: þá sem gengu með nefið klesst
ofan í kortið, þá sem góndu alltaf upp í loftið eins og
þeir væru að bíða eftir geimskipi; loks þá sem treystu
sér ekki til að leggja mat á heiminn ööruvísi en í gegn-
um myndavélarlinsu" (bls. 46).
Bókin Meiri gauragangur nær því þegar best lætur
að vera ágæt afþreying en aldrei neitt annað.
Meiri gauragangur
Ólafur Haukur Símonarson
Forlagið 1991