Dagur - 10.12.1994, Blaðsíða 6

Dagur - 10.12.1994, Blaðsíða 6
5 - DAGUR - Laugardagur 10. desember 1994 Þeir voru þrettán itiiúsm'dim^ j í skjóli tignarlegra fjalla Ljósavatnsskarðsins situr hún Stína á Tjarnar- borg og bjástrar við jólasveinana sína. Þeir eru heldur minni en karlarnir sem búa í fjöllunum sem Stína sér út um gluggann en það er mikill svipur meó þeim og þeir eru nafnar. Jólasveinarnir hennar Stínu eru hver með sínum stíl, kjötkrókur með kjötlærið, bjúgnakræktir meó bjúg- un og kertasníkir sem sérunnið íslenskt kerti. I jólasveinahópnum sitja þau við hlóóirnar Grýla og Leppalúði og í einu horninu eru skötuhjúin Fjalla Eyvindur og Halla. Stína með cinn af bræðrunum þrcttán, Kjötkrók. „Þetta jólasveinaævintýri hófst á þann hátt að Ragnheiður Krist- jánsdóttir kennari, sem býr á Akur- eyri en var áður kennari hér, bjó til jólasveina íil skreytingar í Stóru- tjarnaskóla. Ég aðstoðaði hana og þannig lærði ég listina," sagði Stína, Kristín Siguróardóttir, sem býr á Tjarnarborg í Ljósavatns- skarði í Suður-Þingeyjarsýslu en auk þess að búa til jólasveina starfar hún í Stórutjarnaskóla. Jólasveinarnir eftir Jóhannes úr Kötlum „I upphaíl gerði ég nokkra jóla- sveina til gjafa en svo smá vatt þetta utan á sig og ég fór að fá pantanir. Ætli það sé ekki rúmlega ár síðan ég fór fyrst að selja jóla- sveina. Ég hef jólasveinavísur Jó- hannesar úr Kötlum mér til leið- beiningar en í þeim er öllum jóla- sveinunum þrettán lýst." Gæra, tré og hraun - Úr hverju eru jólasveinarnir? „Uppistaðan er vír og einstaka munir eru úr leir, en annars eru jólasveinarnir mínir eingöngu unn- ir úr íslensku náttúrulegu efni. Föt- in eru unnin úr ull og ég bý til tvennskonar jólasveinalínur. Ann- ars vegar eru fötin þeirra í sauðalit- unum og hinsvegar er litskrúðuga línan. Þá klæði ég þá í græn og rauð föt, sem samt eru í gamaldags jurtalituóum tónum. Hár og skegg er úr lambsgæru og þeir eru í sauð- skinnsskóm. Allt tré er úr Vagla- skógi og ég nota hraunmola úr Kröflu. Vissulega eru handtökin mörg vió hvern jólasvein en full- skapaðir eru þeir um 30 cm á hæó ef þeireru uppréttir." - Hvar hefur þú selt jólasvein- ana? „Hingað til hef ég aóallega haft þá til sólu á markaði Handverks- kvenna milli heiða á Fosshóli og á Hótel Eddu hér á Stórutjörnum. Auk þess hefur alltaf verið töluvert um það að fólk hafi pantaö jóla- sveina beint af mér og öllum er velkomið að hafa samband við mig í því sambandi. Þennan mánuðinn eru jólasvein- ar frá mér til sýnis og sölu á veit- ingahúsinu Bing Dao á Akureyri og fleiri veitingahús eru að skreyta sali sína með þeim þessa dagana. Meðal annars eru jólasveinar frá mér sem eru yfir meter á hæð í verslun á höfðuborgarsvæðinu og veitingastað á Akureyri." Danir hrifust af sveinunum Jólasveinarnir hennar Stínu hafa farið víða á þessu eina ári. Hún hefur frétt af þeim í Ástralíu og þeir eru sérstaklega vinsælir meðal Vestur-íslendinga í Kanada. En Arið 1932 kom út bókin, Jólin koma, kvæði handa börnum eftir Jó- hannes úr Kötlum með teikningum eftir Tryggva Magnússon. I bók- inni er meðal annars kvæðið, Jólasveinarnir. Arni Björnssonar segir í bók sinni Saga daganna að þetta kver þeirra félaga hafi orðið eins- konar námsefni um jólasveinana og atferli þeirra. I kvæðinu eru fjallað um jólasveinana þrettán og foreldra þeirra Grýlu og Leppa- lúða. Þeir eru á leið til byggða, sá fyrsti kemur 13 nóttum fyrir jól, eða 12. desember. KLJ Segja vil ég sögu afsveinunum þeim, sem brugðu sér hérforðum á bæina heim. Þeir upp áfjóllum sáust ¦ eins og margur veit, ¦ í langri halarófu á leið niður í sveit. Grýla varþeirra móðir og gafþeim tröllamjólk, en pabbinn Leppalúði, - það var leiðindafólk. Þeir jólasveinar nefndust, ¦ umjálin birtustþeir. Og einn og einn þeir komu, en aldrei tveir og tveir. Þeir voru þrettán þessir heiðursmenn, sem ekki vildu ónáða allir í senn. Að dyrunum þeir lœddust og drógu lokuna úr. Og einna helstþeir leituðu í eldhús og búr. Lœvísir á svipinn þeir leyndust hér og þar, til óknyttanna vísir, efenginn nœrri var. Og eins, þó einhver sœi, var ekki hikað við að hrekkjafólk - og trufla þess heimilisfrið. JÓUI- svein- arnir Stekkjastaur komfyrstur, stinnur eins og tré. Hann laumaðist ífjárhúsin og lék á bóndansfé. Hann vildi sjúga œrnar, ¦ þá varð þeim ekki um sel, þvígreyið hafði staurfœtur, - það gekk nú ekki vel. Giljagaur var annar, með gráa hausinn sinn. - Hann skreið ofan úrgili og skaust ífjósið inn. Hannfaldi sig íbásnum ogfroðunni stal, meðan fjósakonan átti við fjósamanninn tal. Stúfur hét sáþriðji, stubburinn sá. Hann krœkti sér ípönnu, þegar kostur var á. Hann hljóp með hana íburtu og hirti agnirnar, sem brunnu stundumfastar við barminn hér ogþar. Sáfjórði Þvörusleikir, varfjarskalega mjór. Og ósköp varð hann glaður, þegar eldabuskan fór. Þá þaut hann eins og elding og þvöruna greip, og hélt með báðum höndum, þvíhún var stundum sleip. Sáfimmti Pottaskefill, var skrítið kuldastrá. ¦ Þegar börninfengu skófir hann barði dyrnar á. Þau ruku' upp, til að gá að hvortgestur vœri áferð. Þáflýtti 'ann sér að pottinum ogfékk sérgóðan verð. Sá sjötti Askasleikir, var alveg dœmalaus. ¦ Hannfram undan rúmunum rak sinn Ijóta haus. Þegarfólkið setti askana fyrir kött og hund, hann slunginn var að ná þeim og sleikja á ýmsa lund. Sjöundi var Hurðaskellir, - sá var nokkuð klúr, effólkið vildi í rökkrinu fá sér vœnan dúr.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.