Lesbók Morgunblaðsins - 05.11.1967, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 05.11.1967, Blaðsíða 1
I 40. tbl. — 5. nóvember 1967. — 43. árg. 1 Mf að er föst venja að maður telur og nefnir guðspjöllin eftir bókum, og seg- ir að gu'ðspjöllin sé fjögur. Frá þessu er það runnið, að menn vita ekki hvað Páll og Pétur segja mönnum í sínum bréfum, heldur líta menn aðeins á kenningu þeirra sem viðauka við kenningu guðspjallanna, eins og þetta kemur fram í forspjalli (bókar einnar) eftir Hieronymus kirkjuföður. Hér við bætist enn verri siður, sem sé sá, að menn líta á guðspjöllin og bréfin sem lögmálsbækur, er aðeins skuli af læra hvað vér eigum að gjöra, og þar sem Krists verk eru aðeins sett fram sem dæmi til eftirbreytni fyrir oss. Ef báðar þessar villumeiningar fá að vera um kyrrt í hjartanu, þá verður hvorki gu'ðspjall né pistill lesið á gagnlegan og kristilegan hátt. heldur eru menn áfram heiðingjar, alveg (eins og þeir) áður voru. Þess vegna skulu menn vita að það er aðeins til eitt evangelíum, en (það er) skrifað af mörgum postulum. Öll bréfin eftir Pál og Pétur og Postulasagan eftir Lúkas, eru eitt evangelíum, þótt þau séu ekki að greina frá öllum verkum og orð- um Krists, heldur segir eitt ritið frá í styttra máli en annað. Það er heldur ekki neitt hinna fjögurra guðspjalla, sem hefir að geyma öll orð og verk Krists. Og það er heldur ekki nauðsyn- legt. Evanelíum er og á heldur 'ekki að vera neitt annað en tal eða saga um Krist. Eins er þetta að finna manna á meðal, að menn skrifa bók um konung eða þjóð- höfðingja, hvað hann hefir gert, sagt og lifað á sinni tíð. Um þetta geta menn skrifað á ýmsan hátt, einn í löngu, annar í stuttu máli. Þannig á evangelíum að vera og er ekki heldur neitt annað en kronika, saga, frásögn um Krist, hver harin er, ftvað hann hefir gert talað, og þolað. Þessu hefir einn lýst stuttlega, annar ýtarlega, einn á þennan veg, annar á hinn. Því að í siem allra styztu máli er evangelhim tal um Krist, að hann er sonur, og er maður orðinn fyrir oss, er dáinn og upp risinn, og er sett- ur til að vera Drottinn yfir öll- um hlutum. Svo mikið tekur Báll með í sínum bréfum, og þetta undir- strikar hann sterklega, en hann talar ekki um þau undur og þá viðburði, sem um er skrif- að í guðspjöllunum fjórurn. Og þó setur hann á fullnægjandi hátt fram fyiiingu og heild fagnaðarboðskapíirins, svo sem vér sjáum ljóslega og fagurlega í upphafi Rómverjabréfsins. Hér greinir hanr hvað fagnað- arboðskapurinn er og segir: Páll, þjónn Krists, kallaður til a'ð vera postuli, útvalinn til að flytja fagnaðarboðskap Guðs, sem hann fyrirfram hafði hieitið fyrir sína spámenn í heilögum Ritningum, um son sinn, sem að holdnu til er fæddur af Davíðs ætt, sem samkvæmt Anda heilagleikans er sannaður að vera Guðs voldugi sonur, fyrir upprisu frá dauðum. Jesús Kristur, vor Drottinn, o. s. frv. Róm 1.1—4. Hér af sér þú að fagnaðarboðskapurinn er saga um Krist, Guðs son og Davíðs son, dáinn og upprisinn, settan til að vera Drottin. Þetta er heildar niðurstaða fagnaðar- boðskaparin's. Þar sem nú ekki er til nema einn Kristur, þá er og getur beldur ekki verið nema eitt evangelíum. Og þar sem þeir Páll og Pétur flytja ekki kenningu nema um einn Krist, eins og fyrr er sagt, þá getur heldur ekki bréf þeirra verið neitt annað en fagnaðarboðskapurinn sjálfur. Já, þetta á einnig við um spámennina, að sökum þess að þeir hafa boðað evangelíum og talað um Krist, svo sem Páll segir hér líka, og hver m.að-ur vissiu- lega veit, þá er kemning þeirra, einmitt þar sem þeir tala um Krist, ekkert ann- að en það sama, hreina rétta evangelíum, eins og Lúkas eða Mattheus hefðu skrifaS það. Eins og til dæmis þegar Jesaja í 53. kapítula ræðir hvernig Krist- ur átti fyrir oss að deyja, og bera vorar syndir, þá hefir hann hér skrifað það hreina evangelíum. Og það segi ég yður fyrir satt, að sá sem ekki höndlar þenn- an skilning á fagnaðarboðskapnum,, sá mun aldrei geta upplýstur orðið af Ritn- ingunni né fundið þsnn rétta grund'völl í benni. iETÉRNA ÍPSA SVÆ MÆNXTS SIMVaACHRA I EXPJEUMirATWCrVS CERALVGE occiDVOS M.D.XXI. Marteinn Lúther. Trérista frá 1521. Hallarkirkjan í Witten- berg á dögum Lúthers. fyrir miðju sjást dyrn- ar, þar sem Lúther festi upp mótmæli sín í 95 greinum. Martehn Lúther: STUTTORHD um það sem leita ber að og vænta skal í fagnaðarboðslcapiium í öðru lagi mátt þú ekki gera Krist að (einskonar) Móses, svo sem hann gerði ekki meira en að fræða og gefa fordæmi, svo sem aðrir heilagir menn gera líka, eins og fagnaðarboðskapurinn væri fræðirit eða lögmálsbók. Þesis vegna skalt þú höndla Krist á tvenns konar hátt, orð hans, verk og þján- ingu. í fyrsta iagi sem fyrirmynd, sem er fram sett handa þér og þú átt að breyta eftir, eins og Pétur segir i 1. Pét. 2,21: Kristur leið einnig fyrir oss og lét oss eftir fyrirmynd. Það er að segja, eins og þú sérð að Kristur bíður, fastar, hjálpar mönnum og sýnir þeim kærleika, svo skalt þú einnig gera, bæði gagnvart sjálf- um þér og náunga þínum. En þetta er þó hið minnsta við fagnaðarboð'-.kapinn. Og með þessu einu verð- ur hann ekki einu sinni nefndur fagnaðarboðskapur. Því að hér með er Kriet- ur ekki orðinn þér að meira gagni en einhver minni háttar dýrlingur. Lif hans verður um kyrrt hja honum sjálfum, og veitir þér enga hjálp. Og í stuttu máli: Enginn maður verður kristinn með því (einu) að höndla Krist á þennan hátt. Það framleiðir aðein,« eiftirlíkjendur. En þú þarft að komast miklu hærra upp en þeir, þó að það hafi nú um langt skeið verið sjaldgæft að menn hafi prédik- að um þetta. Meginhluti og kjarni fagnaðarboðskaparins er þetta, að áður en þú höndlar Krist sem fyrirmynd, verðir þú fyrst að taka við honum og þekkja hann sern gjöf, sem er þér gefin ai Guði og er þín eigin eign, svo að þegar þú lítur til hans, eða heyrir að hann gerir eða þolir eitthvað, þn efast þú ekki um að hann, sjálf- ur Krisiur, er þinn í þessu verki og þjáningu, og að þú getur treyst honum jafn örugglega og þú hefðir gert það sjálfur, já, svo sem værir þú sjálfur sa hinn sami Kristur. Johann Tetzel aflátssali. Hann fékk heimild til að selja aflátsbréf í Brandenburg og Magde- burg árið 1514.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.