Dagblaðið Vísir - DV - 12.08.1996, Blaðsíða 15

MÁNUDAGUR 12. ÁGÚST 1996
15
Að lokinni versl-
unarmannahelgi
Frá Pjóöhátíö í Eyjum. - „Par voru
segir Elísa m.a. í greininni.
um mikla aukningu amfetamín-
neyslu meöal ungs fólks á fyrra
helmingi ársins 1996. í foreldra-
síma Vimulausrar æsku og í við-
tölum við foreldra og unglinga höf-
um viö líka orðið vör við aukna
neyslu á þessu efni.
Það verður sífellt erfiðara að
vinna að fyrsta stigs forvörnum
þegar aðgengi að áfengi verður
auðveldara með hverjum deginum
sem líður, einnig fyrir unglinga.
Og ekki batnar það ef ráðamenn
þjóðarinnar láta sér til hugar
koma að lækka aldur til áfengis-
kaupa í 18 ár. Von mín er sú að
þeir hugsi sig um eftir þessa helgi.
notaðir gámar til aö geyma börnin i,“
Undanfarið virðist sem framboð af
ólöglegum vímuefnum hafi verið
mikið og ekki bætir það úr. Við
vitum að í fyrra byrjuðu margir
unglingar á neyslu um verslunar-
mannahelgina, ekki bara á áfengi
heldur líka á ólöglegum vímuefn-
um eins og Epillunni.
Að liðinni þessari löngu helgi
heldur Vimulaus æska áfram har-
áttunni eins og undanfarin 10 ár
og við munum halda áfram að
virkja foreldra í baráttunni gegn
fíkniefnum og efla að miklum mun
samvinnu við aðra sem vinna að
forvörnum.
Elísa Wíum
Verslunar-
mannahelginni
1996 er lokið og við
tekur uppgjör her-
legheitanna. For-
svarsmenn útihá-
tíða telja upp úr
kössunum, rifin
tjöld og viðlegu-
búnaður er afskrif-
„Dauðaherbergiö" var fullt
Sl. laugardagskvöld blasti ófög-
ur sjón við landsmönnum í frétta-
tímum sjónvarpsstöðvanna. Frétt-
næmast frá þessari mestu
„skemmtihátið ársins" voru
myndir frá Akureyri af blautum
og hröktum unglingum,
skjögrandi ofurölvi um stræti og
torg, drukknum og sjálfsagt mörg-
um undir áhrifum annarra vímu-
efna. Sölumenn dópsins hafa trú-
lega verið á staðnum, þeir fylgjast
vel með.
í viðtali við lögreglu kom fram
að „dauðaherbergið" var fúllt og
alls staðar lágu unglingar að sofa
úr sér vímuna. Rusl var úti um
allt og tjaldstæðavörður, sem talað
var við, óskaði þess að næsti dag-
ur væri þriðjudagur, svo kveið
hann nóttinni.
í Eyjum var mikil ölvun á ung-
lingum og sýnt í sjón-
varpinu þegar unglingur
var dreginn inn í
„dauðagám". Óhugnan-
legt. Þar voru notaðir
gámar til að geyma
hörnin í. Einnig þar
voru ólögleg fíkniefni.
Auðvitað skemmtir stór
hópur unglinga sér um
verslunarmannahelgina
án vimuefna. Því má
ekki gleyma. Mótshald-
arar í Galtalæk sögðu að
þar hefði allt farið vel
fram enda eftirlit og
gæsla mikil.
Komu ein að sunn-
an
Fyrir verslunarmanna-
helgi sendi
Vímulaus æska
sýslumönnum
bréf og brýndi þá
á því að halda lög
og reglur um úti-
hátíðir, t.d. eiga
14 og 15 ára ung-
lingar að vera i
fylgd með full-
orðnum á útihá-
tíðum. Lögreglan
á Akureyri furð-
aði sig á því að
börn á þessum aldri komu ein að
sunnan á útihátíðina á Akureyri.
Hefði ekki einfaldlega átt að senda
þau til foreldrahúsa aftur og láta
foreldrana taka við þeim?
Vímulaus æska, Fræðslumið-
stöð i fiknivömum og ÍUT, æsku-
lýðssamtök, sendu fyrir helgina
bækling til allra foreldra í landinu
sem eiga 14 og 15 ára unglinga.
Bæklingurinn heitir 5 RÁÐ TIL
FORELDRA GEGN FÍKNIEFNUM.
LÍF BARNSINS ER í HÚFI. Við
fengum mikil viðbrögð við þessum
bæklingi en við vorum með tvær~
simalínur opnar allan sólarhring-
inn dagana fyrir helgina til þess
að geta liðsinnt foreldrum sem
vildu fá upplýsingar af ýmsu tagi.
Lækkaöur áfengiskaupa-
aldur
Fyrir stuttu komu tölur frá SÁÁ
Kjallarinn
aður, gert að sár-
um þeirra sem
létu hendur skipta
og stúlkur, sem
urðu fyrir harðinu
á misyndismönn-
um, reyna að
vinna bug á óttan- Elisa Wium
um, niðurlæging- framkvæmdastjóri
unni og heiftinni. Vimulausrar æsku
„Það verður sífellt erfíðara að
vinna að fyrsta stigs forvörnum
þegar aðgengi að áfengi verður
auðveldara með hverjum degin-
um sem líður, einnig fyrir ung-
linga.u
Aherslur á ný viðhorf í fiskveiðum:
Frjáls veiði á öngulinn
Það hefur víða komið fram að
allt bendir til þess að þorskur sé
nú að aukast á miðunum kringum
ísland. Þetta er auðvitað vegna
þess að togveiðar hafa verið mjög
utan 200 mílanna og veruleg frið-
un frá þessari veiðiaðferð átt sér
stað. Allir sanngjamir menn við-
urkenna þessa staðreynd. Við vilj-
um þvi haga okkur samkvæmt því
og fá fullt frelsi til veiða með öngl-
inum.
Þar sem þorskstofninn er ekki
enn kominn í sitt fyrra horf að
magni til verður um óákveðinn
tíma að setja hámark á hvem
þann er veiðir með öngli.
Þetta eru kröfurnar
Auðlindir hafsins verði áfram
sameign þjóðar-
innar, sbr. 1.
grein gildandi
laga um fiskveið-
ar.
Hverjum manni
er frjálst að veiða
með öngli innan
100 mílna fisk-
veiðimarkanna
og hafi til þess
fley er fullnægi
öllum reglum
Siglingamála-
stofnunar.
Þar sem enn
verður að takmarka heildarveiði
er óhjákvæmilegt að setja hverjum
sjómanni með öngul hámarksafla,
til dæmis 40 tonn á ári. Öörum
sem ekki era sjómenn verði út-
hlutað t.d. 2 tonnum.
Enginn má selja
eða ráðstafa til ann-
ars úthlutun sem
hann fær í upphafi
árs. Skylt er að gefa
upp allan afla viku-
lega. Sæki menn ekki
sjó í 9 mánuði sam-
fellt verði litið svo á
að ekki sé vilji að
veiða neitt á 12 mán-
aða tímabili og verði
því athugað um aukn-
ingu til sjómanna.
Allur afli komi á
land.
Meginregla um við-
skipti verði í gegnum
fiskmarkað.
Fyrsta flokks með-
ferð á afla er skilyrði
fyrir veiði.
Þegar tveir eða fleiri eru á bátn-
um skerðist afli á hvern mann um
10-15 tonn.
Afli línubáta verði aldrei meiri
en 70 tonn á hvem skráðan mann
í upphafi árs eða vertíðar.
Afli veiddur á öngul verði ein-
gongu unmnn mnan-
lands.
Enginn skör ofar
Þetta nýja kerfi mun
þegar leiða til meiri
vinnu í landi og skila
úrvalshráefni. Vist-
vænar veiðar verða í
forsæti. Enginn er
settur skör ofar öðr-
um með veiðar á öng-
ul. Menn velja frjálst
að vera með línu eða
handfæri. Bátar inn-
an 10 brúttótonna
fari ekki til veiða frá
1. nóvember til 1.
mars.
Þeir sem hafa áhuga
á því að standa að
þessari veiðistefnu
geta innan skamms tilkynnt sig til
kjama sem mun undirbúa víðtæk-
ari stefnumótun gagnvart Alþingi
og fá fram nauðsynleg lög.
Allir sem veiða samkvæmt
þessu kerfi greiða 5% aflagjald.
Jón Ármann Héðinsson
„Enginn er settur skör ofar öðrum
með veiðar á öngul. Menn velja
frjálst að vera með línu eða hand-
færi. Bátar innan 10 brúttótonna
fari ekki til veiða frá 1. nóvember
til 1. mars.“
Kjallarinn
Jón Ármann
Héðinsson
fyrrv. alþingismaður
Með og
á móti
Ríkisrekstur fríhafnar-
verslunarinnar
Skilaði 600 millj-
óna króna hagnaði
„Frihöfnin
hefur verið
rekin af ís-
lenska ríkinu
frá 1958 og er í
dag fyrirtæki
sem skilaði eig-
endum sínum,
ríkissjóði, 600
milljóna króna
hagnaði á síð-
asta ári. Það er
því ekki óeðlilegt að einkaaðilar
reyni að komast yfir þennan
rekstur. Sennilegt má telja að
verði fríhöfnin boðin út þurfi að
gera það innan Evrópska efna-
hagssvæðisins og er þá ekki ólík-
legt að erlend fyrirtæki hljóti
hnossið. Við það missa íslenskir
kaupmenn, sem nú skipta við frí-
höfnina, mikil viðskiptl. Fríhöfn-
in er opin allan sólarhringinn
alla daga ársins og reynir að
veita góða þjónustu. Kaup-
mannasamtökin hafa haldið því
fram með blaðaskrifum að und-
anförnu að fríhöfnin reki póst-
verslun. Það er ekki rétt. Hitt er
þó rétt að fríhöfnin hefur veitt þá
þjónustu, í litlum mæli þó, að
hægt er að greiða vöru fyrir fram
með kreditkorti og varan er frá-
tekin við komu farþega til lands-
ins. Oftast er um að ræða for-
eldra sem eru að greiða fyrir af-
kvæmi sín. Þær vörur, sem hægt
er að kaupa í komuverslun, geta
íslendingar líka keypt erlendis
og í erlendum fríhöfnum og feng-
ið virðisaukaskatt endurgreidd-
an. Það er því að stóram hluta
verið að reyna að flytja verslun-
ina úr landi með því að amast
við komuversluninni. Stærri fyr-
irtæki landsins hafa í auknum
mæli ráðið stjómendur utan eig-
endahópsins og sé ég því ekki
mun á rekstri fríhafnar og einka-
fyrirtækja annan en þann að for-
stjórar eru misjafnlega starfi
sínu vaxnir."
Betur komið í
höndum einkaaðila
„Rekstri frí-
hafnarversl-
unarinnar
væri betur
komið í hönd-
um einkaaðila
en ríkisins.
Ríkið á ekki
að vera í óeðli-
legri sam-
keppni við «»n. formaaur
verslun í land- ^JJ^nna*am'
inu og á að
láta sér nægja að hafa húsaleigu-
tekjur af slíkri verslun. Ríkið
fær engar tekjur í ríkissjóð í
formi tolla, vörugjalda og virðis-
aukaskatts af þessari fríhafnar-
verslim og þar af leiðandi er það
í bullandi samkeppni við aðra
verslun. Kaupmenn á landinu
þurfa allir að greiða þessi gjöld.
Varðandi komuverslunina er það
skoðun Kaupmannasamtakanna
að hana eigi að leggja niður. í
flugstöðvum hins vestræna
heims tíðkast ekki slík verslun.
Það hefur einnig komið fram að
undanförnu að ríkið stundar
þarna ákveðna póstverslun sem
er fáránlegt og það sýnir hversu
lítil virðing er borin fyrir ís-
lenskri verslun. Það er ekki eðli-
legt að fólk sem ekki er að ferð-
ast geti verslað þama eins og
upp úr vörulista. Ríkið á ekki að
stunda slíka verslun og það er
hneisa að þetta skuli eiga sér
stað. Við gerum kröfu um það að
þeirri verslun verði hætt nú þeg-
ar. Verslanir í erlendum fríhöfn-
um eru allar í höndum einkaað-
ila og það er orðið tímabært að
rikið endurskoði afstöðu sína til
þessarar verslunar og feli hana
öðrum.“ -ilk
Benedikt Kristjáns-