Dagblaðið Vísir - DV - 20.10.2000, Page 13

13
FÖSTUDAGUR 20. OKTÓBER 2000
I>V
Hómósexúalisminn ríkir
í andlega heiminum
Stundum dvelur Sigurður Guðmunds-
son á Djúpavogi þegar hann er á landinu
vegna þess að þar á hann lítið hús. Ann-
ars er heimshomaflakk Sigurðar með
ólíkindum. Hann hefur ferðast um víða
veröld og búið i Hollandi, Svíþjóð og nú
1 Kína. Hann hefur að sögn kunnugra
bækistöðvar í öllum þessum löndum. En
af hverju valdi hann Djúpavog af öllum
stöðum á Islandi?
„Ég hef í raun og veru aldrei valið
neitt,“ segir Sigurður hugsi. „Og þeir
sem velja ekki neitt, þeir hljóta að þróa
með sér að vera eftirtökusamir menn.
Þegar rétta augnablikið kemur þá geng-
ur maður því á hönd. Það er til dæmis
ekki hægt að ákveða að elska einhvem.
Ef maður verður hins vegar ástfanginn
þá hlýtur það að vera hið rétta. Það
sama er uppi á teningnum með listina
mina; ég tek ekki vitsmunalegar ákvarð-
anir, þó ekki megi skilja það sem svo að
ég vinni hana án nokkurrar hugsunar."
Djúpivogm- hefur þá semsagt valið
þig?
„Já, ég gisti þar eitt sinn á ferðalagi,
vaknaði mjög snemma morguns i yndislega fallegu
veðri og hugsaði: This is the place! Daginn eftir
hafði ég keypt húskofa í þorpinu, sem er nú óðum
að komast í gagnið."
Sigurður dvelur einnig oft hjá Kristjáni bróður
sínum úti á landi þar sem hann á bústað og líka í
Reykjavík þegar störfin kalla.
Afkvæmi karlkynsins
Fyrsta verkið sem Sigurður sýnir mér heitir
Sigurður við verkiö
Dúett, sem er nokk-
urs konar afrit af
barítón og sópran
DV-MY
Sigurður Guðmundsson
myndlistarmaður
Mér fmnst svo skrýtiö aö um
allar aldir og árþúsund hafi
kvenlegi þátturinn veriö virtur
svo lítils. Raunar þykir mér
þetta grunsamlegt í meira
lagi... Skyldi þessi karlalist
ekki vera dauöadæmt fyrir-
bæri?“
lega mikinn áhuga á gagnstæða
kyninu. Bæði vegna þess að það
er ánægjulegt og til þess að við-
halda mannkyninu. En i andlega
heiminum, þar með talið listum
og trúmálum, þá er hómósexúai-
isminn ríkjandi."
Heimurinn er hommi, segirðu
í bókinni...
„Já, en það þýðir ekki að ég sé
haldinn neinni hómófóbíu. Mér
finnst bara svo skrýtið að um
allar aldir og árþúsund hafi
kvenlegi þátturinn verið virtur
svo lítils. Raunar þykir mér
þetta grunsamlegt í meira lagi
og set stórt spurningarmerki við
það. Skyldi þessi karlalist ekki
vera dauðadæmt fyrirbæri?"
Dúett og er sérstaklega gert fyrir uppákomur á sýn-
ingaopnunum, en er jafnframt formfagur skúlptúr.
„Þetta er nokkurs konar afrit af barítón og sópr-
an,“ segir listamaðurinn og útskýrir aö tveir söngv-
arar af gagnstæðu kyni standi hvor sínum megin og
syngi en líkamir þeirra eigi jafnframt að passa i
skúlptúrinn - barítóninn sé hávaxinn en sópraninn
þybbinn með stóran rass, ef söngvaramir eru í með-
allagi að líkamsburðum. Tónverk er alltaf flutt á
opnunum með alvöru söngvurum.
Sigurður segir að verkin á sýningunni hafi öll á
sér keim innsetningarinnar. „Ég hef líka unnið
mikið með það á síðari árum að gefa ekki eina
hreina mynd af veruleikanum, heldur hafa hana
margbrotna. Að sú mynd sé í tveimur þremur átt-
um, en verði ekki ein stór yfirlýsing."
Sigurður sendi fyrr á þessu ári frá sér bókina
Ósýnilegu konuna. Einhverju sinni lýsti Sigurður
bókinni þannig í viðtali að hún væri kyngreining á
honum sjáifum og vestrænni menningu. Tengist
sýning hans i Listasafninu bókinni?
„Eitt verk á sýningunni, sem er mér mjög hjart-
fólgið, tengist bókinni en það var ég að vinna sam-
hliða henni. Þetta er bronstík sem heldur á bolta úr
hænsnaneti og heitir Female with ball. Verkið er
ákaflega þýðingarmikið fyrir mig - en eftir því sem
verkin eru þýðingarmeiri fyrir mig þeim mun
minna get ég sagt um þau. Það er bara svoleiðis,"
segir Sigurður hálf afsakandi.
En af hverju eru kynja- og kynferðispælingar svo
ríkjandi hjá þér núna?
„Það er vegna þess að ég varð svolítið tortrygg-
inn þegar ég hugsaði um það að langstærstur hluti
listar í veröldinni er afkvæmi karlkynsins. Ef hægt
er að segja að manneskjan sé bæði líkamleg og and-
leg vera - þá hefur líkamlega manneskjan afskap-
Mýktin i Kína
Ert þú allur að mýkjast sem
listamaður? Er það e.t.v. Kína
sem ýtir undir þá mýkt?
„Vonandi er ég að mýkjast,"
segir Sigurður og brosir mjúkt.
„Ég valdi a.m.k. góðan stað til þess að skrifa Ósýni-
legu konuna. I mannlífinu í Kina - öfugt við stjóm-
málin - er jing jang jafnvægi og hið kvenlega er
ríkjandi í daglega lífinu. Þetta jafnvægi er bæði að
finna í búddismanum og aldagömlum kínverskum
kúltúr. En ég er ekki í Kína af því að það er svo
gaman að vera í Kína. Ég var þó að uppgötva að það
er rétt aö vera þar eins og 'sakir standa.“
Þú hefur sem sagt ekki leitað þangað meðvitað
frekar en annað?
„Nei, alveg eftir attitjútinu sem ég hef í listinni
og lífinu. Þetta er svo mikið ákvarðanaþjóðfélag
sem við lifum í. Einhvers staðar heyrði ég meira að
segja frasann „þú átt aö velja vini þína.“ Ég hef nú
aldrei heyrt meiri vitleysu."
Heldurðu að maður hafi þá ekki val um nokkum
skapaðan hlut?
„Jú, en maður velur ekki grundvallaratriði. Það
er hægt að velja innan leiðanna og túlka það sem er
þegar til staðar. Hvað maður gerir við ástina sína
er honum t.d. í sjálfsvald sett þó að hann ráöi ekki
hvenær hann verður ástfanginn."
Sigurður hefúr ekki tekið ákvörðun um hversu
lengi hann ætlar að vera í Kína. Hann hefur þegar
verið þar í nokkur ár og alveg óralengi í útlöndum.
Langar hann ekkert að flytja tfi íslands?
„Jú jú,“ segir Sigurður, en hefur að öllum líkind-
um ákveðið að bíða þess að ísland taki ákvörðun
um hann. -þhs
Sýning á sjö þrívlddarverkum Sigurðar Guðmundssonar,
sem aldrei hafa verið sýnd hér á landi fyrr, verður opn-
uð I Listasafni Islands í kvöld. Einnig kemur út bók um
Ijósmyndaverk hans hjá Máli og menningu samhliöa
opnuninni. Sýning Sigurðar hefur verið valin á dagskrá
Reykjavíkur menningarborgar Evrópu árið 2000.
Tónlist
Lifandi
miðbær
Þeir voru ófáir sem nutu lokaatriðis opnunar-
hátíðar Art 2000 í miðbæ Kópavogs siðastliðið
miðvikudagskvöld. Auk tónleikagesta sem nú
höfðu stigið út dreif að fólk úr ýmsum áttum
sem hafði tekið auglýstu boði um að njóta síð-
ustu atriða á dagskránni. En það voru ekki bara
útiatriðin sem kættu menn heldur reyndist opn-
unarhátíðin öll hin fjörlegasta. Vikjum nú aö
upphafinu.
Gyða Valtýsdóttir var fulltrúi yngstu kynslóö-
ar tónskálda og flutti hún í upphafi samkund-
unnar verk fyrir harmoníku og tónband sem lof-
ar góðu.
Ávörp forsvarsmanna og ýmissa frammá-
manna í menningarlífinu voru stutt og hnitmið-
uð og í takt við verkin sem fylgdu í kjölfarið,
bæði frjálsleg og persónuleg.
Magnúsi Blöndal Jóhannssyni var afhentur
nýr geisladiskur með safni raftónverka eftir
þennan ókrýnda konung íslenskrar raftónlistar.
Auðheyrt var að menn reyndu að setja auka-
skammt af hlýju og aðdáun í klapp sitt. Tæplega
þrjátíu ára gamalt verk Magnúsar, Sonorities 3,
fyrir píanó og tónbandm hafði verið flutt fyrir
afhendinguna og hverjum manni ljóst að aldur
mun ekki ná að granda þessu þétta og augljós-
lega síunga verki, frekar en svo mörgum öðrum
eftir sama. Peter Máté lék á píanóið og gerði
mjög vel.
Bók um rímnakveðskap eftir Hrein Stein-
grímsson var afhent ráðherra menntamála og
tengdi Hilmar Þórðarson, tónskáld og fram-
kvæmdastjóri Tónvers Tónlistarskóla Kópavogs,
í ræðu sinni skemmtilega milli gamalla, ís-
lenskra listgreina og svo nýrra.
Annað þrjátiu ára gamalt verk var á dag-
skránni, Fípur eftir Þorkel Sigurbjömsson, leik-
ARJ2000
ið af tónbandi. Það er upplýsandi að heyra og
finna hve tækni hefur fleygt fram og hvað tölv-
an gefur mönnum mun meira vald en áður var
yfir hljóðum og áferðum.
Tveggja ára gamalt Brot eftir eftir Ríkharð H.
Friðriksson var mikið og vel unnið rýmisverk
þar sem bjartar og oft mjög fallega unnar hljóð-
fléttur ferðuðust nánast í kringum hlustendur.
CamiRa Söderberg flautuleikari flutti þrjú
verk fyrir flautur af ýmsum stærðum og tón-
bönd. Þriðji þáttur úr Sononymus II eftir Hilm-
ar Þórðarson var mjög fallegt eintal kyrrlátrar
sálar umkringt hrífandi hljóðtjöldum.
Bassaflautuleikur Camillu hreint frábær.
Tónleikasalurinn fegursti
Þorsteinn Hauksson samdi Fléttur fyrir
nokkrum árum. Þar er samhengi lifandi efnis og
tónbandaefnis mikið. En sérlega athyglisvert er
að heyra hve verkið byggir formlega á gömlum
grunni, því í raun er þarna um konsert að ræða.
Framvinda efnis og hlutverk þátttakenda er
þannig þekkilegt þó efniviðurinn sjálfur sé ung-
legur um margt. Þetta er sterkt og sannfærandi
verk, sem mun örugglega eldast vel. Flutningur
Camillu var sem fyrr framúrskarandi.
Frá Lárusi H. Grímssyni kom verk annars eðl-
is. Þar var hefðbundnara efni sett í þennan nýja
rafræna búning og kom vel út. Dálítið eins og
vel hefði tekist tU við að setja gamalt, klassiskt
leikrit í nýjan tíma og nýjan búning. Þetta verk
var því af léttara taginu vegna kunnugleika og
góður undibúningur fyrir síðasta hluta tónleik-
anna sem fór fram utan dyra.
Þrir Pýramídar eftir Jóhann G. Jóhannsson
fengu þann fegursta tónleikasal sem hægt er að
hugsa sér. Stjörnubjartur himinn með einstaka
lágskýi vakti yfir gestum sem drukku í sig áhrif-
in. Erfitt er eftir á að greina hvað var hvað - en
reynslan mjög upplífgandi. Að lokum var svo
flutt verkið Target eftir Áke Parmerud fyrir tón-
band og flugelda, og fyrir þá sem gaman hafa
bæði af flugeldum og hljóðlist þá var þetta
ógleymanlegt. Hljóð og sprengingar, ljós og
myrkur fóðmuðust og léku eins og ástleitnir,
lífsglaðir unglingar. Menn gátu ekki slitið af sér
barnslegt brosið fyrr en langt var liðið á nóttina.
Sigfríður Bjömsdóttir
__________________Menning
Urnsjón: Silja Aðalsteinsdóttir
Sýnir í Hafnar-
borg og Kína
Margrét
Guðmunds-
dóttir opnar
sýningu á
grafik í kaffi-
stofu Hafnar-
borgar á
morgun í til-
efni af því að
myndir
hennar og
fleiri ís-
lenskra grafiklistamanna eru lagðar upp
í ævintýraferð til Kina. Þar verða þær á
þremur alþjóðlegum grafiksýningum á
næstu mánuðum, í Shanghai, Gu-
angzhou og loks í Macao. Lokasýningin
er stærst og er mikil viðurkenning fyrir
íslenska listamenn að fá boð um að taka
þátt í henni.
Sýning Margrétar í Hafnarborg heitir
„Gluggi til austurs" eins og glöggt má sjá
á kínversku táknunum ofan við mynd-
ina. Hún stendur til 6. nóv.
ART2000
Dagskrá Raf- og tölvutónlistarhátíðar-
innar í dag hefst kl. 17 með fyrirlestrum
Bernhards Gúnters og Clarence Barlow í
Salnum. I kvöld kl. 20 hefjast þar tónleik-
ar og kl. 22 á Café 22.
Á morgun verða fyrirlestrar i Salnum
kl. 17, þá tala Wayne Siegel og Áke
Parmerud. Um kvöldið kl. 20 verða verk
fyrirlesara leikin á tónleikum í Salnum
auk verka eftir Hilmar Örn Hilmarsson.
Tónleikar hefjast svo á Café 22 kl. 22.
Á sunnudag hefjast pallborðsumræður
í Salnum kl. 17 um stöðu tónlistar á öld
upplýsinga og um kvöldið kl. 20 verða
stórtónleikar í samvinnu við Tónskálda-
félag íslands og Erkitið þar sem leikin
verða verk nokkurra helstu tónskálda
okkar í aldarlok. Tónleikar hefjast svo á
Gauk á Stöng kl. 22.
Hátíðin er á dagskrá Reykjavíkur
menningarborgar.
Söngfélag 40 ára
Söngfélag Þorlákshafnar heldur upp á
40 ára afmæli sitt á sunnudaginn með
tónleikum í Þorlákskirkju kl. 16. Þar
syngur kórinn og sérstakir heiðursgestir
verða þau Sigrún Hjálmtýsdóttir sópran-
söngkona og Jónas Ingimundarson pí-
anóleikari. Stjórn kórsins vill lika hvetja
fyrrum söngfólk tO að koma og taka lag-
ið með kórnum.
Aðgangur er ókeypis og allir velkomn-
ir.
Olíumálverk í
Man
Eyjólfur
Einarsson
sýnir nú í
listasaln-
um Man á
Skólavörðustíg átta ný olíumálverk.
Fjörutíu ár eru síðan hann sýndi fyrst
opinberlega en á þeim árum hefur hann
haldið yfir 20 sýningar hér heima og er-
lendis. Sýningin stendur tO 29. okt. og er
opin virka daga kl. 10-18 en 13-18 á
sunnudögum.
Galdrakvöldvaka
0Á morgun kl. 20.30
stendur Strandagaldur
fyrir Galdrakvöldvöku
á veitingastaðnum
Café Riis á Hólmavík.
Galdrasýningin verður
opin frá kl. 18 og verð-
ur leiðsögn um hana.
Á kvöldvökunni flyt-
ur dr. Ólfna Þorvarðardóttir fyrirlestur-
inn „Galdrasveimur á Ströndum" og
fjaOar um galdrafárið í TrékyOisvík. Þá
verður skemmtidagskrá með sagna-
mönnunum Magnúsi Rafnssyni og Sig-
urði Atlasyni þar sem þeir segja sögur,
spreOa og leika.
Lióð
A mánu
og djass
iagskvöldið
mánudagskvöldíð kl. 20.30 verður
ljóða- og djassveisla í Listaklúbbi Leik-
húskjaUarans. Þar munu ljóðskáld lesa
úr nýjum frumsömdum og þýddum bók-
um sínum, m.a. Ágústína Jónsdóttir,
Gerður Kristný, Kristín Ómarsdóttir,
Linda Vilhjálmsdóttir, Gyrðir Eliasson,
Sölvi Sigurðarson og Þorsteinn Gylfason.
Tómas R. Einarsson og félagar leika ljúf-
an djass.
Aðgangur er ókeypis og öUum heimill
meðan húsrúm leyfir.