Þjóðviljinn - 14.08.1977, Blaðsíða 20

Þjóðviljinn - 14.08.1977, Blaðsíða 20
Sunnudagur 14. ágúst 1977 Aöalsími Þjóöviljans er 81333 kl. 9-20 mánudaga til föstu- daga, kl. 9-12 á laugardögum og sunnudögum. Utan þessa tima er hægt að ná i blaöamenn og aðra starfs- menn blaðsins i þessum simum: Ritstjórn 81382, 81527, 81257 og 81285, útbreiösla 81482 og Blaðaprent 81348. fcl 81333 Einnig skal bent á heima- sima starfsmanna undir nafni Þjóðviljans i sima- skrá. Tómatar hækka og lækka i heildsölu, en hvað kemur það neytandanum við? Tómatar eru, ásamt öðru grænmeti frá Sölufélagi garðyrkjumanna,ein fárra vörutegunda hér á landi, sem hækka og lækka í verði eftir framboði og eftir- spurn. I sumar hafa orðið miklar verð- sveiflur á tómötum, allt frá 675 krónur kilóið niður i 475 kr. og aft- ur upp i 600 kr. nú i fyrstu vikunni i ágúst. Allt er þetta heildsölu- verð, sem Sölufélag garðyrkju- manna selur tómatana á til kaup- manna, en álagning þeirra er misjöfn, allt upp í 38,8%, en sölu- skattur á grænmeti er enginn. Þótt kaupmenn verði varir við þessa „frjálsu verðlagningu", er neytendum i flestum tilfellum hulin ráögáta, hvort tómatar eru dýrir eða ódýrir frá degi til dags. Þar er þvi um að kenna, aö auk mismikillar álagningar eru tómatar seldir i neytendapakkn- ingum á misstórum bökkum, sem verðið er skrifað á, en engar upp- lýsingar er þar að finna um hvað kílóið kostar. Þcss utan eru tó- matar i a.m.k. tveimur misdýr- um neysluflokkum, og vegna mis- munandi stærðar eru ýmist fleiri eða færri i kilóinu, en á neytenda- pakkningunum vantar einnig all- ar upplýsingar um þyngd. Þjóðviljinn hafði samband við Þorvald Þorsteinsson, fram- kvæmdastjóra Sölufélags garð- yrkjumanna, og fékk hjd hoiium upplýsingar um framleiöslu, nýt-' ingu, sölu og verðlagningu á tó- mötum og öðru grænmeti, sem Sölufélagið hefur nú á boðstólun- um. Þorvaldur sagði, að ef tir óvenju bjartan og góðan vetur hafi tómatauppskeran strax i enda mai og byrjun júni orðið mun meiri en i venjulegu árferði. I júni barst Sölufélaginu 90 tonn af tó- mötum, en i fyrra aðeins 60 tonn i sama mánuði. Fyrsta verðákvörðunin, sem gilti fram til 6. júni var 675 kr. kilóið, en lækkaöi þá niður i 475 kr og hélst þannig fram til 1. ágúst. Þa hækkaði verðið fyrst i 525 kr. og siðan i 600 krónur. Landbúnaðarvörur hafa al- mennt hækkað um 30% siöan i fyrra, en verðið sem tómatarnir voru á i júni og júli er lægra en var á sama tima i fyrra, og er þvi Sex tómatar á 450 krónur. Hvað skyidi kílóið af þeim kosta? i verðsamanburði sem Þjóðviljinn gerði i gær getur það verið á bilinu 675 krónur til 846 krónur. Ilvernig væri að fara að merkja slikar pakkningar með verði hvers kilós og greina frá þyngdinni? Eru tómatar græn- meti eða ávextir? Álagning á grænmeti er 34,7% en á ávexti 38,8% Það er ekki nema von að fólk ruglist i riminu og hafi litinn áhuga á breytingum á heildsöluverði tómata, jafn breytilegt og verðið er i hinum ýmsu verslunum i borginni. Þjóðviljinn kannaði litillega i gær verðlagning- una, en kilóið i heildsölu kostar nú 600 krónur og enginn söluskattur er innheimtur af þeim. Kaupmenn mega leggja 34,7 á grænmeti, en 38,8% á ávexti, samkvæmt upplýsingum sem við fengum hjá Verðlagsstjóra. Hjá Kaupmannasam- tökunum fengum við þær upplýsingar, að álagn- ingin væri 38,8% þ.e. að tómatar væru ávextir, en hjá Búnaðarfélaginu að tómatar væru að sjálf- sögðu grænmeti og ætti álagningin þvi að vera 34,7%. Þjóðviljinn fékk uppgefiö verð á fyrsta flokks tómötum i 14 verslunum i gær. 8 verslananna leggja um eða yfir 38,8% á, en samkvæmt þvi á verðið að vera 832 kr. kilóið. Hinar 6 eru mun lægri. Ef tómatar eru giænmeti ætti kilóið að kosta 808.20. Fer samanburður á verði verslananna hér á ei'tir: —AI Sfld og Fiskur, Bergstaðastr. 675 Hagkaup,Skeifunni 680 Kron, Snorrabraut 729 Vörðufell, Breiðholti 730. Kaupgarður, Kópavogi 740 Viðir, Austurstræti 750. Valgarður, Breiðholti 830. Hjá Tómasi, Laugavegi 830 Holtskjör, Langholtsvegi 833 Kron.Breiðholti 833. Dalver, Dalbraut 833. S.S.Glæsibæ 833. Hólagarður, Breiðholti 835. S.S. Matardeildin Hafnarstr. 846. i raun um 30% verðlækkun að ræða i þessum tveimur mánuð- um. Þorvaldur sagði, aö fólk væri óvenju áhugalaust um það hvert verðið væri. Komið hefði i ljós við nær 40% verðlækkun að salan hefði aðeins aukist um 10-12%. Fólk væri að visu ánægt með að varan lækkaði, en yki neysluna ekki að sama skapi. Þegar framleiðslan var sem mest i vor, var hent tonni eftir tonni af tómötum á haugana. Þor- valdur sagði það eingöngu hafa verið vegna þess aö Efnagerðin Valur hefði ekki getað, vegna yf- irvinnubannsins, og siðar vegna vélarbilunar, unnið úr umfram- magninu. Framkvæmdastjóri Vals staðfesti þetta við Þjóðvilj- ann i gær; hann Ogði að verk- smiðjan fengi á hverjum degi allt það sem umfram væri hjá Sölufé- laginu og væri það unnið á kvöldin og næturnar. Vélin hefur þó verið biluð i mestallt sumar, og var það fyrst i gær, að varahlutir fengust i hana. Við eðlilegar að- stæður getur verksmiðjan annað öllu þvi magni, sem henni berst. Minnkað framboð nú er aðeins timabundið, og vonast framleið- endur til þess að eftir 2-3 vikur verði aftur unnt að lækka veröið á tómötunum. Þorvaldur Þorsteinsson sagði að með auknum feröamanna- straumi og auknum kynnum Is- lendinga af mataræði erlendis hafi grænmetisneysla stóraukist. Matsölustaðir i Reykjavik kaupa um 20% alls grænmetis sem i Reykjavik selst, en grænmetis- ræktun er nær engin i höfuðborg- inni sjálfri. Helstu grænmetis- ræktunarsvæðin eru i Arnessýslu og Borgarfirði. I samtalinu við Þorvald bar grænmetismarkað á góma. Hann sagði að hugmyndin um að setja á stofn slikan markað hafi oft skot- ið upp kollinum, en kvaðst ekki búast við, að úr þvi yröi á næst- unni. Það væri of viðamikið fyrir- tæki, auk þess sem Sölufélagið treysti sér ekki i samkeppni við kaupménn, sem eru aðalvið- skiptavinir félagsins. Nú er komið á markaðinn blómkál, hvitkál, gulrætur og róf- ur, og er verðið almennt um 30% hærra en i fyrra, þ.e. hefur fylgt almennri verðlagningu á land- búnaðarvörunum. — AI. Fiðlukonsert eftir Mozart reyndist vera falsaður 1931 Upp hefur komist að verk eitt, sem til skamms tíma hefur verið talið fyrsti fiðlukonsert Mozarts, er i reynd fölsun. Verkið er sett saman — að vísu á grundvelli nokkurra uppkasta eftir Mozart, af franska fiðluleikaranum Marius Casadesus árið 1931. Reyndar höfðu ýmsir fræði- menn efast um aö þessi fiðlukon- zert I D-dúr K 294 a, væri ekta. Verkið átti Mozart að hafa samið tiu ára gamall árið 1766 þegar hann gisti Versali. Það var ekki hægtað sýna frumhandrit, en það var útskýrt með þvi aö segja, að það væri i eigu einkasafnara sem vildi ekki láta neinn hnýsast i það. Konsert þessum var vel tekið, og sjálfur Yehudi Menuhin geröi hann mjög frægan með þvi að leika hann inn á plötur árið 1934. Casadesus, sem játaði höfund- skap sinn vegna deilna um þókn- un fyrir konsertinn; hann hafði fengið nokkrar tekjur sem „útsetjari", er nú 84 ára gamall. Casadesus: Hefur loksins játað á sig fölsun.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.