Dagblaðið Vísir - DV - 05.05.1999, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 05.05.1999, Blaðsíða 15
MIÐVIKUDAGUR 5. MAI 1999 15 Feluleikur með sum ar jöf sægreifanna Davíð Oddsson og Halldór Ásgrímsson leggja bersýnilega ekki í að tilkynna fyrir kosningar sérstaka sumargjöf til stórút- gerðanna sem felst í ókeypis veiðiheimild- um í Barentshafi fyrir um 7200 tonn af þorski, auk meðafla. í ráðu- neytinu liggja þó drög að úthlutun sem í reynd færir stórútgerð- inni nýjan gjafakvóta sem líklega leggur sig á rétt innan við fjóra milljarða. Ríkisstjórnin þorir hins vegar ekki að birta hana fyrr en eftir kosningar. 3,6 milljarða sumargjöf Jón Baldvin Hannibalsson átti frumkvæðið að því að fyrri rikis- stjórn hafnaði áformum Þorsteins Palssonar um að banna íslenskum skipum veiðar á alþjóðlegu haf- Kjallarinn Össur Skarphéðinsson alþingismaöur „I reynd væri því ekki verið að út- deila raunhæfum veiðiheimildum heldur ávísunum upp á beinharða peninga. Fyrir þær 60-90 útgerðir sem eiga von um Smugukvóta jafngildir þetta að fá ávísun í pósti sem er að meðaltali upp á 40-60 milljónir." svæði í Barentshafi. Veiðarnar skil- uðu miklum arði í þjóðarbúið á tímum lægðar í sjávarútvegi og áttu þátt í hversu farsællega íslend- ingar unnu sig upp úr kreppunni. Þær leiddu hins vegar til harðra deilna við Norð- menn, sem lyktaði ekki fyrr en nýlega þegar íslendingar fengu heimildir til að veiða um 9 þús- und tonn af þorski í Barentshafi, auk 30% meðafla. Skv. samningnum þarf að greiða Rúss- um beina leigu fyrir um 1760 tonn af þorski þannig að ís- lensk stjórnvöld hafa til frjálsrar ráð- stöfunar heimildir fyrir 7230 tonnum. Gangverð á kílói varanlegs þorsk- kvóta er nú í kring- um 720 krónur. Dav- íð og Halldór geta því ráðstafað Smugukvóta sem mætti verðleggja á 5,2 milljarða væri hann innan efnahagslögsögunnar. Smugukvótinn er þó minna virði. í fyrsta lagi falla heimildirnar niður —l ef heildarkvóti í Barentshafi fer niður fyrir 350 þús- und tonn. Tíðni þess er hægt að meta í ljósi reynslu og verðfellir kvót- ann sem því nem- ur. í öðru lagi er réttlátt að gera ráð fyrir sérstakri umbun til frum- herjanna, sem hófu veiðarnar fyrsta sumarið í Smug- unni enda veita lögin um út- hafsveiðar frá 1996 heimild til að ráðstafa 5% kvóta sem fæst utan efnahagslögsögunnar til þeirra sem hófu veiðarnar. Heildarmagnið til almennrar ráðstöfunar minnkar að Davíð Oddsson forsætisráðherra og Halldór Ásgrímsson utanríkisráð- herra. - Hræddir við viðbrögð góðra íslendinga sem líta á gjafakvótann sem mesta ranglæti íslandssögunnar, segir Össur m.a. í grein sinni. sama skapi. I þriðja lagi er erfiðara að sækja afia í Barentshaf en innan efnahagslögsögunnar og það dregur lika úr verðgildi kvótans. Á móti þessu vegur þó andvirði meðaflans sem ekki er hér tekið inn 1 mat á verðmæti Smugukvótans. Þegar allt er reiknað sýnist mér því ekki ósanngjarnt að álykta að heild- arvirði Smugukvótans kunni að vera um 30% minna en samsvar- andi kvóta innan efnahagslögsög- unnar. Ríkisstjórnin er þvi að búa sig undir að úthluta stórútgerðinni sumargjöf í formi varanlegs Smugukvóta sem má verðleggja á allt að 3,6 milljarða króna. Orð Davíðs og Halldórs Alls hafa 90 skip af islandi veiði- reynslu i Smugunni. Af þeim hafa 29 verið seld eða flögguð út og eru þvi ekki lengur á skipaskrá. En jafnvel þó þau fengju ekkert myndu engin skip fá meira en kringum 300 tonna kvóta yrði byggt á sama kerfi og gildir fyrir kvóta innan lögsög- unnar. Hjá stórum frystitogara jafn- gildir þetta svona 2ja vikna úthaldi. Flest skipanna fengju hins vegar minna og sum miklu minna. Einungis órlítill hluti getur því notað kvóta sinn til veiða í Smug- unni, og langstærsti hluti aflaheim- ildanna mun því strax ganga kaup- um og sölum. í reynd væri þvi ekki verið að útdeila raunhæfum veiði- heimildum heldur ávísunum upp á beinharða peninga. Fyrir þær 60-90 útgerðir sem eiga von um Smugu- kvóta jafngildir þetta að fá ávísun í pósti sem er að meðaltali upp á 40-60 milljónir. í ráðuneytinu liggur nú ókeypis úthlutun Smugukvótans til stórút- gerðanna tilbúin á skrifborði fráfar- andi ráðherra. Það væri hægt að birta hana á morgun. En Davíð og Halldór eru hræddir við viðbrögð góðra íslendinga sem líta á gjafa- kvótann sem mesta ranglæti íslands- sögunnar. Þess vegna er búið að taka pólitíska ákvörðun um að geyma fram yfir kjördag að tilkynna sumargjöfina til sægreifanna. Össur Skarphéðinsson Vinstrihreyfingin - grænt framboð: Tryggir kröftugra lýðræði Einkum þrennt aðgreinir Vinstrihreyfinguna - grænt fram- boð frá öðrum stjórnmálahreyfmg- um sem bjóða fram fyrir komandi alþingiskosningar. Velferóin í fyrsta lagi áhersla okkar á að almannaþjónustan sé rekin með hagsmuni almennings að leiðar- ljósi en ekki sem atvinnuvegur í hagnaðarskyni. Þess misskilnings hefur stundum gætt að við setjum samasemmerki á milli einkavæð- ingar og gamalgróinnar starfsemi á borð við SÍBS, DAS eða annarrar þjónustu sem sprottin er upp úr „Um stefnumál okkar reynum við nú að safna liði. Þá ætti það að vera öllum umhugsunarefni sem vilja að slík sjónarmið séu til staðar í íslenskri stjórnmálaum- ræðu hvort ekki sé rökrétt að veita Vinstrihreyfíngunni - grænu framboði brautargengi í komandi kosningum." baráttu sjúklinga eða verkalýðs- samtaka. Slík starfsemi er komin til af þeirri ástæðu einni að knýja á um lausn á aðsteðjandi vanda. Það sem er upp á teningnum nú um stundir er af allt öðrum toga. Með svokallaðri einkafram- kvæmd í velferðarþjónustunni er hugmyndin sú að stofhanir verði reknar eins og hver önnur fyrir- tæki í hagnaðarskyni. Þetta hefur verið reynt erlendis og gefið mjög slæma raun, leitt til hærri tilkostn- aðar fyrir skattborgara og notend- ur enda gefur augaleið að þegar arður er tekinn út úr starfseminni jafnt og þétt er minna til ráðstöfun- ar innan veggja þeirra. í Stjórnarráðinu hafa Framsókn- arflokkurinn og Sjálfstæðisflokkur- inn riðið á vaðið með þessa hugsun með því að bjóða út elliheimili og skóla til einkaframkvæmdar. Aðrir flokkar en Vinstrihreyfingin - grænt framboð hafa ekki hafnað þessu fyrirkomulagi enda þótt fyr- irsjáanlegt sé að þetta sé ávísun á mismunun þegar fram líða stundir með auknum not- endagjöldum. Fyr- ir tilvonandi not- endagjöldum hef- ur ríkisstjórnin gert grein í upp- lýsingariti sínu um einkafram- kvæmd en eitt- hvað minna hefur farið fyrir slíkum upplýsingum í kosningaauglýsingum upp á síðkastið. Náttúruverndin í öðru lagi kemur sérstaða Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs fram í áherslu á náttúru- vernd. Við leggjumst gegn virkjun- um i þágu stóriðju en viljum þess í stað fara aðrar leiðir til atvinnusköpunar. Fundir og ráðstefnur sem hreyfmgin hefur efnt til á undanförn- um vikum um val- kosti i atvinnumálum hafa leitt í Ijós að margar áhugaverðar hugmyndir biða þess eins að komast í fram- kvæmd og hefur þetta aukið mönnum bjart- sýni á þá möguleika sem við eigum ef rétt er á spóðum haldið. Að sönnu vísa allir stjórnmálaflokkarnir til þess að þeir vilji sinna náttúruvernd. Vandinn er hins vegar sá að þeir vilja hafa það besta af óll- um heimum, virkja á hálendinu og varðveita náttúruna, undirrita Kyoto en jafnframt reisa verk- smiðjur sem myndu sprengja þann sáttmála í einu vetfangi. Stundum þarf að velja og hafna og í kosning- um á að bjóða kjósendum upp á mismunandi kosti í þeim efnum. Utanríkismálin í þriðja lagi greinist Vinstri- hreyfingin - grænt framboð frá öðrum flokkum í utanríkismálum. Við viljum þróa samningana við Evrópusambandið í átt til tvíhliða samkomulags um viðskipti, vís- indi, rannsðknir, menningu og menntir en höfnum innlimun í bandalagið. Þá leggjum við áherslu Kjallarínn Ogmundur Jónasson efsti maður á U-lista í Reykjavík á að efia starf okkar á vettvangi Sameinuðu þjóðanna, ÖSE og öðr- um þeim vettvangi þar sem þjóðir koma saman á jafnræðis- grundvelli en höfnum aðild að hernaðar- bandalögum. Það er sláandi að Vinstri- hreyfingin - grænt framboð skuli auk húmanista vera eina stj órnmálahreyfingin sem hefur fordæmt loftárásir Nató á Júgóslavíu og krafist þess að leitað verði annarra leiða til að finna lausn á hinum alvarlegu deilumál- um á Balkanskaga. Niðurstaðan Öllum má síðan vera h'óst að þegar upp hafa komið deilumál um grundvallaratriði á borð við gagna- grunnsmálið og auðlindamál hafa eindregnustu talsménn almanna- hagsmuna komið úr röðum Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs. Um stefnumál okkar reynum við nú að safna liði. Þá ætti það að vera öllum umhugsun- arefni sem vilja að slík sjónarmið séu til staðar í íslenskri stjórn- málaumræðu hvort ekki sé rökrétt að veita Vinstrihreyfingunni - grænu framboði brautargengi í komandi kosningum. Slíkt stuðlar að kröftugra lýðræði. Ögmundur Jónasson Pétur tiauksson, varaforma&ur Mannverndar. Með og á móti Braut íslenska ríkiö gegn ákvæöum EES-samnings- ins með setningu gagna- grunnslaganna? Heftir framfarir? Já, ég tel að svo sé. Við erum að óska eftir úrskurði frá Eftirlits- stofnun EFTA um samkeppn- issjónarmiðin en jafnframt viljum við að stofnunin kynni sér mál- ið í heild og taki afstöðu til þess. Við báðum um flýtimeðferð og nú bíðum við úrskurðar. Samkeppnistofhun hefur gefið út það álit sitt að „gagna- grunnslögin brjóti í bága við samkeppnissjónarmið og menn hafa velt því fyrir sér hvort sér- leyfi á þessu sviði muni hefta eðlilegar framfarir í erfðavísind- um í framtíðinni. Reyndar er ég einnig á þeirri skoðun að gagna- grunnslögin stangíst á við til- skipun Evrópusambandsins um persónuvernd. Aöalmálíð er þó að þetta er brot á almennum siðareglum og vísindavenjum. Þá er vont að réttur þeirra sem ekki geta hafnað þátttöku í grunninum er ekki varinn í gagnagrunnslögunum. Á meðan þessi atriði eru enn óljós hvetj- um við almenning til að hafha þátttöku í gagnagrunninum með því að fylla út eyðublað land- læknis og senda til hans. Brýtur ekki gegn EES „Þann 20. ágúst 1 fyrra lét ég ásamt fé- laga mínum, Karli Axels- syni hæstarétt- arlögmanni, í té lögfræöiálit þar sem fjallað var um það Jón stelnar Gunn- m.a. hvort laugsson hæsta- frumvarpið réttartdgmaour. um gagnagrunn á heilbrigðis- sviði, eins og það var þá, bryti gegn ákvæðum i EES-samningn- um. í þeirri álitsgerð var færður fr am itarlegur rökstuðningur fyrir því að frumvarpið stæðist samninginn. Meöal annars var þar sérstaklega fjallað um sam- keppnisreglur samningsins og raunar önnur þau ákvæði hans sem til greina gat komið að frum- varpið brytl í bága við. Nokkru síðar skUaði Lagastofnun Há- skólans lögfræðiáliti um frum- varpið þar sem komist var að sömu niðurstöðu um þessi efni. Þær breytingar, sem gerðar voru á frumvarpinu eftir að þessi álit voru skrifuð, breyta engu um niðurstöður álitanna. Með vísan til þessa tel ég Ijóst að lögin standist allar skuldbindingar ís- lands samkvæmt EES-samningn- um. -EIR/-SÁ Kjallarahöfundar Athygli kjallarahöfunda er vakin á því að ekki er tekið við greinum í blaðið nema þær ber- ist á stafrænu formi, þ.e. á tölvu- diski eða á Netinu. DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni á stafrænu formi og í gagnabönk- um. Netfang ritstjórnar er: dvritst@ff.is

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.