Dagblaðið Vísir - DV - 05.12.1991, Blaðsíða 4

FlMMTWÁÍ(5ÍM'rS] DEá'EWÍÍÉ'rt'IMl'. IT
1 3
Fréttir______. ___________________________________
Karfaveiðar skipa Evrópubandalagslanda:
Valda verðlækkun
á þýskum markaði
- segja hagsmunaaðilar í íslenskum sjávarútvegi
Hagsmunaaöilar í sjávarútvegi
halda því fram að ef skipum Evrópu-
bandalagsins verði leyft að veiða 3
þúsund lestir af karfa á íslandsmið-
um muni sú viðbót valda verðlækk-
un á karfa á þýska flskmarkaðnum
þar sem íslendingar selja sinn karfa.
I fyrra fluttu íslendingar út 23 þús-
und lestir af ísuðum karfa og var
meðalverðið um 100 krónur fyrir
kílóið. Segja má að íslendingar séu
einráðir á karfamarkaðnum í Þýska-
landi.
Sveinn Hjörtur Hjartarson, hag-
fræðingur Landssambands íslenskra
útvegsmanna, sagði í samtali við DV
aö fiskmarkaðir í Evrópu væru afar
viðkvæmir, verðið væri fljótt að
lækka ef of mikill fiskur bærist að.
Hánn benti á að ef skipum Evrópu-
bandalagsins yrði leyft að veiða þessi
umræddu 3 þúsund tonn yrði það á
einhverju 6 mánaða tímabili ársins.
Á þessu sama 6 mánaða tímabili
væru íslendingar þá að selja 11.500
lestir á sömu mörkuðum, miðað við
það sem selt var allt árið í fyrra. Það
væri því alveg ljóst að þessar 3 þús-
und lestir myndu hafa áhrif til verð-
lækkunar, sérstaklega þegar verðið
er hvað allra hæst. Það koma alltaf
nokkrir verðtoppar á fiskmörkuðum
í Þýskalandi sem tengjast ýmsum
siðum svo sem eins og fóstu fyrir jól
og páska.
Miðað við að meðalverð sé 100
krónur fyrir kílóið af karfa eins og
það hefur verið og að seldar séu 23
þúsund lestir árlega er andvirðið 2,3
milljarðar króna. Það þarf ekki
mikla verðlækkun til að hún valdi
tekjutapi íslenskra karfaseljenda
upp á hundruð milljóna króna.
-S.dór
Raufarhöfn:
Gíf uryrðin draga
líf skraftinn úr fólki
- segir Margrét Óskarsdóttir, kennari
Gylfi Kiistjánsson, DV, Akureyri;
„Þessi lýsing Svövu á ástandinu
hér á Raufarhöfn er stórlega ýkt, svo
að ekki sé nú meira sagt, að hér sé
eitthvað sem heitir hrikalegt ástand.
Það hefur e.t.v. oft verið hægt að
hafa uppi svona lýsingar á ástandinu
á Raufarhöfn en alls ekki núna,“ seg-
ir Margrét Óskarsdóttir, kennari á
Raufarhöfn.
í síðustu viku birtist hér í blaðinu
grein undir fyrirsögninni: „Hrikalegt
ástand og fólk er þungt og svart-
sýnt“ og voru þessi orð höfð eftir
Svövu Amadóttur, formanni Verka-
lýðsfélags Raufarhafnar, um at-
vinnuástandið þar og fólksflótta úr
bænum. í sömu grein var talað viö
Guðmund Guðmundsson, sveitar-
stjóra á staðnum. Hann mælti ekki á
móti því að um atvinnuleysi og fólks-
flótta væri að ræða en hafði ekki
handbærar tölur um þróun íbúa-
fjölda á staðnum sl. ár.
„Svona gífuryrði, eins pg komu
fram í viðtalinu við Svövu Árnadótt-
ur, eru ekki til annars en að draga
lífskraftinn úr fólki. Fólk hér er
hvorki þungt né svartsýnt heldur
þvert á móti. Mannlífið hér er í mikl-
um blóma og er hægt að nefna margt
því til staðfestingar. Kaupfélagið hér
var komið á hausinn en heimamenn
keyptu það og reka með miklum
myndarbrag. I fyrsta skipti í mörg
ár er læknir búsettur á staðnum, hér
er mikið um nám eldra fólks og tóm-
stundaiðkun almennings, hér var
verið að opna þjónustuíbúðir fyrir
aldraða og áfram mætti lengi telja.
Um fólksflóttann er það að segja að
héðan fóru 27 manns á síðustu 12
mánuöum en hér fæddust eða hingað
komu 25 manns. Þetta er nú allur
fólksflóttinn," sagði Margrét.
Að borða kæsta skötu er gamall, góður og þjóðlegur siður sem löngum
hefur verið tengdur Þorláksmessu. Fiskbúðin Sæbjörg á Granda hefur þeg-
ar tekið forskot á sæluna og hér andar áhugasamur kaupandi að sér ilmin-
um af einum vænum bita. DV-mynd S
„Með illu skal
illtútreka"
Þeir Steingrímur Hermanns-
son, formaður Framsóknar-
flokksins, og Ólafur Ragnar
Grímsson, formaöur Alþýðu-
bandalagsins, hafa lagt fram á
Alþingi frumvarp til laga um
vaxtamálin. í frumvarpinu er
lagt til að við lög um Seðlabanka
íslands verði sett til bráðabirgða
aö Seölabankinn skuli tryggja að
vextir hér á landi veröi á árinu
1992 ekki hærri en aö jafnaði í
helstu viðskiptalöndum okkar.
Jafnfram skuli Seðlabankinn
gera ráðstafanir til að ávöxtun
verðbréfasjóða og annarra pen-
ingastofhanna verði í samræmi
við þá hámarksvexti sem bank-
inn ákveður. Þá geri Seölabank-
inn tillögur til ríkisstjórnarinnar
um hámarksvexti af ríkistryggð-
um skuldabréfum og stefnu í pen-
ingamálum sem samræmist
ákvörðun bankans.
Ólafur Ragnar sagði aö þetta
frumvarp fæli í sér að í lögum
yrði tryggt það sem samtök at-
vinnuveganna og samtök launa-
fólks hafa verið að krefjast.
„Þaö virðist því vera mjög breið
samstaða í þjóðfélaginu um nauð-
syn þess að tryggja með lögum
að vextimir verði lækkaðir. Viö
viljum því láta á það reyna hvort
meirihluti þingsins er tilbuinn til
að standa með samtökum at-
vinnulifsins og launafólks um að
lækka vexti.“ c ,.
100 milljóna
hagnaður ÚA
Gylfi Kristjánason, DV, Akureyri:
Hagnaður Útgerðarfélags Ak-
ureyringa hf. fyrstu 9 mánuöi
ársins nemur 105 milljónum
króna. Það er nokkuð undir því
sem stjórnendur fyrirtækisins
höfðu sett sér sem markmið á
þessum tíma en markmið þeirra
var að fýrirtækið skilaöi 150-160
milljónum króna í hagnaði fyrstu
9 mánuði ársins.
„Það sem hefur skekkt þá mynd
er aflasamdráttur og flármagns-
kostnaðurinn sem hefur vaxið
gífurlega," segir Sverrir Leósson,
formaður stjórnar fyrirtækisins.
í dag mælir Dagfari
Hætta á ferðum
Nú er til umfjöllunar innan ríkis-
stjómarinnar GATT-samkomulag-
ið sem er viðskipta- og toOabanda-
lag sem íslendingar eiga aðild að.
Ríkisstjómin stendur frammi fyrir
því aö staðfesta þessa samninga en
það hefur í för með sér að takmark-
aður innflutningur á landbúnaðar-
vörum verður leyfður hingað til
lands. Og það sem verra er; þessar
landbúnaöarvömr munu fást fyrir
mun lægra verð heldur en þær ís-
lensku landbúnaðarvörur sem al-
menningur kaupir nú og hefur
keypt.
Hér er iOt í efni og ekki gott fyrir
ríkisstjómina aö stöðva þessa
óheiOaþróun. Við erum aðOar að
GATT og við verðum aö hOta al-
þjóðasamningum. Nema þá auðvit-
að að segja okkur úr GATT, alveg
eins og hvalanefndin hefur mælt
með því aö íslendingar segi sig úr
Alþjóðahvalveiðiráöinu. Dagfara
finnst að vísu skondiö að heyra
menn tala um hvalanefnd sem
verður ekki skifið öðmvísi en svo
aö þetta sé nefnd hvala og hvalim-
ir í nefndinni hafi ákveðið að leggja
til að íslendingar segi sig úr ráðinu
tíl að þeir geti byijað aftur að veiða
hvalina. Svo er sagt að hvalir séu
vitur dýr!
En snúum okkur aftur að land-
búnaðinum. Þetta er hið versta
mál, eins og fyrr segir. EgiO þing-
maður frá SeljavöOum kom fram í
sjónvarpsfréttum í fyrrakvöld og
talaði þar fyrir hönd landbúnaðar-
ins þegar hann sagöi:
„Þetta er hið alvarlegasta mál.
Ekki aðeins að innflutningur verð-
ur leyfður heldur hitt að ég óttast
að það hafi í fór með sér verulega
lækkun á þessum vörum. Okkur
er að visu heimfit að leggja á toOa
til mótvægis en það getum við að-
eins gert um skamman tíma. Þaö
mun því koma að því mjög fljótlega
að erlendar landbúnaðarvömr fá-
ist hér fyrir mun lægra verö en ís-
lenskir bændur geta boðiö. Ég hef
miklar áhyggjur af þessari þróun,“
sagði EgiO og andvarpaði mæðu-
lega.
Nú vitum við vel að þingmenn
þjóðarinnar hafa mikla ábyrgð og
ennþá meiri ábyrgðartilfinningu.
Þeir em að berjast fyrir réttlætis-
málum og hagsmunamálum þjóð-
arinnar og bera velferð almennings
fyrir brjósti. EgOl er einn þessara
þingmanna og ef hann hefur
áhyggjur af lægra vömverði og
ódýrari innkaupum þá hljóta þær
áhyggjur að vera á rökum reistar.
Það gengur ekki að lækka vöm-
verðið og koma þannig aftan að
neytendum og bæta lífskjörin
svona fyrivaralaust með óábyrgum
og vanhugsuðum innflutningi á
nauðsynjavörum.
Það er alveg makalaust hvað al-
þjóðasamningar af þessu tagi geta
komiö okkur í koO. Nýlega erum
við búnir að gera samkomulag um
evrópskt efnahagssvæði sem kippir
fótunum undan efnahagnum og
sjávarútveginum þegar í ljós kem-
ur að Evrópumenn vOja ekki veiða
langhala og heimta karfa í staðinn.
Þeir krefjast þess aö farið verði eft-
ir þehn samningum sem íslending-
ar hafa samþykkt. Þetta era óþokk-
ar.
Og nú er GATT að gera það sama.
Heimta aö alþjóðasamkomulagið
um viöskipti og fijálsa verslun
verði gagnkvæmt og að íslendingar
leyfi öðrum aö flytja hingaö tíl
lands landbúnaðarvörur af því að
við íslendingar megum selja okkar
vömr á erlendum mörkuðum. Og
þeir vilja meira að segja fá að selja
landbúnaðcu*vörumar fyrir lægra
verð og ódýrari en íslenskar land-
búnaðarvörur. Þetta em óþokkar
líka.
Þaö var AgO á SeljavöOum líkt
að bera umhyggju fyiir íslenskum
almenningi og íslenskum neytend-
um þegar þeir standa frammi fyrir
því áfalh að brátt geti þeir keypt
ódýra landbúnaðarvöm. íslending-
ar em með öllu óvanir shkum við-
skiptum og þaö er óneitanlega ver-
ið að koma aftan að þeim með því
lúabragði að selja þeim ódýra vöm,
Alþingismenn, bændur og neyt-
endur verða að sameinast gegn
þessari innrás. Við verðum að
standa með AgU. Við verðum að
deOa með honum áhyggjunum og
útskýra það fyrir GATT og ríkis-
stjóminni að þetta gangi ekki, að
menn þurfi fyrirvaralaust að
kaupa ódýrt!
Ef ekki viO betur til geta íslend-
ingar gert eins og hvalimir í nefnd-
inni; að leggja til að við göngum
úr þessum alþjóöasamtökum.
Landbúnaðarvömr mega ekki
lækka í verði.
Dagfari