Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Síða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Síða 6
losif Brodsky Fraimhald af bls. 5 DÓM.: Vitnið Vóevódin: Þekkið þér Brodsky persónulega? VÓE (félagi í Rithöfundafélaginu): Nei. Ég hef ekki verið í félaginu nema hálft ár. Ég þekkti hann ekki persónu- lega. Hann kemur ekki oft á fundi —. rétt á þýðendakvöldunum. Hann virðist hafa verið viðbúinn viðtökunum á kvæð um sínum og því ekki farið í hin félögin. Ég hef lesið kjarnyrði hans. Þið munduð roðna við að lesa þau, félagar dómarar. Það var verið að tala um gáfur Brod- skys. Mælikvarðinn á þær er aðdáun almennings, Oig sú aðdáun fyrirfinnst ekki og getur ekki fyrirfundizt. Mappa með kvæðum Brodskys var af hent Rithöfundafélaginu. Á ■ þessum kvæðum eru þrjú einkenni. f fyrsta iiagi útúrborufháttur frá heiminum, í öðru lagi klám, og í þriðja lagi skortur á ást á föðurlandi sínu og þjóð, og þar talar Brodsky um annað heimaland. Bíð ið andartak, ég held ég muni það: „Ein- iitur er þessi rússneski múgur“. Svona svívirðilegur skáldskapur ætti að fest- ast í minni hans og samvizku! Skáldið Brodsky er ekki til. Þýðandi — jú kannski það — en alls ekki skáld! Ég styð eindregið mál fé- lagans, sem var að tala um son sinn, sem Brodsky hefði haft spillandi áhrif á. Brodsky rifur æskunna burt frá vinn- unni, frá heiminum, frá lífinu. Það er hans and-þjóðfé!aigslega hlutverk! DÓM.: Hafið þér rætt hæfileika Brod- skys við nefndina? VÓE.: Það var stuttur fundur, þar sem minnzt var á Brodsky, en það urðu ekki úr því neinar almennar umræður. Ég endurtek: Brodsky takmarkaði sig við þessi hálfklæmnu kjarnyrði og kom ekki í Riíhöfundafélagið. Vinur minn, Kulkin skáld, lét einu sinni í ljós frá ræðupaM- inuin hneykslun sina yfir ljóðum ,Brod skys. VERJ.: Er öll nefndin sammála skoð- un yðar í skýrslunni, sem þér gáfuð út um Brodsky? VÓE: Við bárum ekki skýrsluna undir Eikind, sem er annarrar skoðunar. VERJ.: Er innihald skýrslu yðar kunn ugt öðrum nefndarmönnum? VÓE: Nei, það er ekki á vitorði allra nefndarmanna. BRO.: Hvemig náðuð þér í kvæðin min og dagbókina? DÓM.: Spumingin ekki leyfð. Borgari Brodsky, þú vannst ekki nema með höppum og glöppum. Hversvegna? BRO.: Ég hef þegar sagt, að ég var stöðugt að vinna. Ég hafði fasta vinnu og svo orti ég. (í örvæntingu) Það er vinna að yrkja ljóð! E'ÓM.: En tekjurnar þínar eru ekki miklar. Þú segist fá 250 rúblur á ári, en samkvæmt upplýsingum, sem lögregían hefur aflað, er þetta ekki nema 100 rúblu.r. VERJ.: Við fyrstu réttarhöldin var ákveðið, að lögreglan skyldi fá stað'fest- ar þær upplýsingar, sem hún hafði uim tekjur hans, en þetta var ekki gert. DÓM.: Við höfum hér samning, sem þér var sendur frá útgáfufyrirtæki. En þetta er bara pappírsblað og ekki undir ritað af neinum. Einhver af áhevrendahópnum sendir dómaranum blað, bar sem bent er á, að samningar séu fvrst undirritaðir af höfundin- um og síðan af fulltrúa útgáf- unnar. DÓM.: Ég óska ekki eftir neinum oiðrendinigum. SOROKIN ákærandi: Vor mikla þjóð er að byggja upp kemmúnismann. Sov- étborgari á einn dásamlega.n eiginleika — rxutnina af þjóðihollri vinnu. Þjóðfé- lagið getur því aðeins blómgazt, að iðju leysi sé þar ekki til. Brodsky er sneydd- ur föðurlandsást. Hann heifur gleymt grundvallarsetningunni: Sá sem ekki vinnui á heldur ekki mat að fá. Og Brodsky hefur lifað sníkj udýrslífi áruim saman. Ár- ið 1956 fór hann úr skólamim og tók að vimid í verksmiðju. Hann var 15 ára að aldri. Sama ár var hann rekinn. (Hann les upp skrá yfir vinnustaði Brodskys og hiéin milli fastrar vinnu, sem hann kall ar iðjuleysi. Það er eins og verjandinn og vitni hans hafi ekki nefnt það á nafn, að bókmenntastarfsemi sé vinna). Vér höfum komizt að því, að Brodsky hefur ekki fengið nema 37 rúblur fyrir verk, sem hann segist hafa fengið 150 fyrir. BRO.: Það var ekki annað en fyrir- fraingreiðsla. Hluti af því, sem ég átti að fá alls. DÓM.: Þegiðu, 3rodsky. SOROKIN: Hvar sem Brodsky vann vakti hann hneykslun allra með óþægð sinni og leti. Greinin í Kvöld-Leningrad vakti mikla hreyfingu. Geysimikill fjö'.di bréfa barst frá ungu fólki. Öll fordæmdu þau hegðun Brodskys. (Les nokkur bréf). Unga fólkinu finnst Leningrad ekki vera rétti staðurinn fyrir hann, og að hann ætti að hljóta harða refsingu. Hann skortir algjöriega alla hugmynd um samvizkusemi og skyidurækni. Allir menn telja sér það ánægju að gegna herþjónustu, en hann kom sér undan henni. Faðir Brodskys sendi hann til skoðunar og hann kom aftur með vottorð, sem var tekið gilt af ihinu auðtrúa her-kommissaríati. En áður en hann var kallaður þangað skrifaði hann vini sínum, Shakmatov, se-m nú er búið að dæma: „Ég á von á að mæta hjá varnarnefndinni. Skrif- borðið þitt verður öruggur griðcistaður fyrir jambana mína.“ Hann var einn í þeim hópi, sem brást við orði eins og „vinnu“, með djöfullegum hlátri óg hlustaði á „Foringjann" sinn, Umansky, með lotninigu. Brodsky er sameinaður honum í hatri sínu á vinnu og sovézkum bókmenntum. Hjá þeim er sérstakur óskareitur fyrir klaamin orð og hugmynd ir. Brodsky var vanur að ávarpa Shak- matov með „herra“ ag aldrei öðruvisi! Shakmatov fékk sinn dóm. Úr svona fýlupytti kom Brodsky fram. Það er ver ið eð tala um hæfileika Brodskys og Shakmatovs! RÖDD framan úr salnurn: Hverjir? Eru Chukovsky og Marshak eins og Shakmatov? (Verðirnir leiða mann- inn út úr salnum). SOROKIN: Brodsky er varinn af fönt um, snákjudýrum, lúsuim og skorkvik- indum. Brodsky er elckert skáld he!dur litilmenni, sem er að reyna að klambra saman ómerkilegum vísum. Hann gleymdi því alveg, að í okkar landi er ætlazt til, að menn vinni til þess að framleiða veraldlegan auð: vinnuborð, brauð og skáldskap. Það verður að iieyða Brodsiky til að vinna. Hánn. ætti að sendast burt úr hetjuborg vorri. Hann er snikjudýr, dóni, fantur og óhrein persóna. Aðdáend ur Brodskys spýta út úr sér munnvatni. En Nekrasov sagði: Ská'.d ertu ef til vill ekki, en borgari verðurðu að vera. í dag höldum við ekki rétt yfir skáldi, heldur sníkjudýri. Hvers vegna hefur maður verið varinn hér, sem fyrirlítur heimaland sitt? Það þyrfti að rannsaka siðferðisstig þeirra, sem hafa verið að halda uppi vöroum fyrir hann. Hann skiifaði í einu kvæði sínu: „Ég elska amicð heimaland". í dagbókinni hans e/ þessi klausa: „Ég hef lengi verið að hugsa um að fara yfir rauða strikið. Skapandi hugsanir eru að verða til í míruum rauða hauis.“ Einnig skrifaði hann þettaí „Stokkhólmsborg vekur hjá mér meiri virðingu en Kremil í Pr?g“. Marx kallar hann „gamlan mat- hák, rammaðan í sliieig af greniköngl- um“. í einu bréfi sínu skrifar hann: „Mig lang aði að hrækja á Moskvu“. Já, svona er manngildi Brodskys og verjemda hans! (Næst er lesið upp bréf frá stúlku, sem skrifar um Lenin með lítilsvirðingu. Hvaða samband þetta bréf á við Brods- ky, veit víst enginn. Það var hvorki skrifað af honum né til hans). Hér snýr dómarinn sér að mér. DÓM.: Hættið að skrifa niður! ÉG: Félagi dómari. Ég bið um leyfi til að skrifa niður. DÓM.: Nei. ÉG: Ég er blaðamaður og meðlimur Rithöfundafélagsins. Ég er að skrifa um uppeldi uingllinga. Ég bið um leyfi til að skrifa hjá mév. DÓM.: Ekki veit ég, hvað þú ert að skrifa, RÖDD frá áheyrendum: Takið þið blöðin af henni. Sorokin heldur áíram ræðu sinni. Síðan talar verjandinn, en ég get ekki gefið nema þráð inn, þar eð mér var bannað að skrifa meira niður. Aðalatriðin úr ræðu verjanda. Sækjandinn notaði vitneskju, sem ekki kom fram í réttarhaildinu, en kom fram löngu áður Og .Brodsky var alls ekki spurður um, og hefur því engar skýringar gefið á. Sannfræði upplýsinganna frá sérstaka réttarhaldinu 1961 hefur ekki verið eannpiófað af oss og vér getum heldur c-kki sannprófað tilvitnanir sækjandans. Hvað snertir dagbók Brodskys, þá er hún frá 1956 og á við það ár. Það er dag bók unglings. Sækjandinn bar fram sem almenningsálit væri lesendabréf til ritstjórnar blaðsins Kvö!d-Leningrad. Höfundar þessara bréfa þekkja ekki Brcdsky, hafa ekki lesið ljóð hans, en bafa daeímt hann eftir blaðagrein, sem er vilhöll og fer auk þess oft óráðvrand- léga með staðreyndir. Sækjandinn hefur móðgað ekki einungis Brodsky með því að kalla hann skepnu, snlkjudýr og sovétfjanda, heldur og þá, sem tóku upp hanzkann fyrir hann — Marshak Chukovsky og hin heiðarlegu vitni. í stuttu máli sagt: Þar sem hann hafði ekki neinar áþreifanlegar sannanir til umráða, greip hann til óleyfilegra að- ferða. Hvað hefur sækjandinn til umráða? (a) Skrá yfir staðina þar sem Brods- ky hefur unnið frá 1956 til 1962. Árið 1956 var hann 16 ára. Hann hefði getað haldið áfram í skóla og lifað löglega á foreldrum sínum til 18 ára aldurs. Hin tíðu vistaskipti stafa af vissum sálræn- um orsökum, sem gera honum erfitt að finna sína réttu hillu. Sérstaklega stafa hléin af hlaupavinnu, sem hann heifur fengið við ýmsa leiðangra. Það er tómt mál að kalla hann ha.fa skrópað frá vinnu til ársins 1962. (Verjandinn tjáir dómendum alla virðingu sína, en harmar, að enginn meðdómandi skuli hafa þekkingu á bókmenntum. Þegar unglingur er fyrir rétti. verður einn meðdómandinn að vera uppeldisfræðingur; eins og læknir er nauðsynlegur í dóm- inn ef ákærði er læknir. Hvers- vegna er þetta sjálfsagða frum- skilyrði vanrækt, þegar réttar- höldin snúast um bókmenntir?). (b) Brodsky hefur enga fasta vinnu haft síðan 1962. En samningarnir, sem fram komu frá nóvember 1962 og októ- ber 1963, skýrsla frá sjónvarpsstöðinni, önnur frá Kostertímaritinu og líka þýð ingabók júgóslavneskra skálda vitna urn skapandi starfsemi hans. Og atliug- uir. siðan gæði verka bans. Hér er skýisla undirrituð af E. Vóevódin sem er mjög andstæð og með ótilhlýðilegium ásökunum, þar á meðal um and-sovézka starfsemi, plagg, sem minnir á það versta frá tímum persónudýrkunarinn- ar. Það kom í ljós, að skýrsla þessi var aJls ekki rædd af nefndinni, er ókunn nefndarmönnum, og er ekki annað en peisónuleig skoðun lausmálshöfiundarins Vóevódins. Svo eru vottorð manna eins og Marsihaks og Chukovskys, bezbu fræði manna á þýðingar og meistara á því sviði — sbr. framburð V. Admóniis, á- gæts bókmenntafræðings, málfræðings og þýðanda, svo Og E. Etkinds, som er sérfræðingur í þýddiuim bólcmonnt um, stjórnarmaður í þýðenda- sambandinu, og nefndaimaður um fræiðslu ungra skálda. Svo og Grudninu, ritlhöfundur og málfræð- ings, sem hefux eytt miklum tíma í vinnu með ungum skáldum. Öll þessi meta verk Brodskys mikils og leggja áhei zlu á þann feiknatíma, sem það mum taka að gefa út það, sem hana Framhald á bls. 14 fi LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 30. tbl. 1964

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.