Þjóðviljinn - 14.08.1977, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 14.08.1977, Blaðsíða 6
6 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 14. ágúst 1977 LÚÐVÍK JÓSEPSSON: Rikisstjórn Geirs Hallgrims- sonar og Ólafs Jóhannessonar hefir verið við völd i 3 ár. Form- lega tók hún viö i ágúst 1974, eítir að ðlafur haf&i myndað stjórnina og samið um öll helstu stefnumál hennar. Ljóst er að stjórnin ætlar að hanga út kjörtimabilið og kemur þar hvort tveggja til, að Fram- sóknarflokkurinn vill ekki kosn- ingar strax og forsætisráðherr- ann vill hanga i lengstu lög i von um að þannig takist honum helst aðframlengjalif stjórnarinnar að loknum næstu kosningum. Alþingiskosningar verða þvi að öllum likindum ekki fyrr en i júni mánuði á næsta ári. Ekki er óeðlilegt, að eftir þriggja ára valdatima stjórnar- innar sé gerð nokkur úttekt á störfum hennar. Hér skal vikið að fjórum málaflokkum og nokkrar staðreyndir dregnar fram um störf stjórnarinnar og stefnu hennar varðandi fá mál. Þeir málaflokkar, sem fyrir verða teknir eru þessir: Verð- bólgan, landhelgismál, stefnan i atvinnumálum og launa- og kjaramál. Hér er um málaflokka að gera, sem ber einna hæst i stjórnmála- umræðum um þessar mundir. Störf rikisstjórnarinnar á sviði þessara mála ættu þvi að segja allmikið um stefnu hennar og um getu til að fást við mikilvæg mál- efni. Verðbólgan Það fer ekki á milli mála, að verðbólgan hefiraldrei vaxið með slikum risaskrefum og i tið mi- verandi rikisstjórnar. A 3 árum hefir framfærsluvlsi- talan hækkað um 180%. Um það þarf heldur ekki að deilaaðá valdatima rikisstjórnar þeirra Geirs og Ólafs er orsak- annna að mikilli verðbólgu ekki að leita i hækkun verðlags erlend isog ekki að leita i kauphækkun- um innanlands. Miklar erlendar verðlagshækk- anir voru á árinu 1973 eða sem nam 14% á föstu gengi.og á árinu 1974 sem nam 34%.Hin mikla er- lenda verðhækkun, sem varð á árinu 1974 var nær öll gengin yfir, áður en núverandi rikisst jórn tók við völdum. A árinu 1975 hækkaði verð á innfluttum vörum aðeins um 6% og sömuleiðis um 6% árið 1976 og verðlagsþróunin erlendis hefir verið svipuð það sem af er árinu 1977. En hvað er það þá, sem valdið hefir hinni glfurlegu verðlags- hækkuni tið núverandi stjórnar? JU, það liggur ljóst fyrir og um það ætti ekki að þurfa að deila. Ástæðurnar eru þessar: 1. Rikisstjórnin hefir tvivegis á- kveðið formlega gengisfellingu og auk þess fellt gengið með gengis- sigi. Þannig hefir erlendur gjald- eyrir hækkaðum 100% á liðnum 3 árum. 2. Rikisstjórnin hefur stór- hækkað verðlag með nýjum sköttum. Hún hefir hækkað sölu- skatt, hún hefir tekið i ríkissjóð Viðlagasjóösgjald, sem átti að fella niður, hún hefir tekið i rikis- sjóðmeirihluta oliugjaldsins, hún hefirlagtá sérstakt sjúkragjaldá 18% timabundið vörugjald. A þennan hátt hefir hún aukið álögur, sem nemur 12-13 mil- jörðum á ári. Auk þess hefir hún hirt i rikis- sjóð marga miljarða á þvi' að inn- heimta 20% söluskatt'af erlendu verðhækkuninni á bensíni og oliu. 3. Rikisstjórnin hefir sjálf heimilað opinberum stofnunum og fyrirtækjum að hækka verðlag Jangt umfram meðaltals verð- lagshækkanir. Þannig liggur nærri, að útvarps- og sjónvarps- gjöld, gjöld Pósts og sima, fiutn- Hvert stefnir? ingsgjöld Rfkisskips og verð á sementi frá Sementsverksmiðju rikisins hal'i hækkað helmingi meir en meðaltalsverðhækkunum nemur. 4. Rikisstjórnin hefir samþykkt vaxtahækkunarstefnu Seðlabank- ans, sem leitt hefir til þess að meðalvextir atvinnuveganna voru taldir 20% um slðustu ára- mót.Hliðstæðir vextir i nálægum löndum eru 8-9%. Og nú eiga vextir af vaxtaaukalánum að verða 27% og refsivextir 36% á ári. Ollum þessum vaxtahækkunum hefir verið velt út í verðlagið. Aðal-orsök hinnar miklu verð- bólgu hérá landi er þvl að finna I stjórnarstefnunni sjalfri. Landhelgismálið Fátt er eins átakanlega aumk- unarvert og málflutningur rikis- stjórnarinnar og stuðningsblaða hennarilandhelgismálinu. t þeim málflutningi er þvi haldið fram, að rikisstjórnin hafi unnið sigur i landhelgisrrrálinu og fært þjóðinni 200milna Landhelgí með samning- unum I Osló i júni 1976. Staðreyndirnar um stefnu nú- verandi rikisstjórnar I landhelg- ismálihu er þessar: 1. Strax eftir að stjórnin tók við völdum, gerði hiin samkomulag um að heimila Vestur-Þjóðverj- um veiðar upp að 20 milum. Þetta samkomulag náði aldrei fram að ganga vegna mótmæla almennings. 2. Stjórnin notaði siðan næsta tækifæri og samdi við Vest- ur-Þjóðverja um veiðiheimildir tiltveggjaára.eða til 1. des. 1977. Sá samningur var svikinn i gegnum Alþingi með loforðum um að aldrei skyldi samið við Breta. 3. Rlkisstjórnin bauð Bretum samt veiðiréttarsamning til tveggjaára,60þúsund tonná ári. EfBretarhefðu tekið tilboðinu, væru þeir hér enn við veiðar. Rikisstjórnin var hins vegar knúin til að draga tilboðið til baka. 4. Enn makkar rikisstjónin við Efnahagsbandalagið um veiði- heimildir og neitar að segja upp samningunum við Belga, Norð- menn og Færeyinga. Enn eru þvi 50-60 erlend skip að veiðum hér við land.á sama tima og t.d. Bretar stöðva allar sild- veiðar i Norðursjó i krafti réttar sins til 200 milna. 5. Rikisstjórnin notfærði sér lagasetningu vinstri stjórnarinn- ar um útfærslu i 200 milur, en út- færsla hennarvar þannig, að hún lýsti þvi jafnframt yfir að sjálf- sagt væri að veita útlendingum heimildir til veiða á milli 50 og 200 milná. Staðreyndir i landhelgismálinu íhaldsstjórn í 3 eru þær, að vinstri stjórnin ruddi brautina og stækkaði landhelgina i 50 mflur, þrátt fyrir ákvæðin I landhelgissamningunum frá 1961, sem bönnuðu útfærslu út fyrir 12 milur, nema með samþykki Breta og V-Þjóðverja. Innan 50 mflnanna veiðast 97% alls botnfisksaflans við island Stefnan í atvinnumálum Varðandi þróun islenskra at- vinnuvega getur rikisstjórnin hælt sér af eftirfarandi: Fjármunamyndun atvinnuvega landsmanna hefir minnkað að magni þennnig: 1975 ... 21% 1976 ... 17% 1977 spá 14% Þannig hefir samdrátturinn orðið hjá atvinnuvegum lands- manna sjálfra. Hins vegar hefir rikistjórnin samþykkt: aðheimila Alverinu að stækka sem nemur 10-12 þúsund tonnum af áli á ári og sölu á raforku, sem nemur 20MW á ári. að ráðast í byggingu járn- blendiverksmiðju á Grundar- tanga, sem áætlað er að kosti 18.4 miljarða króna og ráðstafa til þeirrar verksmiðju 68-70 MW af raforku Sigöldu, eða nærri helm- ing eirrar orku, sem sú 15-16 mil- jarða virkjun framleiðir. Ríkisstjórnin stendur I samn- ingaviðræðum um stækkun Al- versins i Straumsvik sem nemur 80 MW orkuþörf, og um stóriöju i félagi við Norsk Hydro. Stefna rikisstjórnarinnar i at- vinnumálum einkennist þvl af samdrætti í íslenskum atvinnu- vegum en stórbrotnum fyrirætl- unum um erlenda stóriðju. Launa- og kjaramálin Stefna rikisstjórnarinnar i launa- og kjaramálum vinnandi fólks hefir verið ljós. Hún hóf störf sín á þvi að skera niður kaupmátt launa um 25-30%. Sá niðurskurður náði til verka- manna, sjómanna, bænda og yf ir- leitt alís launafólks. Hin mikla kjaraskerðing var á sinum tima réttlætt með þvi að is- lenskar útflutningsvörur hefðu lækkað I verði erlendis. Mest var talað um lækkun á þorskblokk Ur 83 centum pundið i 59 cent. NU er þorskblokkin komin I 105 cent pundið.og þó er ekki búið að bæta að fullu fyrir kjaraskerðing- una. Verð á útflutningsvörum hefiraldrei verið eins hagstætt og nú,en þó barmar rikisstjórnin sér og hótar stórfelldum verðlags- hækkunum vegna nýju kjara- samninganna. Stefna rikisstjórnarinnar i launamálum hefir komið fram i skertum kjörum aldraðra og ör- yrkja, í skertum kjörum hinna lægst launuðu og stórlega skert- um kjörum bænda. Laun á Islandi hafa um skeið numið aðeins helmingi þess sem algengast er í nálægum löndum. Núverandi rikisstjórn gerði Is- land að láglaunalandi. Lágu launin og ódýra raforka'n áttu að leggja grundvöll að er- lendu stóriðjunni, sem rikis- stjórríhi vann að, að koma sér upp. Þessi stutta úttekt á stefnu og störfum rikisstjórnarinnar ætti að verða öllu launafólki og öllum þeim, sem styðja vilja Islenska atvinnustefnu og eru andvigir er- lendri stóriðju, —- nægileg að- vörun við þeirri hættu, sem stafar af samstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks. • t næstu kosningum verður að koma i veg fyrir áframhald þeirr-K ar samvipnu

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.